Journalisten over hun positie op de arbeidsmarkt (aflevering 7) - Stephan Koole: ‘Geen zorgen over mijn houdbaarheidsdatum’
Cijfers over de journalistieke arbeidsmarkt zijn hard nodig. De NVJ doet onderzoek binnen de NVJ Arbeidsmarktmonitor. Villamedia is benieuwd naar de journalistieke praktijk. Daarom vroegen we negen journalisten uit drie generaties naar hun positie op de arbeidsmarkt. In de laatste drie afleveringen staan de 50-plussers centraal. Voor de ene journalist een schrikbeeld voor de ander een zegen: langzaam maar zeker nadert het pensioen. Wat zijn de opties om die mijlpaal fluitend te halen - of zelfs door te gaan? Jolan Douwes sprak met Stephan Koole (65), parlementair verslaggever bij RTL Nieuws.
‘Ik houd van nieuwsjagen en discussies op gang helpen. Bijvoorbeeld over de fatbike - het nieuws daarover is aangezwengeld door yours truly. Ik was al een tijdje aan het kijken of de Tweede Kamer die fiets aan banden wilde leggen. De meerderheid vindt inderdaad dat het zo niet langer kan doorgaan.
Twee jaar geleden kreeg ik het gevoel dat ik meer plezier zou halen uit verslaggeving. Ik had al 25 jaar leiding gegeven en met de HR-kant van het chef-schap was ik wel klaar. Beslissen over vrije dagen, zieke collega’s; al die taken erbij leiden af van de journalistiek. Dat geldt ook voor het vele vergaderen.
Collega Lambie kon mij prima opvolgen. Daarom stelde ik hem en de vorige hoofdredacteur voor te ruilen. Ik liet daarmee zien dat ik een stap kan terugdoen. En voor RTL was het een kans te tonen dat oudere medewerkers wat anders kunnen gaan doen. Toen ik het oud-vicepremier Sigrid Kaag vertelde was haar eerste reactie dat mannen daar niet snel toe besluiten. Maar status kan mij niets schelen.
In de eerste maand van haar hoofdredacteurschap heeft Ilse Openneer me benoemd als plaatsvervangend chef en nieuwsjager. Over mijn salaris hebben we goede afspraken gemaakt. Ik vind het logisch dat ik minder krijg nu ik andere verantwoordelijkheden heb. Of je bij de publieke omroep bij demotie je oude loon houdt weet ik niet, maar bij ons is dit de mindset.
Mijn plan is: doorgaan tot mijn pensioen en dan een beetje zzp’en. Er is een tekort aan woordvoerders in de publieke sector. Met mijn ervaring en profiel kan ik daar vast aan de slag. Over mijn houdbaarheidsdatum maak ik me geen zorgen zolang ik het gevoel heb dat ik iets toevoeg. Ik houd van vissen en varen, maar niet elke dag. Mijn werk is veel te leuk.’
Auteur Jolan Douwes buigt zich ook geregeld over de vraag: Wat is je houdbaarheidsdatum?
‘Die vraag wordt steeds relevanter met het stijgen van de jaren. Hoe scherp, snel, digitaal vaardig en vernieuwend ben je nog? Een collega die tot op hoge leeftijd wil blijven doorwerken reageerde geschokt toen ze het woord houdbaarheidsdatum hoorde. Ze zou daar nooit over beginnen uit angst zichzelf uit de markt te prijzen.
Maar als journalisten van zekere leeftijd zich niet afvragen of ze nog op alle fronten blijven functioneren doen anderen het wel voor hen. We kennen de verhalen van collega’s die tegen hun zin zijn vertrokken. Al zijn er genoeg die vanwege hun specialistische kennis, grote netwerk, typerende stijl en berg ervaring (bijna) onvervangbaar zijn. En niet alleen volgens henzelf.
Een persoonlijk voorbeeld: laatst stuurde een jonge eindredacteur mijn artikel terug met taalkundige wijzigingen. Hè, dacht deze 60-plus-auteur, zo zou ik zelf nooit schrijven. Blijkbaar wil de eindredacteur meer vaart in mijn tekst brengen. Een andere journalist zou dan denken: afblijven! Ik werd juist extra alert of mijn teksten wel levendig blijven. Graag ga ik nog een tijdje door.
Wat zijn de opties voor journalisten die hun pensioen zien naderen? Ze kunnen natuurlijk doorwerken op hetzelfde niveau, een stap hoger gaan - of lager. Ze kunnen een carrièreswitch maken naar het onderwijs, de voorlichting of een totaal andere richting. Het prepensioen is een mogelijkheid. En ze kunnen documentaires en podcasts maken of blijven schrijven tot ver na de magische grens. ‘Zo blijf ik overeind’, verzuchtte de 82-jarige oud-hoofdredacteur Piet Hagen van De Journalist na het verschijnen van zijn negende boek.’
Praat mee