Leaderboard Journalist van het Jaar PIP Den Haag

— maandag 4 december 2023, 15:12 | 0 reacties, praat mee

In memoriam Hans Smits (85): Journalist, activist en pacifist

© Midjourney / Lars Pasveer

Hans Smits, een leven lang journalist is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij behoorde tot de generatie naoorlogse journalisten die vooral het maatschappelijk ongenoegen als onderwerp hadden. Laatste wijziging: 5 december 2023, 10:44

Hij begon op zijn achttiende bij de Verenigde Noord-Hollandse Dagbladen en wist sindsdien dat de lokale krant de beste leerschool is voor de aankomende journalist. Altijd kwam hij daarop weer terug, de regionale media als puurste vorm van journalistiek en democratie. Hij ging werken bij het Parool, daarna bij het Algemeen Handelsblad en trad toe tot het walhalla van de journalistiek, Vrij Nederland. Daar leerde ik hem kennen en ontstond een vriendschap die zestig jaar duurde.

Hij werd parlementair redacteur, ijverig en consequent met daarnaast levenslange hobby’s zoals Zweden, in die jaren het nieuwe arbeidersparadijs, Berlijn centrum in een gedeeld Duitsland en het eigenzinnige Joegoslavië onder Tito.

Crusader journalistiek
In eigen land keerde hij zich via de beste methoden van de crusader journalistiek tegen de Volkstelling van 1971 die dan ook een regelrechte mislukking werd.                                                                                   
Binnen de Weekbladpers maakte Hans zich sterk voor de journalistieke onafhankelijkheid van Vrij Nederland. Hij had een niet gering aandeel in de komst van het redactiestatuut en als ergens binnen het bedrijf de hand gelicht dreigde te worden met de regels stond hij op en citeerde uit het hoofd de bevoegdheden van de plenaire redactievergadering. Toen eind jaren zestig grote onvrede ontstond tegen de behoudzuchtige rol van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), begon de Amsterdamse Pers met ondermeer Hans Smits en Jan Rogier in het bestuur een revolte die leidde tot het aftreden ‘van de hielenlikkers van de werkgevers’.

Als trainer journalistiek reisde hij naar Kazachstan, Rusland en het uiteengevallen Joegoslavië, niet gezegend met onafhankelijke pers en nauwelijks ervaring met het vrijewoord. Hij onderwees jonge studenten dat goede journalistiek voortkomt uit grenzeloze nieuwsgierigheid en citeerde Izzy F. Stone dat alle regeringen geleid worden door leugenaars.

Coornhert-Liga
Hans schreef een handvol boeken, geen onverbiddelijke bestsellers maar heel journalistieke, feitelijke en principiële documenten over de recente geschiedenis. Over bijvoorbeeld de opkomst en ondergang van de Coornhert-Liga - waarvan hij lid was - dat het verhaal beschrijft van een fenomeen, het engagement van honderden strafrechtgeleerden, criminologen en rechtenstudenten.

Een massale roep om lagere straffen en een humanere behandeling van gedetineerden - die tenslotte weer overschreeuwd werd door een ander geluid, waarschuwingen en angst voor stijgende criminaliteit. Eeuwige getijdebewegingen van plotselinge weldenkendheid en tolerantie tot gemoraliseer en roep om tucht, law en order.

In zijn boek ‘De Bom in de vuist’ schreef Hans over zijn beweegreden: ‘Ik voel mij pacifist omdat ik geweld beschouw als het slechtste middel om conflicten op te lossen (…) maar duizendmaal meer omdat ik een hartstochtelijke voorstander ben van nucleaire ontwapening.’ Hans was de laatste jaren intensief in de weer met een idee voor een boek over de PSP en het pacifisme in Nederland. Maar het kwam er niet meer van.

Bekijk meer van

Hans Smits

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, coördinator magazine

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.