In memoriam Paul Tesselaar: hoekig, soms wat onbehouwen - maar er altijd voor ons als het stormde

Afgelopen zaterdag hebben we afscheid genomen van Paul Tesselaar, de man die het grootste deel van mijn jaren als hoofdredacteur bij het ANP (1997-2007) ‘mijn’ directeur was. Op maandag 24 juni nam hij afscheid van het leven, 80 jaar oud, lichamelijk gesloopt maar geestelijk ongebroken, omringd door zijn geweldige vrouw Maia en hun kinderen.

De betekenis van Paul voor het ANP kan moeilijk worden overschat, al is die voor velen niet zo zichtbaar geweest. Hij trad in mei 1998 aan als directeur en zou daar blijven tot zijn pensionering eind 2008. In de beginjaren van die periode heeft het ANP als een van de eerste persbureaus in Europa zijn werkwijze fundamenteel veranderd, anticiperend op de behoefte van een geheel nieuw medium voor informatieoverdracht: het internet, en bijbehorende digitale dragers: websites, en later smartphones en tablets.

Het ANP was sinds de oprichting in 1934 een stichting van de Nederlandse dagbladuitgevers, die met elkaar het grootste deel van de kosten droegen. Paul wist weinig van het journalistieke vak en de onderliggende processen, maar was snel overtuigd dat die fundamenteel moesten veranderen om het ANP relevant te laten blijven voor de toekomst. Terwijl hij zelf zijn mailprogramma niet kon openen en zijn digitale agenda nog liet uitprinten, gaf hij al snel de richting aan waar het ANP heen zou moeten: ‘we worden een internetkumpenie’.

En dat gebeurde: de Stichting werd een BV, de uitgevers aandeelhouders, en in plaats van contributies kwam er omzet van oude en nieuwe marktpartijen, waaronder commerciële fotobureaus, radiostations en de eerste websites. Persbureaus in heel Europa namen ‘onze’ nieuwe redactionele werkwijze over, met de Middentafel als fysieke metafoor van centrale regie over de nieuwsproductie.

Paul bemoeide zich (gelukkig) niet inhoudelijk met de innovatieve processen binnen het redactioneel onafhankelijke persbureau, maar zorgde er wel voor dat de vele miljoenen op tafel kwamen om die transformatie mogelijk te maken, zoals de digitalisering van miljoenen foto’s uit het rijke ANP-archief.

Makkelijk was het niet, zowel binnen als buiten de organisatie was er soms veel weerstand, waar Paul wat hoekig mee kon omgaan. Het nieuwe ANP kwam er toch (en misschien wel daardoor), geleid door een handjevol mensen die van Paul het vertrouwen en de ruimte kregen om te doen wat zij nodig achtten voor de ‘internetkumpenie’.

We hebben ook ‘na het ANP’ een warme band onderhouden met hem, die boomlange, soms wat onbehouwen man, die er altijd voor ons was als het weer eens stormde. Dank je Paul, voor alles.

Het in memoriam verscheen eerder op LinkedIn en is met vriendelijke toestemming van De Spa hier opnieuw gepubliceerd.