RTL Nieuws teleurgesteld nu kabinet van Europese Hof geen informatie over aanloop MH17 hoeft te geven

Onderzoeksjournalisten van RTL Nieuws hadden opgevraagd wat Nederland voor de vliegramp aan meldingen had binnengekregen over het Oekraïense luchtruim. Het kabinet wil die meldingen niet vrijgeven. Dat hoeft ook niet bij informatie die de veiligheid van de luchtvaart raken, oordeelt het hof (.pdf). “Zelfs een nieuwsorganisatie heeft geen recht op toegang” tot zulke informatie, luidt het vonnis.

“We hebben kennisgenomen van dit voor ons teleurstellende besluit”, reageert Dennis van Luling, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws. “We zien het als onze taak om antwoorden te krijgen op belangrijke vragen. Het gaat hier om een zaak van groot algemeen belang.”

Lange procedure
De uitspraak is onderdeel van een langlopende procedure van RTL Nieuws die in 2015 begon en als doel heeft inzichtelijk te maken wat er voorafgaand aan de MH17-ramp binnen de overheid bekend was over de (on-)veiligheid van het Oekraïense luchtruim. Bijvoorbeeld of er gewaarschuwd is voor de aanwezigheid van luchtafweergeschut in het oosten van Oekraïne.

Na het neerhalen van het passagiersvliegtuig met 298 inzittenden door pro-Russische rebellen, bijna tien jaar geleden, rees al gauw de vraag waarom er nog gevlogen werd boven Oost-Oekraïne. Daar waren toen al maanden gevechten tussen door Rusland geholpen opstandelingen en het Oekraïense leger.

Het hof in Luxemburg was om raad gevraagd door de Raad van State, de hoogste Nederlandse bestuursrechter. Het oordeel van het hof is definitief, hoger beroep is niet mogelijk. Met de uitleg van de hoogste Europese rechter in de hand moet de Raad van State er nu nog officieel een besluit over nemen.

Uitspraak Raad van State
De uitspraak van het Hof is niet bindend, maar wel een ‘zwaarwegend advies’, aldus Roger Vleugels, juridisch adviseur in de zaak namens RTL Nieuws. De Raad van State, de hoogste rechter van Nederland, kan het advies naast zich neerleggen of opvolgen. Een tussenweg is dat de Raad de zaak nog eens inhoudelijk gaat behandelen, schriftelijk of met een zitting. Vervolgens zal de Raad uitspraak doen. Tegen dat besluit kan nog in beroep worden gegaan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.