word actief nvj klein

— maandag 2 juni 2008, 12:25

H.J. (Chris) Scheffer (1919-2008)

Kritisch, eigenzinnig en toegewijd, dat was journalist en pershistoricus Chris Scheffer een leven lang. Neem nou zijn naam. Hij werd als Hendrik Jan geboren, maar na 1945 bleef hij de naam gebruiken die hij in het gewapend verzet in Rotterdam had gebruikt. Rooie Chris of Chris Voorhoef werd hij daar genoemd en wie hem na de oorlog nog met Henk aansprak kon steevast rekenen op de vraag waar je die curieuze gewoonte vandaan had. Hij droeg zijn geuzennaam met ere, maar zijn artikelen en boeken ondertekende hij wel met H.J. Scheffer.


En dat waren er nogal wat, want Scheffer was een productief man. Hoewel hij als econoom was opgeleid belandde hij in oktober 1945 in de journalistiek. Eerst was hij reizend correspondent van de NRC maar zijn reportages over de politionele acties van het Nederlandse leger in Indonesië waren zo onafhankelijk en kritisch geschreven dat hoofdredacteur Maarten Rooij hem in 1947 dwong ontslag te nemen. Typerend voor zijn karakter was dat hij kritisch over dat onderwerp bleef schrijven, maar dan voor The Times.


Terug in Nederland werkte hij voor tal van bladen, waarvan het Rotterdams Nieuwsblad de belangrijkste was. Bij die krant zou hij uiteindelijk in de hoofdredactie belanden. Het was ook de krant die zijn voorliefde voor de persgeschiedenis deed ontwaken. Hij schreef er als ‘t 46ste lid’ het commentaar bij de gemeenteraadsvergaderingen en toen hij merkte dat dit pseudoniem al sinds 1896 werd gebruikt, was hij verkocht. In 1960 promoveerde hij op ‘In Vorm Gegoten. Rotterdams Nieuwsblad in de negentiende eeuw’. Het is nog steeds een juweeltje in de Nederlandse persgeschiedenis, geschreven vol liefde voor het vak, maar ook met een ongekende drift om alles te willen weten. Naast zijn latere werk voor de Haagsche Courant, Sijthoff Pers en de Koninklijke Academie van Wetenschappen, waar hij zijn carrière in 1979 afsloot, schreef hij nog drie andere boeken over persgeschiedenis. Met ongetwijfeld als hoogtepunt de biografie van het merkwaardige heerschap Henri Tindal, in 1893 de oprichter van De Telegraaf.


Chris Scheffer overleed jongstleden 21 mei in Rotterdam, vrij anoniem. Geen krant maakte er melding van, ook niet de kranten waarvoor hij ooit werkte of over schreef. Het is een beetje wrang bij een man die alles heeft gedaan om het historisch bewustzijn in de journalistiek te vergroten. Maar zijn roep om de boeiende geschiedenis van het vak vooral niet te vergeten, klinkt voor eeuwig door in een prachtige pershistorische productie. En dat is een hele troost.

Huub Wijfjes


Foto: Rien Zilvold

Laatste wijziging: 19 juni 2008, 15:01

Kritisch, eigenzinnig en toegewijd, dat was journalist en pershistoricus Chris Scheffer een leven lang. Neem nou zijn naam. Hij werd als Hendrik Jan geboren, maar na 1945 bleef hij de naam gebruiken die hij in het gewapend verzet in Rotterdam had gebruikt. Rooie Chris of Chris Voorhoef werd hij daar genoemd en wie hem na de oorlog nog met Henk aansprak kon steevast rekenen op de vraag waar je die curieuze gewoonte vandaan had. Hij droeg zijn geuzennaam met ere, maar zijn artikelen en boeken ondertekende hij wel met H.J. Scheffer.


En dat waren er nogal wat, want Scheffer was een productief man. Hoewel hij als econoom was opgeleid belandde hij in oktober 1945 in de journalistiek. Eerst was hij reizend correspondent van de NRC maar zijn reportages over de politionele acties van het Nederlandse leger in Indonesië waren zo onafhankelijk en kritisch geschreven dat hoofdredacteur Maarten Rooij hem in 1947 dwong ontslag te nemen. Typerend voor zijn karakter was dat hij kritisch over dat onderwerp bleef schrijven, maar dan voor The Times.


Terug in Nederland werkte hij voor tal van bladen, waarvan het Rotterdams Nieuwsblad de belangrijkste was. Bij die krant zou hij uiteindelijk in de hoofdredactie belanden. Het was ook de krant die zijn voorliefde voor de persgeschiedenis deed ontwaken. Hij schreef er als ‘t 46ste lid’ het commentaar bij de gemeenteraadsvergaderingen en toen hij merkte dat dit pseudoniem al sinds 1896 werd gebruikt, was hij verkocht. In 1960 promoveerde hij op ‘In Vorm Gegoten. Rotterdams Nieuwsblad in de negentiende eeuw’. Het is nog steeds een juweeltje in de Nederlandse persgeschiedenis, geschreven vol liefde voor het vak, maar ook met een ongekende drift om alles te willen weten. Naast zijn latere werk voor de Haagsche Courant, Sijthoff Pers en de Koninklijke Academie van Wetenschappen, waar hij zijn carrière in 1979 afsloot, schreef hij nog drie andere boeken over persgeschiedenis. Met ongetwijfeld als hoogtepunt de biografie van het merkwaardige heerschap Henri Tindal, in 1893 de oprichter van De Telegraaf.


Chris Scheffer overleed jongstleden 21 mei in Rotterdam, vrij anoniem. Geen krant maakte er melding van, ook niet de kranten waarvoor hij ooit werkte of over schreef. Het is een beetje wrang bij een man die alles heeft gedaan om het historisch bewustzijn in de journalistiek te vergroten. Maar zijn roep om de boeiende geschiedenis van het vak vooral niet te vergeten, klinkt voor eeuwig door in een prachtige pershistorische productie. En dat is een hele troost.

Huub Wijfjes


Foto: Rien Zilvold

Bekijk meer van

Carrière

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.