Lezersdagen bij NU.nl: ‘Vorig jaar gingen we naar het Top 2000-café. Dit jaar gaan we hier naartoe’

Bij de ingang ontstaat verwarring als garderobemedewerkers crèmekleurige NU.nl-truien uitdelen aan de bezoekers. ‘Dan weten we straks niet meer wie er bezoek is en wie niet.’

Een echtpaar uit Almere is in de auto gestapt omdat de heer des huizes ‘verbeteringen voor de app’ in gedachten heeft, naast ‘op- en aanmerkingen’ over de berichtgeving. ‘Ik hoop vandaag met wat mensen te praten.’

Niet veel later schudt hij de hand van hoofdredacteur Lindsay Mossink. Zij lacht, knikt beleefd. ‘U mag mij altijd mailen’, zegt ze. ‘Elke dag lezen we NU.nl’, zegt zijn echtgenote ondertussen.

Mossink in gesprek met lezers van NU.nl. De man op de foto is niet de man uit het verhaal. Foto: NU.nl.

Top 2000-café
De host heet een echtpaar welkom dat voor dag en ontij uit Friesland is gereden. Om zeven uur ’s ochtends vertrokken ze. ‘Vorig jaar gingen we naar het Top 2000-café’, zegt de vrouw. ‘Dit jaar gaan we hier naartoe.’

‘Het idee van deze bezoekersdag - in het kader van het 25-jarig bestaan van NU.nl - is dat bezoekers niet alleen een idee krijgen wie wij zijn, maar ook dat wij een nog beter beeld krijgen van wie onze bezoekers zijn. Wat vinden ze van NU.nl? Wat doen we al goed en wat zouden we beter kunnen doen? En wat betekent NU.nl eigenlijk voor ze? De conclusie was al snel: we hebben fans’, aldus hoofdredacteur Mossink.

In de theaterzaal van de Mediavaert nemen zestig bezoekers plaats. Mossink krijgt een luid applaus. Zij begon ooit als nachtredacteur bij NU.nl, zegt camerajournalist Bas Scharwachter die de dag aan elkaar praat. ‘De loopbaan van Lindsay binnen NU.nl is veelzeggend voor het bedrijf’, zegt hij. ‘Jonge mensen krijgen veel kansen.’

Wikken en wegen
Als hoofdredacteur van bijvoorbeeld de Volkskrant of Margriet heb je veel beter een idee wie je publiek precies is, zegt Mossink. ‘Voor ons is het ingewikkelder. Want wij hebben iedereen in Nederland als doelgroep. Het zorgt ervoor dat we als redactie de hele dag door wikken en wegen.’ NU.nl is ‘completer’ als bezoekers ‘betrokken worden bij wat we doen, en vooral waarom we dat doen.’

De 95-jarige oma van Mossink – ze is onlangs overleden en Mossink zal de bijeenkomst vroegtijdig verlaten voor haar uitvaart – was de ‘trouwste bezoeker’ van de website. Op haar sterfbed zei ze: ‘Hoi kind, ik lig hier dood te gaan’. En vervolgens vroeg ze: ‘Vond jij ook dat Trump door Harris op de kast werd gejaagd in dat televisiedebat?’

Foto: NU.nl

‘Van elkaar leren’
Veel journalistieke titels ‘zenden’ alleen naar hun publiek, zegt Mossink. ‘We willen van elkaar leren. Als redactie zijn we niet alwetend.’

De aanwezigen worden in groepjes verdeeld om zo een ronde te maken langs de diverse onderdelen van de ochtend. De groep van de verslaggever komt uit alle delen van het land: Amsterdam, Eindhoven, Almere en Schiedam. Een van de twintigers uit Schiedam wil – misschien –journalist worden, vertelt hij.

Vandaag hoopt hij inspiratie en kennis op te doen. Of hij zelf bij NU.nl zou willen werken, weet hij niet. ‘Het lijkt me wel een groot corporate bedrijf’, zegt hij.

In een vergaderruimte op de vrijwel uitgestorven redactie – ‘het is vrijdag, veel mensen werken thuis’ – vertelt misdaadverslaggever Joris Peters over zijn werk. De groep wordt in het kielzog gevolgd door een beveiliger. Zijn werkweek bestond voornamelijk uit de zaak rondom de rechtszaak tegen Donny M., die verdacht wordt van het misbruiken en vermoorden van de negenjarige Gino.

Filter
Peters kreeg ook kritiek op zijn verslaggeving. Die zat ‘m vooral in de ‘erg specifieke details’ die hij deelde over de rechtszaak.

Kan Peters zich goed ‘afsluiten’ van het werk, vraagt een lezer. ‘Na de zittingsdag van de zaak tegen Donny M, waarop de strafeis besproken werd, merkte ik dat er veel frustratie in mijn lijf zat. Dan zet ik de muziek hard en ga ik sporten’, zegt hij.

Quiz
Een aantal etages lager wordt een nieuwsquiz gespeeld met vijfentwintig jaar aan nieuws als vergaarbak. Robbert van der Linde is quizmaster en begon zijn carrière bij NU.nl als stagiair op de sportredactie. Nu is hij samensteller en redacteur. De winnaar mag draaien aan het ‘rad der prijzen’. Een lezer beklaagt zich dat een vraag betrekking heeft op het eerste seizoen van talentenjacht Idols uit 2003. ‘Toen waren sommigen hier aan tafel nog niet eens geboren!’

Als hoofd digitale productontwikkeling is Ocky Wiemeijer verantwoordelijk voor het ‘product’ NU.nl.

‘Welk probleem lossen we op?’, is de centrale vraag in zijn werk. Aan de muur hangen screenshots van de voorpagina door de jaren heen. Veel is veranderd, maar tegelijkertijd ook niet: het logo is hetzelfde gebleven en de indeling van de voorpagina is min of meer gelijk gebleven. Een deelnemer leest de website al ‘vanaf het begin’ en had het niet voor mogelijk gehouden dat NU.nl het ’25 jaar zou uithouden’.

In het verleden is er geëxperimenteerd met de Google Glass, in 2011 een app voor de BlackBerry. ‘Er zijn veel experimenten die we ook weer killen’, zegt Wiemeijer.

De introductie van de iPhoneapp was bijvoorbeeld ‘best spannend’ omdat advertenties een stuk minder opleveren op zo’n klein scherm, en relatief weinig mensen bezaten toen een iPhone. ‘En gratis toegankelijk zijn is ons basisprincipe.’ Diezelfde app is tegenwoordig niet meer weg te denken.

Wensen van de lezers
Tot onvrede van de lezers is het regionale nieuws verdwenen. ‘Dat was een pijnlijke keuze’, zegt Wiemeijer, ‘maar de kosten en baten stonden niet in verhouding.’ Veel bezoekers willen dat ze de volgorde van de voorpagina handmatig kunnen instellen, maar uit diverse tests blijkt dat áls hen die mogelijkheid geboden wordt, ze er ‘niet tot nauwelijks’ gebruik van maken.

Nu denkt Wiemeijer na over hoe de komende 25 jaar eruit gaan zien. ‘Het verkeer via sociale media verdwijnt, al hebben we daar iets minder last van omdat “NU.nl” een nog simpelere domeinnaam is dan “Google.nl”’, lacht hij.

Inmiddels ziet NU.nl (en daarbij specifiek NUjij) een rol in het vervullen van de rol die Twitter (back in the days) ook had, namelijk het mensen die met elkaar en journalisten praten over het nieuws van de dag. En de nieuwssite wil zich verder inzetten op die rol.

Een andere zorg is de opkomst van AI. ‘Zou je bijvoorbeeld met onze website kunnen praten? Dat je de vraag stelt: “Hoe scoorde Max Verstappen?” en dat daar, gebaseerd op onze berichtgeving, antwoord op komt.’ Technisch gezien kan het, maar tegelijkertijd vreest Wiemeijer dat personalisatie leidt tot ‘filterbubbels’.

Als chef is Frank Brinkhuis verantwoordelijk voor podcasts en video. In zijn tijd bij de radio wist hij ‘helemaal niks’ over wát zijn luisteraars nou precies wilden. Bij NU.nl kan men dat ‘duidelijk meten’.

De explainervideo is zo populair omdat de opbouw altijd hetzelfde is, legt hij uit. Maar lang was het zoeken naar het ‘juiste format’. ‘Het was veel trial and error.’

Elders in het pand is een studio zo ingericht dat deze á la minute, met een druk op de knop, gebruikt kan worden. In die studio is een redactievloer nagemaakt die echt lijkt maar in praktijk slechts als decor dient. ‘Mensen zien échte journalisten in de video’s en moeten ook snappen dat we dit in een journalistieke context maken. We willen onze tijd investeren in onderzoek en journalistiek, niet in randvoorwaarden.’

Vragen aan de lezers
Tot slot leidt moderator Martijn de Greve een gesprek met de lezers. In de zaal zijn inmiddels ook verschillende redacteuren aangeschoven. ‘Ik ben erg benieuwd wat onze lezers te zeggen hebben.’ In hun handen hebben de bezoekers rode en groene velletjes waarmee ze kunnen stemmen over stellingen. De doorsnee NU.nl-redacteuren zijn ‘een stuk jonger’ dan hij gedacht had, merkt een bezoeker op.

De chefs van de verschillende redacties hebben een aantal ‘vooroordelen’ over de nieuwswebsite verzameld die ze willen ‘testen’ bij het publiek. Bij ‘NU.nl is veel te links’ gaan unaniem rode bordjes omhoog, twee bezoekers zijn het eens met de stelling ‘NU is veel te woke’. Een vrouw: ‘De berichtgeving is divers en inclusief. Maar dat vind ik niet storend en juist heel goed’.

Bezoekers in de theaterzaal van de Mediavaert. Foto: NU.nl.

Bij de stelling ‘NU.nl censureert reacties’ gaat slechts één groen bordje omhoog. ‘Maar dat vind ik juist fijn’, voegt de man toe. Eén vrouw reageert dagelijks, soms meerdere keren per dag, op nieuwsberichten. Ze wil haar ei kwijt, legt ze uit. ‘Ik vind het leuk om anderen op het verkeerde been te zetten.’

Nieuwsmijders
Veel aanwezigen zeggen het nieuws op bepaalde momenten te mijden. ‘Je wordt er moedeloos van’, zegt een vrouw over de conflicten in het Midden-Oosten. Maar de zaal is wel 50/50 verdeeld als het gaat over de vraag of er meer ‘positief en luchtig nieuws’ gepresenteerd zou moeten worden.

‘We moeten de realiteit verbeteren’, zegt een vrouw. ‘Ha, prettige wedstrijd’, schampert een man. ‘Als je een “leuke situatie” gaat verzinnen raak je lezers kwijt.’ Een dame die een tijdje in Engeland woonde, verwijst naar het BBC TV-journaal, dat afsluit met een ‘positieve knipoog’. Een ander verwijst juist naar het Jeugdjournaal.

Op twee uitzonderingen na kan het publiek goed leven met de ‘keuzes’ die de NU.nl-redactie maakt. Een vrouw zegt dat ze zich in de coronapandemie ‘in de steek gelaten voelde’ door de ‘eenzijdige berichtgeving’ in de media.

Ruzie in de comments
De laatste stelling – ‘heeft NU.nl voldoende interactie met haar lezers?’ – is een belangrijke vraag voor de redactie, legt moderator De Greve uit. Een vrouw zegt veel reacties te lezen maar zelden te reageren omdat er ‘veel ruzie’ onder bezoekers is. Zij wil juist ‘kennis en expertise’ delen met de redactie én andere lezers. Een man zegt de reacties te lezen om te kijken wat ‘het volk’ van kwesties vindt.

Foto: NU.nl.

Kim Einder, chef Nieuws en Interactie, maakt zich zorgen over het niveau van de reacties onder nieuwsberichten. ‘Ik lig er wel wakker van’, zegt ze. ‘We moeten alle zeilen bijzetten om de discussie netjes te laten verlopen: haatreacties onderscheppen en zorgen dat de discussies niet bijdragen aan polarisatie.

Als moderator De Greve vraagt of zij vreest dat NU.nl ‘the last man standing’ is, dan ziet ze het weer niet zo somber in. ‘Als ik zou denken dat interactie doodlopend zou zijn, dan zou ik hier niet meer werken. Ik geloof in de toegevoegde waarde en het succes van interactie. Nu ben ik al behoorlijk tevreden met de moderatie. Maar het geruzie en gehaat van NUjij’ers over elkaar en het nieuws van de dag bereikt soms wel het niveautje kleuterschool.’

Interactie kan op zoveel manieren, zegt Einder. ‘Mail ons met je ideeën én kritiek.’ In de reacties worden experts én het ‘stille midden’ gemist, zegt Einder, iets dat op forse instemming in de zaal kan rekenen. ‘We zoeken júist naar de reacties van mensen die zeggen “Ik weet het niet zeker of denk genuanceerd over…”.’

Een man in de zaal zegt zichzelf tot het ‘gematigde midden’ te rekenen maar klaagt dat zijn reacties vaak afgekeurd worden. ‘Mag ik vragen wat uw gebruikersnaam is?’, vraagt Einder. ‘Bevlogen burger’, gniffelt de man. ‘O, ben jij dat!?’, vraagt een vrouw uit het publiek. ‘Anonimiteit is een ingewikkeld iets’, zegt de man.

Moderator De Greve wil uiteindelijk een applaus, niet alleen voor het publiek maar ook voor de redactieleden. Einder: ‘We hebben vandaag enorm veel van jullie geleerd én we gaan met jullie feedback aan de slag.’ Tot tevredenheid van de bezoekers is er voor iedereen een NU.nl-trui.