data als kans

— dinsdag 30 augustus 2022, 13:30 | 8 reacties, praat mee

Institutionele desinteresse: de verdwenen geschiedenis van de SvJ

Verdwenen tijdsbeeld: de kantine van de School voor Journalistiek anno 1982, aan de Palmstraat 22 in Utrecht. | Het Utrechts Archief

Tien jaar werkten oud-docenten Louis Engelman en Pieter van Waesberghe aan een website waarmee ze de vijftig jaar lange historie van de School voor Journalistiek in Utrecht documenteerden. Interviews, video’s, documenten, duizenden foto’s: alles werd toegankelijk gemaakt. En nu is het weg. "Onbegrijpelijk dat de school zo slordig is omgesprongen met haar bijzondere geschiedenis." Laatste wijziging: 31 augustus 2022, 09:58

Voor iedereen die even de sfeer wilde opsnuiven van een onderwijsinstituut in de opstandige jaren zestig en zeventig was svjgeschiedenis.nl een dankbare pleisterplaats. Asbakken vol shagpeuken, op elke muur een brei van slogans en studenten in met buttons behangen tuinbroeken en schipperstruien.

In volle glorie trokken de sixties en seventies voorbij, compleet met schotschriften, haastig in elkaar geknutselde blaadjes en beginselverklaringen van anti-autoritaire revoluties die dictees, repetities, tentamens en absentielijsten uit het curriculum verbanden. Toen ik laatst ter inspiratie voor een stuk weer even in deze rebelse omgeving wilde rondstruinen, stuitte ik echter op een page not found-pagina. Was nu ook svjgeschiedenis.nl ten prooi gevallen van de opstandelingen van weleer?

Steeds weer nieuwe obstakels
Bijna goed. Het zijn niet de oproerkraaiers van toen, het zijn hun nazaten. De site is getorpedeerd door de huidige School voor Journalistiek. Dit blijkt wanneer ik de samenstellers van de site, voormalig SvJ-docenten Louis Engelman en Pieter van Waesberghe, benader. “We hebben de site vier, vijf jaar geleden overgedragen aan de SvJ”, zegt Engelman.

“Ons werd voorgespiegeld dat de site als een soort draaischijf in een community van studenten en oud-studenten zou gaan fungeren. Helaas is daar helemaal niets van terechtgekomen. Wanneer ik vroeg hoe het ervoor stond, kreeg ik steeds weer te horen dat er nieuwe obstakels waren. Maar, zeiden ze steeds, we hoefden ons geen zorgen te maken, alles zou goed komen. Nou, die hoop heb ik inmiddels opgegeven”, aldus Engelman.

Duizenden foto’s
Na hun pensionering in 2006 hebben de oud-docenten maar liefst tien jaar gewerkt aan een site die - zonder overdrijving - een monument kon worden genoemd. Aan de hand van duizenden foto’s, honderden interviews met oud-leerlingen, video’s en columns, vertelde Engelman zijn verhaal over de oudste journalistieke opleiding van Nederland, van de opening in 1966 in het roemruchte pand aan Palmstraat 22 tot 2006. Pieter van Waesberghe tekende voor de bouw en het onderhoud.

De hosting van de site, die alleen via een login toegankelijk was, betaalde het duo zelf. De overdracht werd vijf jaar geleden afgerond. De huidige SvJ maakt weliswaar deel uit van de Hogeschool Utrecht maar blijft zich terdege bewust van zijn rijke historie, zo werd Engelman en Van Waesberghe verzekerd. “Dat klopt in zoverre dat onze site inmiddels ook geschiedenis is,’ verzucht Engelman. ‘Voor zover ik weet, is het geheel op het digitale kerkhof beland. Niet alleen is het zonde van al het werk, wij vinden het vooral onbegrijpelijk dat de school zo slordig is omgesprongen met haar bijzondere geschiedenis.”

Bureaucratisch monster
“Een drama”, oordeelt Geert Wijnhoven, beheerder van de LinkedIn groep voor SvJ-alumni. “Louis en Pieter wilden hun levenswerk achterlaten voor toekomstige generaties. En ze vroegen de leiding van de huidige school in Utrecht om zorg te dragen voor onderhoud en ‘updating’ van de website. Natuurlijk wilde de school dat doen. Maar het bleek een lippendienst. De website is verdwenen. Onvindbaar? De schoolleiding is een soort Pontius Pilatus, ze wassen hun handen in onschuld en vragen zich af waar ‘die oudjes’ zich druk over maken.”

Ook Kees Boonman, bestuurslid van de NVJ én Utrechts alumnus, noemt de gang van zaken een schande. “Nu is er in mijn tijd, ik zat er van ‘73 tot ’76, wel meer kwijtgeraakt en net voordat ik daar kwam drukten de studenten zelf de diploma’s, maar dit is erg dom. Zo zie je maar, te groot gegroeid, een ’systeem’ geworden en vervolgens verzuipt iedereen in een bureaucratisch monster.”

Overdracht bekrachtigd
Binnen de SvJ waren twee mensen verantwoordelijkheid voor het optuigen van het alumnibeleid waar de site de spil van zou vormen, Joost Bos en Elvira van Noort. Zij nodigden Engelman en Van Waesberghe uit voor een feestelijke lunch bij Chinees restaurant Paradijs op het Vredenburg waarmee de overdracht werd bekrachtigd.

Bos is niet meer actief binnen de SvJ-muren, Van Noort werkt er als coördinator van het curriculum van het tweede jaar. “O jee!”, is het eerste wat ik hoor al ik zeg waarom ik bel. “Het is inderdaad wel een beetje jammer hoe dat is gelopen.” Van Noort geeft een waaier van verklaringen over de ontstane situatie.

“Er was geen geordende database, er zat geen systeem in. Onze privacy officer stak er een stokje voor: je mag niet meer zomaar alles live zetten - al die interviews, foto’s en video’s. En we hebben corona gehad, vergeet dat niet. Het is keihard werken geweest om de boel draaiend te houden, het alumnibeleid staat dan gewoon niet bovenaan. We wilden inderdaad een prachtige community creëren waarop studenten van nu in contact treden met studenten van toen. Hoe het er nu mee staat, weet ik niet. Bij ons is niemand er meer mee bezig. Alle beelden zijn er nog, dat wel.”

Van Noort: “Ik heb het met Louis weleens gehad over de mogelijkheid om alles bij Beeld & Geluid op te slaan, misschien hebben zij belangstelling?”

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

8 reacties

Martijn van Es, 31 augustus 2022, 08:56

@eduard Dan lees je alleen de intro’s, voor de content moet je inloggen. Dat kan niet via het Internet Archive.
Trieste zaak dit. De uitvluchten die Van Noort schetst zijn allemaal vrij simpel op te lossen, en het AVG-argument is echt onzin. Als oud-student heb ik eigenlijk nooit iets van een alumni-beleid gemerkt. De eigen geschiedenis interesseert de HU allemaal maar matig.

Lars Pasveer, 31 augustus 2022, 10:01

De Web Archive is geen gebruiksvriendelijk alternatief. Mogelijk (zeer waarschijnlijk) is niet alles beschikbaar/geïndexeerd. Gezien de werking van het Web Archive moet je alle originele url-locaties van materiaal weten, wil je een ingang hebben. Vrij zoeken is onmogelijk. Handiger is dat mensen met het originele materiaal in bezit beter hun best doen. Het lijkt er overigens op dat deze berichtgeving dingen in gang heeft gezet om het materiaal via die route weer online te brengen.

Henk Hanssen, 31 augustus 2022, 11:45

Kees Teszelszky, curator bij de Koninklijke Bibliotheek, meldde me via Twitter dat de site sinds 2016 is gearchiveerd door het KB. ‘Met een geldige jaarpas te bekijken in de leeszaal.’

Wim Guiking, 1 september 2022, 10:57

Beschamend natuurlijk, deze gang van zaken. En het is kennelijk al lang zo, want al in de loop van 2020 was de site svjgeschiedenis.nl totaal kapot. Dat is terug te zien via archive.org. De laatste fatsoenlijke kopie van deze site op archive.org dateert van 26 mei 2019. Via https://bit.ly/SvdJoud kun je dat terugzien, en is een flink deel van de site alsnog te raadplegen.
Overigens niet zo gek dat de site matig of niet werd onderhouden door anderen, want hij is gebouw met het nogal exotische cms Cantao. Herstel is waarschijnlijk niet mogelijk - herbouw wel, maar dat is nogal een klusje.

Pieter van Waesberghe, 2 september 2022, 11:14

De onderliggende database en alle beeldmateriaal is nog in mijn bezit. Een eenvoudige herbouw (zonder beheersomgeving) lijkt me te doen. Maar het materiaal is overgedragen aan de SvJ. De school moet dus akkoord gaan.

Eduard Bekker, 3 september 2022, 17:07

Ik heb inderdaad gemerkt dat het webarchief alleen zo’n beetje de homepage toegankelijk maakt. Ik vraag me af of de rest wel is opgeslagen.
Ik heb Geert Wijnhoven al een voorstel gedaan om de site opnieuw op te bouwen. Dat zal wel met mijn eigen cms moeten gebeuren, want dat gaat het snelst en is door buitenstaander het makkelijkste te begrijpen.

Wim Guiking, 4 september 2022, 13:47

Een mooi aanbod van Eduard Bekker. Maar mijn zeer dringende advies: ga NOOIT in zee met ‘mijn eigen cms’, want dan is het voortbestaan van een site op termijn weer afhankelijk van één persoon. Precies de reden waarom de oude site in duigen viel. Kies voor een breed gedragen cms als Joomla of Wordpress. (sorry Eduard)

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.