website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

‘Mijn grootste frustratie is de Luie Freelancer’

Sara Madou — Geplaatst op woensdag 20 juni 2018, 11:00

© Truus van Gog

Persoonlijk In de aanloop naar het Freelancersfestival verschijnt deze week op Villamedia een serie over freelancen anno 2018. Vandaag: ‘De markt is overspoeld’, ‘Er is niet tussen te komen, iedere chef heeft een vaste poule’, ‘Niemand geeft me een opdracht’: er wordt nogal wat geklaagd door freelancers onderling. Maar de hand in eigen boezem steken is soms een goed idee, aldus freelance journalist en parttime redactiechef Sara Madou. In de praktijk zijn freelancers soms simpelweg sloom, lui, traag of klunzig.

Een freelance bestaan moet bij je passen. Zo is het essentieel dat je jezelf en je werk wilt en kunt verkopen, niet blijft hangen in de verleidingen van thuiswerken (hoi Netflix) en geen paniekaanval krijgt als er een maand wat minder geld binnenkomt.

Zelf begon ik met freelancen tijdens mijn studie en dat ben ik altijd blijven doen, naast mijn vaste banen in met name coördinerende functies. Toen ik begin dit jaar koos voor een fulltime freelance bestaan, waarbij ik zelf artikelen schrijf én klussen doe als chef/coördinator, was ook ik een tikje nerveus dat de markt overspoeld zou zijn. Maar dat viel eigenlijk best mee. Ja, er zijn veel freelance journalisten. Echter: wat me voorheen als leidinggevende soms al opviel, en nu als freelance chef en (eind)redacteur in de bladenwereld nog meer; er zijn er ook behoorlijk wat die maar wat aanklooien.

Sloom
Bijvoorbeeld wat betreft betrouwbaarheid, toch een behoorlijk essentiële kwaliteit. Zo had ik een halfjaar geleden een gesprek met iemand die graag wilde schrijven voor het vrouwenweekblad waar ik chef was. Ze vroeg of ze langs mocht komen voor koffie (slim, dan blijf je beter hangen bij een opdrachtgever) en dat was een leuk gesprek, waarbij ze al wat ideeën noemde en zei me volgende week te mailen met uitgebreide pitches. Maar vervolgens: niets. Geen mail, geen pitches. Zes maanden lang. Tot vorige week: ‘Hooiiii, hierbij de ideeën waar we het laatst over hadden, heb je nog interesse?’ Geen uitleg waarom dit een halfjaar op zich had laten wachten en de verhalen waren inmiddels niet meer bruikbaar. Doodzonde! ‘Strike the iron when it’s hot.’ En kan dat niet, wegens ziekte/zwangerschap/wereldreis, benoém dat dan.

Ook frustrerend: freelancers wiens werk totaal niet voldoet aan een briefing, zoals een achtergrondverhaal leveren waar gevraagd was om een fullquote interview, of die hun deadline compleet vergeten. Het komt vaker voor dan je denkt. Zonder bericht dat een artikel later komt wegens een moeilijke interviewkandidaat of een verkeerd ingeschatte weekplanning, want dat kan gebeuren. Nee, compleet vergeten dat er een artikel moest komen. En als je dan mailt, met de vraag waar het blijft: ‘Oh ja! Oeps! Ik begin er nu aan, dan heb je het over een week of twee!’

Lui
Mijn grootste frustratie – ja, nu heb ik de smaak te pakken – is dan ook De Luie Freelancer. Degene die naar een chef mailt: ‘Hoi, ik wil wel voor jullie werken, hoor het graag als je een opdracht voor me hebt!’ Zonder pitches (Altijd doen! Ook al willen ze die niet, dan laat je nog zien dat je moeite hebt gedaan), zonder ook maar een link naar een portfolio of cv. Voor nieuwe freelancers heb ik als chef áltijd ruimte (en daar ben ik echt geen uitzondering in). Als ze de titel maar snappen, meedenken en eigen ideeën meebrengen. Daarna komen de vanuit de redactie bedachte voorstellen meestal wel jouw kant op, maar ik geloof er – ook wanneer ik zelf pitch – heilig in dat je eerst je eigen waarde moet laten zien. Dus niet, zoals ik laatst meemaakte, prutswerk leveren en vervolgens na feedback te antwoorden: ‘Ja, ik wist wel dat het niet goed was, maar dacht: ik probeer of ik ermee weg kom, haha!’

Druk
Natuurlijk heeft iedereen wel eens geen tijd, dat is alleen maar een goed teken, je bent blijkbaar gewild. Maar wil je graag voor een bepaalde titel werken en hebben zij een spoedklus, dan is het misschien toch de moeite waard om een avondje door te werken. Want heeft een chef je vier verschillende opdrachten gegeven, die je allemaal niet kon doen, dan bestaat de kans dat de vijfde keer een andere freelancer wordt gemaild. Tien freelancers benaderen met een potentiële opdracht kost, zeker bij een krant of weekblad, simpelweg te veel tijd.

Zelf heb ik helaas geen ideale oplossing voor wanneer je ‘ja’ of ‘nee’ zegt (zo wel, dan zou ik daar meteen een boek voor zzp’ers over schrijven). Wat me in ieder geval niét de juiste aanpak lijkt: een tijdje geleden mailde ik een freelancer met een mogelijke klus. Hij had geen tijd, prima. Een paar maanden later had ik iets anders, kon hij ook niet doen, eveneens prima. De daaropvolgende week zag ik een tweet voorbij komen: of iemand nog opdrachten voor hem had. Ik betwijfel of dat soort oproepjes werken, maar het lijkt me sowieso béter werken als je chefs benadert met wie je eerder contact had, om ze te laten weten dat je nu wel tijd hebt. Nou ja, misschien wilde hij gewoon niet voor mij werken, dat kan ook natuurlijk.

Toch frustreert het me soms als ik zie dat Facebookgroepen, LinkedIn en menig netwerkborrel overspoeld worden met klagende freelancers. ‘Niemand geeft mij werk wèeèèèh’. Nee dat klopt, niemand gééft je werk. Daar zul je zelf je best voor moeten doen, anno 2018 helemaal. Als je nog geen fatsoenlijke pitch kunt schrijven en een deadline meer ziet als een vage richtlijn wanneer een artikel ingeleverd zou kúnnen worden, ben je misschien gewoon niet geschikt voor het vak.

Klunzig
Begrijp me overigens niet verkeerd: ik ben zelf echt niet perfect en heb zéker het een en ander aan gekluns op mijn naam staan. Zo stuurde ik ‘vroeger’ enorme lijsten met pitches naar (potentiële) opdrachtgevers. ‘Less is more’, was me totaal vreemd, er konden wel dertig ideeën op zo’n lijst staan. Los van het feit dat een chef helemaal geen tijd (of zin) heeft om dat allemaal door te nemen, staan er onherroepelijk ook minder goede ideeën in zo’n lange lijst. En die mindere goden stralen weer af op je pitches die wel sterk zijn. Mijn huidige regel is dan ook: maximaal vijf pitches per mail.

Een andere klunsactie was dat ik ideeën voor artikelen die ik heel graag wilde schrijven soms naar meerdere titels stuurde. Het duurt soms vrij lang voordat je antwoord krijgt, en in mijn enthousiasme (lees: ongeduld) dacht ik dat kansen spreiden slim was. Ging best prima, totdat twee bladen waar ik allebei heel graag voor wilde werken interesse hadden in hetzelfde idee. Paniek. Ik koos voor de titel waarvan ik dacht dat er meer toekomstig werk in zou zitten, maar in de tijd dat ik het verhaal schreef veranderden ze van chef en die wilde m’n artikel niet meer hebben. De andere opdrachtgever was inmiddels niet meer geïnteresseerd. Lekker dan.

Die lessen zijn aangescherpt door mijn klussen als chef. Mocht je er interesse in hebben, dan zou ik iedere freelancer aanraden om zelf eens een (parttime/inval) chef-functie op zich te nemen. Je leert dat het bloedirritant is om achter je freelancers aan te zitten wanneer hun verhaal op zich laat wachten, hoe fijn het is wanneer ze echt goed doordachte verhaalideeën sturen en dat de potentiële opdrachtgever die na zes pitchmails nog níks heeft teruggestuurd een lul is voor wie je nooit meer wilt werken (want echt: hoe druk je het ook hebt als chef, een standaard ‘dank voor je mail, maar ik ben voorzien’ kan al-tijd). En mocht je geen zin hebben om daar vervolgens iets mee te doen: ook prima. Mooie oplossing voor de stiekem toch wel een béétje overspoelde freelancersmarkt.

Sara Madou (1984) is managing editor van Grazia en freelance journalist/eindredacteur voor titels als Esquire, Varagids en Santé. Ze schrijft over film/tv, toneel, literatuur en andere culturele uitingen, maar maakt ook interviews, reportages en achtergrondverhalen over maatschappelijke kwesties. Daarvoor was ze onder meer hoofdredacteur van CJP en redacteur van CosmoGIRL!.

In Het Huis Utrecht vindt zaterdag 23 juni het jaarlijkse freelancersfestival plaats met onder meer Joris Luyendijk, Britt van Uem, Claudia Straatmans en Sjoerd Arends en Erwin van ‘t Hof van De Pegel. Schrijf je nu in, er is nog plek.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Journalist van het jaar 2018

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.