‘Hitler zegt dat gewoon heel goed’ - Kamerleden willen dat omroep Ongehoord Nederland vertrekt

In het fragment ageert Hitler tegen een “ontwortelde internationale kliek”, waarbij iemand in het publiek “Juden!” roept.

Presentatrice Arlette Adriani legt hoofdredacteur Joost Niemöller en presentatrice Raisa Blommestijn vervolgens een stelling voor: “de kosmopolitische elite staat noodgedwongen wezenlijk vijandig tegenover het gewone gewortelde volk”. Daarop zeggen de twee dat ze het eens zijn met de stelling. “Hitler zegt dat gewoon heel goed”, zegt hoofdredacteur Niemoller. Die wel laat weten dat hij de Jodenvervolging afkeurt.

Met deze “kosmopolitische elite” bedoelde Hitler overduidelijk de Joden.

Mohammed Mohandis (PRO), Harmen Krul (CDA) en Ouafa Oualhadj (D66) vinden dat ON! in het fragment Hitler vergoelijkt en vinden dat niet kunnen bij de publieke omroep. Daarom hebben ze Kamervragen gesteld aan minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66).

“Dit fragment bewijst dat deze omroep bewust niet wil deugen”, licht Mohandis telefonisch toe. Dat Niemöller en Blommestijn in de discussie ook zeggen dat ze niet achter het gedachtegoed van Hitler staan en zijn antisemitisme verafschuwen, doet daar wat de linkse politicus betreft niets aan af.

Hij beticht ON! van “ideologisch witwassen” door de boodschap te verkondigen dat Hitler “ook goede dingen zei”.

‘Nationaalsocialistische propaganda’
Het fragment “normaliseert gedachtegoed waar we juist heel hard aan hebben gewerkt om afstand van te nemen”, vindt Ouafa Oualhadj van coalitiepartij D66. “Dit denken is verweven met de nationaalsocialistische propaganda en met het vijandbeeld waarin bijvoorbeeld Joden werden voorgesteld als ontwortelde, internationale krachten die nationale gemeenschappen zouden ondermijnen.”

“Wat ons betreft verdwijnt ON! zo snel mogelijk uit het publieke bestel”, bepleit Harmen Krul van het CDA, eveneens een coalitiepartij. “De recente uitzending waarin uitspraken van Adolf Hitler worden verheerlijkt, is voor ons de druppel.”

Letschert beraadt zich op de toekomst van ON!, stelt een woordvoerder van de minister. Ze informeert de Kamer voor het mediadebat eind september over haar besluit. De Nederlandse Publieke Omroep diende daar geen verzoek voor in bij de minister, maar er zijn meer manieren om te kunnen ingrijpen voor de minister, onder meer via het Commissariaat voor de Media.

ON: ‘Uitputtend afstand genomen’
Ongehoord Nederland stelt dat er “te weinig rekening gehouden was met de gevoeligheden” rond het fragment van Adolf Hitler in het onlineprogramma Let’s Twist Again. Dat stelt algemeen directeur Peter Vlemmix.

Vlemmix zegt dat commentator Raisa Blommestijn en ON!-hoofdredacteur Joost Niemöller in het fragment “uitputtend afstand namen van de gruwelijkheden die onder Hitler hebben plaatsgevonden. Ze benadrukten ook niets dan walging te voelen voor het Hitler-regime en de barbaarse gevolgen ervan. Zonder daarbij te zeggen dat de handelswijze van Hitler vergoelijkt of verheerlijkt moet worden”.

Toch constateert Vlemmix namens ON! dat er “te weinig rekening gehouden is met de gevoeligheden rondom dit onderwerp. Daar had in deze video zorgvuldiger mee omgesprongen moeten worden”. ON! benadrukt, nogmaals, net als in de video zelf, “dat de link die Hitler legde tussen het globalisme en Joodse mensen uiteraard op geen enkele wijze gedeeld wordt”.

Vlemmix geeft geen antwoord op de vraag of het fragment offline gehaald of aangepast wordt.

NPO: Vanzelfsprekend zeer beladen
De NPO noemt het gebruik van een speech van Adolf Hitler in het programma “vanzelfsprekend zeer beladen”. Maar tegelijkertijd ligt de redactionele keuze en verantwoordelijkheid niet bij de NPO, maar bij de omroep zelf.

“We begrijpen dat dit vragen en discussie oproept”, laat de NPO weten. “Juist bij zulke historisch en maatschappelijk gevoelige onderwerpen mag worden verwacht dat die zorgvuldig worden gepresenteerd en van voldoende context worden voorzien. Maar een uiteindelijk oordeel ligt in ons bestel niet bij de NPO.”

De ombudsman voor de publieke omroepen Margo Smit heeft dinsdag twintig klachten ontvangen over het fragment, zei ze dinsdag. De klagers spreken zich uit over het gesprek en vragen zich af of de uitzending voldoet aan de journalistieke code van de NPO. Ook vragen klagers of Ongehoord Nederland uit de publieke omroep kan vertrekken.

Smit stelt dat de klachten vooral deze week binnenkwamen, ondanks het feit dat de uitzending op 31 juli was. Zij laat weten dat alle klachten worden geïnventariseerd, zoals dat altijd gebeurt met meldingen die bij de ombudsman worden gedaan.