Israëlische media tonen amper lijden Gazanen

Bij het inmiddels al drie maanden durende Israëlische offensief zijn al meer dan 22.000 mensen gedood, bijna twee miljoen mensen ontheemd, is bijna de helft van de bevolking op de rand van de hongersnood gebracht en beginnen ziekten de kop op te steken.

Minimaliseren van kritiek
“Over het algemeen stellen Israëlische media zich op alsof ze de oorlog moeten winnen, of wat lijkt op proberen de oorlog te winnen.” Als je overeenkomsten wilt zoeken, het lijkt op wat er met Amerikaanse media gebeurde na 11 september, zegt Raviv Drucker, een van de belangrijkste onderzoeksjournalisten van Israël in The Observer.

“De schok (van de Hamas-aanval op 7 oktober, red) was zo bruut en het trauma is zo zwaar dat journalisten nu hun rol, of een deel van hun rol, zien als dat ze de staat moeten helpen de oorlog te winnen. En een deel daarvan is het zo min mogelijk laten zien van het lijden in Gaza, en het minimaliseren van kritiek op het leger.”

Israëlische opinie
“Er is aandacht voor Palestijnen in het kader van veiligheid. Je ziet bijna geen vrouwen, geen kinderen. De gedachte is dat iedereen Hamas is”, zegt fotograaf en documentairefilmmaker Anat Saragusti, een van de weinig Israëlische journalisten die in Gaza onafhankelijk van de militairen verslag heeft gedaan van eerdere conflicten. “De meerderheid van de Israëli’s begrijpt niet waarom de wereld ineens tegen ons is, of waarom wij als slachtoffer niet worden gesteund, zoal op 7 oktober, toen alle wereldleiders hier kwamen om hun steun te betuigen.”

Er is informatie beschikbaar over burgers in Gaza op kleinere Israëlische kanalen, zowel in het Hebreeuws als in het Engels, maar mensen moeten ernaar op zoek gaan, zegt Saragusti. Weinigen hebben de tijd, de interesse of de energie.

Volgens het statistiekbureau van het land haalt bijna de helft van de Israëli’s zijn nieuws van tv-kanalen, één publieke en verschillende private, en meer dan 40 procent gebruikt websites van kranten en digitale tijdschriften. Slechts één op de tien luistert naar de radio. Televisie is bijzonder invloedrijk geweest bij het vormgeven van de Israëlische opinie na 7 oktober, omdat mensen dagelijks live nieuwsuitzendingen volgen met een toewijding die doet denken aan het pre-digitale tijdperk, aldus Saragusti.

“We laten veel minder lijden zien dan dat er plaatsvindt.”
De Israëlische media waren op hun best, zegt Saragusti, die ook directeur persvrijheid is bij de beroepsvereniging van Journalisten in Israël, in de angstaanjagende, chaotische onmiddellijke nasleep van de Hamas-aanvallen, toen de staat en het leger veel burgers in de steek lieten. Het waren journalisten die informatie verzamelden over wat er gebeurde, verhalen van slachtoffers en overlevenden brachten, maar ook kritische vragen stelden aan ambtenaren en ministeries “die helemaal niet functioneerden, in complete shock waren, hun werk niet begrepen”.

Maar toen de oorlog van Israël in Gaza heviger werd en het lijden van de burgers daar het wereldnieuws begon te domineren, kregen de Palestijnen vrijwel geen zendtijd in een land dat nog steeds verteerd wordt door zijn eigen verdriet. “[Israëli’s] zien niet de beelden uit Gaza die het grootste deel van de wereld ziet”, aldus Drucker, die bij zijn eigen werkgever Channel 13 Television heeft aangedrongen op meer berichtgeving over burgers. “We laten veel minder lijden zien dan dat er plaatsvindt.”

‘Het is wij of zij’
Dat wordt deels veroorzaakt door Israël’s eigen trauma, na de massamoord op 1.200 mensen, de ontvoering van ruim 200 mensen en de ontheemding van 200.000 mensen, zeggen zelfs kritische Israëlische journalisten. Vergelijkingen met de impact van 11 september op de VS schieten volgens The Observer tekort vanwege de in verhouding kleine bevolking van Israël en de nabijheid van Hamas.

“Ik denk dat het Israëlische publiek in het algemeen zo kapot en zo geschokt is door de wreedheden van 7 oktober, dat ze [de Palestijnen] niet willen humaniseren”, aldus Saragusti. “Ik kan zelfs zeggen dat het ze niet zoveel kan schelen.”

De media reageren op die algemene stemming, maar voeden deze ook omdat ze vrezen dat het publiek zich zal afzetten of hen zal aanvallen als verraders in een land waarvan de koortsachtige stemming wordt vastgelegd in boze video’s waarin de media worden opgeroepen “hun mond te houden”. Zo werd bijvoorbeeld journalist Israel Frey gedwongen zijn huis te verlaten na bedreigingen omdat hij zei dat hij zou bidden voor dode kinderen in zowel Israël als Gaza. “De slogan die nu zo populair is in Israël is ‘het is wij of zij’. En dit is een zeer problematische situatie”, aldus Drucker.