website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Misdaadjournalist John van den Heuvel: ‘Beveiligd worden went nooit’

Boudewijn Geels — Geplaatst in misdaadjournalistiek op vrijdag 12 januari 2018, 12:00

© TRIK

misdaadjournalistiek John van den Heuvel heeft in 28 jaar misdaadverslaggever zijn alles meegemaakt. Ook bedreigingen. Maar beveiligd worden door de DKDB went nooit. De Telegraaf-coryfee over de schaamteloosheid van Dominique Weesie, de voordelen van John de Mol en de oorlog met bepaalde advocaten. ‘Meijering en Ficq brengen journalisten in gevaar.’

Het zit John van den Heuvel hoog, écht hoog. ‘Als er iets mis gaat met journalisten, zijn advocaten als Nico Meijering en Bénédicte Ficq mede schuldig. Omdat ze in mijn optiek cliënten soms ophitsen tegen journalisten. Ze schilderen hen af als handlangers van politie en justitie, als hun verlengstuk. Zo breng je journalisten in gevaar.’

Paul Vugts van Het Parool zit al maanden ondergedoken. Hij laat zich vervoeren door de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB), de mannen die ook waken over Geert Wilders. Bij Telegraaf-coryfee Van den Heuvel is het eveneens raak. Niet voor het eerst, en de oud-politieman kan goed met de DKDB’ers opschieten. ‘Maar het went natuurlijk nooit.’

Collega’s omschrijven hem als iemand die nooit twijfel lijkt te kennen. Als een ‘echte Telegraaf-man’, die toen hij een groot feest gaf bij hem thuis in het Gooi, de portiers van de krant inhuurde voor de beveiliging.  Loyaal aan De Telegraaf tot op het bot.

Dankzij zijn vele tv-activiteiten is Van den Heuvel (55) ook de grootste ster van de Basisweg. Als hij wordt bedreigd, zoals nu door motorclub No Surrender, weet in een ommezien het hele land het. Die bekendheid en zijn openheid over de bedreigingen vormen zijn belangrijkste bescherming tegen zelfkant-types met kwade bedoelingen. Althans, dat zou je denken. En Van den Heuvel hoopt het zelf ook. ‘Maar niet iedere crimineel is een calculerende crimineel.’

Het is 08.45 uur. Voor iemand die net terug is uit Peru zit je er fris bij.
‘Fijn om te horen, maar schijn bedriegt. Ik zat in Peru voor mijn tv-programma “Ontvoerd”. Gistermiddag ben ik teruggekomen, een reis van twintig uur. Daarna bracht de DKDB me meteen naar RTL Boulevard. En voor je dan thuis bent… Mét een jetlag. Ik slaap zo’n eerste nacht thuis meestal slecht. Nu ook.’

Om 10.15 uur word je weer opgehaald?
‘Ja. Ik heb een afspraak bij justitie in Utrecht.’

Hoe lang gaat dit duren, dat rondgereden worden door DKDB’ers?
‘Ik heb werkelijk geen flauw idee.’

Dominique Weesie, baas van PowNed en maker van een reeks minidocumentaires over motorclub No Surrender, heeft geen beveiliging nodig.
‘Nee, want Weesies serie “Captain Henk” was kritiekloze, schaamteloze persoonsverheerlijking van No Surrender-president Henk Kuipers. Een man die in december is gearresteerd op verdenking van zware mishandeling, afpersing, bedreiging en diefstal met geweld. Maar op díe praktijken ging Weesie nauwelijks in.’

We zagen vooral eindeloos gemep met opgerolde hesjes op ontblote bierbuiken, de initiatierite voor nieuwe ‘members’.

‘Inderdaad. En als er echt wat aan de hand was – een lid dat klappen kreeg omdat hij iets verkeerds zou hebben gedaan, Hells Angels die agressief deden op een No Surrender-bijeenkomst in Spanje – ging de camera snel uit. Terwijl je juist dan wilt weten: wat gebeurt hier? Maar nee, het doel was: Kuipers neerzetten als een gezellige opa. En daar kreeg Kuipers nog duizend euro per draaidag voor ook. Let wel: per draaidag! Dus niet per uitzending.’

Dat getimmer met die hesjes bracht jij zelf ook gretig in beeld, toen je in 2013 zelf een documentaire maakte over No Surrender.
‘Klopt. Maar ik stelde ook kritische vragen. Alleen liepen er in die begintijd nog geen justitiële onderzoeken. Afgelopen september maakte ik een tweede zeer kritische documentaire, voor Videoland. Die ging over mishandeling en afpersing van ex-leden en drugshandel, informatie die uit de club zelf kwam.’

En nu moet je worden beveiligd. Er zou een bedrag van ‘enkele duizenden euro’s’ op jouw hoofd zijn gezet. Eigenlijk geen duizelingwekkend hoog bedrag, toch?
‘Ik grapte dan ook: ik ga aangifte doen van bedreiging én van belediging. Maar het bedrag is in werkelijkheid een stuk hoger. Alleen leek het me beter om dat niet naar buiten te brengen, want dan zou je mensen uitnodigen om het nog echt te doen ook.’

Wie zijn er uiteindelijk gevaarlijker: jouw motorduivels of de Mocro-maffia van Paul Vugts?
‘Hopelijk komen Paul en ik daar nooit achter. Bij No Surrender zitten trouwens ook Marokkanen en andere allochtonen. Mede daardoor is die club zo snel gegroeid. Astrid Holleeder vertelde me dat als ze een stukje opliep met Willem er regelmatig jongens op scooters naast haar broer stopten: “Hee Willem, kan ik wat voor je doen? Maakt niet uit wat.” Echt, voor een auto en 5000 euro leggen ze je tegenwoordig al om.’

Is het allemaal gelukt in Peru?
‘Niet helemaal. We hadden alles geregeld, van een lokale rechter tot een slotenmaker, maar moeder en kind waren gevlogen. Al is het laatste nieuws wel dat de moeder nu toch meewerkt nu de druk zo groot is geworden.’

Maar een happy end is nimmer gegarandeerd, hè?
‘Nee. In iedere serie de we maken – we zijn nu bezig met het vijfde seizoen – zitten wel één of twee afleveringen waarin het niet, of nog niet, lukt. Neem de zaak van dat ontvoerde meisje Insya. De rechter heeft bepaald dat het kind terug moet naar Nederland, en ik heb ontdekt dat de vader met haar in Mumbai zit. Maar ja, daarmee is Insya helaas nog lang niet hier.’

‘In november is ons hele team gearresteerd in Nigeria. Een lokale advocaat – hij was ons aanbevolen door de Nederlandse ambassade – zou vergunningen, observanten en chauffeurs voor ons regelen. Helaas stak de advocaat het grootste deel van het geld in eigen zak. Een niet betaalde chauffeur stapte naar de ontvoerende vader: “Er zitten vijf blanke mannen achter je aan.” Dus wij door Nigeriaanse agenten met getrokken vuurwapens afgevoerd naar het bureau. We hebben altijd alle stukken bij ons, dus we konden gelukkig vrij snel het beeld wegnemen dat we daar waren voor een terug-ontvoering.’

Jullie hoefden niet de cel in?
‘Gelukkig niet. Ik maakte me wel zorgen. Alles wat je soms op tv ziet, gebeurde daar: armen die smekend tussen de tralies door werden gestoken, geschreeuw om water. Maar een allervriendelijkste agente zei: “Wees gerust, buitenlanders mogen we hier niet opsluiten, want alle cellen zijn afgekeurd door Amnesty Inter­national. Waarschijnlijk ga je terug naar je hotel.” En zo was het ook. Wel moesten we onze paspoorten inleveren. Mijn oudste zoon gaat altijd mee en riep: “Pa, dit was er weer een om nooit te vergeten”.’

Begin vorig jaar viel Follow the Money je aan op de methoden die je voor ‘Ontvoerd’ hanteert.
‘Wat we doen is een gerechtelijke uitspraak ook echt uitvoeren. Want er is geen team agenten dat na zo’n uitspraak met je meereist om je kind terug te halen. Vaak moeten we heel moeilijke beslissingen nemen, en af en toe zijn die discutabel. Dus ja, soms denk ik achteraf: dit hadden we ook anders kunnen doen. Maar Follow the Money sabelde ons neer op basis van onvolledige en onjuiste informatie. We hebben dan ook niets aan onze werkwijze veranderd, want we betráchtten al de maximale zorgvuldigheid. Op zo’n moment denk ik overigens ook: doe het verdomme dan een keer zelf als je het allemaal zo goed weet. Pas als je zelf kinderen hebt en in zo’n situatie belandt, besef je wat het betekent. Dat je uit wanhoop een programma moet inschakelen, omdat de overheid het gewoon laat liggen.’

Wat doet jouw werk emotioneel met je?
‘Het is elke keer weer een soort rollercoaster. Ik heb wel een beetje geleerd om het leed van de ander niet ook mijn leed te laten blijven, maar er zitten absoluut zaken bij die onder je huid gaan zitten.’

Waarom sta je eigenlijk nog op de payroll bij De Telegraaf?
‘Omdat het helemaal míjn krant is. Ik heb er alle kansen gekregen en werk er al 28 jaar.’

Maar hoeveel uur per week nog, in de praktijk?
‘Ik heb een fulltime job, hoezo? Ik werk veel, en misdaadverslaggever ben je 24 uur per dag. Ook in Peru tik ik mijn stukken voor De Telegraaf. Er is elke dag contact – vooral met mijn collega Mick van Wely. Niemand bij De Telegraaf kan zeggen dat hij me minder vaak in de krant ziet dan toen ik nog nauwelijks tv-werk deed. Maar ik hou wel veel bordjes tegelijk hoog. Neem RTL Boulevard: volgens mijn contract zou ik daar vijftig keer per jaar moeten zitten. In de praktijk worden dat er minstens drie keer zoveel. Laatst werd ik ontboden door de Belastingdienst: “Jij geeft zoveel uren op, dat bestaat bijna niet”. Nou, antwoordde ik, dan zal ik het je even precies voorrekenen. Waren ze toch even stil, haha.’

Je wilde in 2015 hoofdredacteur van De Telegraaf worden. Dat heeft veel mensen verrast.
‘Het was nooit mijn ambitie, maar toen Sjuul Paradijs eruit werd geknikkerd, wilde de redactie graag iemand van binnenuit. Dat was de traditie. Maar bijna niemand durfde in die schuit te ­stappen. De redactieraad vroeg of ik wilde solliciteren. Toen ik merkte dat de toenmalige directie mij niet zag zitten, heb ik mijn kandidatuur ingetrokken. Uiteindelijk werd het Paul Jansen. Helemaal niet erg; nu kon ik doorgaan met wat ik al zo lang en zo graag deed. Wat onder meer voor Jansen pleitte was dat hij op meerdere deelredacties had gewerkt. Ik ben al 28 jaar alleen maar misdaadverslaggever.’

Zou jij het anders doen dan Jansen?
‘Paul is wat meer van de politiek dan ik, en dat zie je aan de krant. Ik zou soms andere keuzes maken. Maar dat is ook een kwestie van smaak.’

Jij zou meer misdaad-, volks- en entertainmentnieuws brengen?
‘Dat denk ik wel. We moeten wel De Telegraaf blijven. Maar het is niet zo dat mijn keuzes de vrije val van de oplage hadden gestuit hoor. Ik had gewoon andere accenten gelegd.’

In de overnameoorlog tussen Mediahuis en John de Mol was jij voor De Mol. Logisch als tv-maker, denkt iedereen dan.
‘Dat heb ik inderdaad vaak moeten horen, maar ik had en heb geen enkele zakelijke band met De Mol. Ik had hem zelfs nog nooit één op één ontmoet. Maar ik wilde als voorzitter van de redactiecommissie wel graag weten wat hem voor ogen stond. Dus heb ik De Mol hier bij mij thuis uitgenodigd. Hij zat op de plek waar jij nu zit, tot één uur ’s nachts. Ik vond zijn multimediale aanpak erg interessant. Er was nog een voordeel: De Mol wilde eigen geld inbrengen. Mediahuis werkt met geleend geld, en dan wordt het overgenomen bedrijf overladen met schulden. Eigen geld inleggen zegt bovendien iets over je commitment.’

Toch won old skool-krantenuitgever Mediahuis de strijd. Jammer voor jou, als video- en televisieman?
‘Nee hoor, ik heb tv-activiteiten genoeg.’

Advocaat Nico Meijering sprak in een kerstinterview in de Volkskrant over de vete tussen jou en hem.
‘We zijn inderdaad geen fans van elkaar. Zijn kantoor Ficq & Partners – nu ook bekend van die verschrikkelijke tv-serie van BNNVARA – voert een manier van verdedigen die niet de mijne is, om het maar voorzichtig te zeggen. Dat ze tot het uiterste gaan voor hun cliënten vind ik goed. Maar ze hebben zo’n blind vertrouwen in die cliënten dat ze voorbijgaan aan het feit dat er ook nog wel eens een andere dan de juridische werkelijkheid kan zijn.’

‘De verharding in het criminele milieu komt mede door het gedrag van advocaten als Meijering, die alle schuld leggen bij journalisten, rechters, mede-advocaten, politie en het Openbaar Ministerie, maar nooit eens zelf de hand in eigen boezem steken of zichzelf een spiegel voorhouden. Een groot aantal cliënten van Meijering stierf door onderwereldgeweld. Toch weigert deze advocaat enige medeverantwoording te nemen en een bijdrage te leveren aan het doorbreken van deze geweldsspiraal.’

Heeft een advocaat dan zoveel invloed op een cliënt dat hij hem van bepaalde handelingen kan afhouden?
‘Dat heeft hij zeker. En als hij onvoldoende grip heeft op zijn cliënt of weet heeft van diens bemoeienis met liquidaties, kan hij zo’n cliënt uiteindelijk ook weigeren.’

Journalisten leunen zwaar op dossiers die ze krijgen van advocaten.
‘Klopt. Soms zie je dat aan de berichtgeving: dan hebben politie en justitie het allemaal weer gedaan. Advocaten roepen dat ook graag in talkshows. Daar zijn ze welkome, want goedgebekte gasten. De morele verontwaardiging spat er vaak vanaf, echt misselijkmakend soms. Maar hier valt ook de opsporing wel iets te verwijten. Vroeger zat Klaas Wilting, de woordvoerder van de Amsterdamse politie, ook in die tv-programma’s. Ja, de man was ijdel, maar hij deed het heel stevig. En wie zit er nu? Niemand.’

De opsporing heeft een nieuwe Klaas Wilting nodig?
‘Absoluut. Ik merk dat ik soms de politie en het Openbaar Ministerie verdedig, maar dan denk ik: ik zit hier verdomme jullie werk te doen! Ga zelf eens een keer bij RTL Late Night, Pauw of Jinek zitten.’

Oud-officier van justitie Fred Teeven, met wie je vaak hebt samengewerkt, is vanaf zijn eerste schreden in de politiek vrij stelselmatig belachelijk gemaakt in de media. Hij oogde als een vrachtwagenchauffeur en had geen gelikte tv-babbel. Heeft die behandeling je gestoord?
‘Inderdaad. Ook voor Teeven heb ik groot respect. Die man heeft ook veel vijanden gemaakt hoor, heeft zijn portie bedreigingen ruimschoots gehad. Nu is hij buschauffeur in de Haarlemmermeer. Ik interviewde hem voor de eindejaars-Telegraaf en vroeg: ben je niet bang dat er op een dag iemand instapt die je een knal voor je harses geeft? Fred antwoordde: “Je moet niet leven vanuit angst, anders word je een chirurg die met trillende handen opereert”. Zo probeer ik het zelf ook te doen.’

Er is zojuist een grote auto met twee boomlange heren erin gearriveerd. De DKDB?
‘Ja. De mannen die letterlijk in de vuurlinie staan, vaak klokje rond. Van mij hoeft heus niet elke politieman er salaris bij, maar deze jongens worden echt ondergewaardeerd.’

John van den Heuvel (Amsterdam, 1962) begon zijn carrière bij de Amsterdamse politie. Sinds 1990 is hij misdaadverslaggever bij De Telegraaf. Vanaf de start in 2001 is hij als crimewatcher verbonden aan RTL Boulevard. Sinds eind 2012 presenteert Van den Heuvel het RTL4-programma ‘Ontvoerd’. Met een team probeert hij ouders te helpen wier kinderen door ex-partners zijn gekidnapt. Ook maakt hij ‘Vermoord in het buitenland’, waarin hij samen met nabestaanden op zoek gaat naar antwoorden rond de gewelddadige dood van hun geliefden. Ook is hij (co-)auteur van 15 boeken. Van den Heuvel is getrouwd en heeft drie zoons. De oudste assisteert hem bij zijn tv-werk, de andere twee studeren.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.