‘Hilversum’ reageert verdeeld op VVD-hervormingsvoorstel: ‘staan enkele goede punten in’

Dat blijkt uit een rondgang van NRC.

Arjan Lock, EO-bestuurder en voorzitter van het College van Omroepen, zegt dinsdag verrast te zijn door het hervormingsplan van de VVD, dat in diezelfde krant geïntroduceerd werd door VVD-Kamerlid Claire Martens-America. ‘Het huidige bestel is niet klaar voor de toekomst’, aldus Martens-America in een interview dat dinsdag ook in NRC verscheen.

‘Er zijn wel elementen in haar voorstel waar wij ons in kunnen vinden’, aldus omroepbestuurder Lock. Het gaat dan voornamelijk om het idee waarin de huidige omroepen worden omgevormd tot ‘productiehuizen’ en de NPO bestaat uit een ‘gezamenlijk bestuur’ door bestuurders van diezelfde productiehuizen. Volgens hem is er ook welwillendheid om mee te denken om producties van de NPO ook te laten verschijnen op streamingsdiensten zoals YouTube en Netflix - beide bedrijven zijn in Amerikaanse handen. ‘De afdronk van het voorstel is: er staan goede punten in.’

Ook vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) - verantwoordelijk voor de NPO - klinken positieve geluiden. ‘Goed dat de VVD en andere partijen nadenken over dit belangrijke onderwerp en met voorstellen komen. De minister is in gesprek met publieke en commerciële partijen en externe deskundigen over de hervorming van het omroepbestel’, aldus minister Eppo Bruins (NSC). Bruins wil komend jaar een brief aan de Kamer sturen met daarin zijn ideeën voor hervorming van de publieke omroep.

De publieke omroep is toe aan een ‘grondige hervorming’, tekent NRC op uit de mond van een woordvoerder van de NPO. Door de eerdergenoemde mediahuizen wordt de publieke omroep ‘beheersbaar en beter bestuurbaar’.

Het Commissariaat van de Media weerspreekt de visie van de VVD dat het Commissariaat haar ‘kracht verloren heeft’. Wel is er een gedeelde urgentie om het omroepbestel toekomstbestending te maken. Daarnast vindt het Commissariaat dat het in de afgelopen twee jaar ‘fundamenteel veranderd’ is. Een woordvoerder zegt in NRC: ‘Het lijkt erop alsof de VVD die verandering nog niet heeft verdisconteerd’.

Tegelijkertijd vindt omroepbestuurder Lock dat de VVD weinig liefde toont voor ‘de breedte van het bestel’. In het voorstel van de regeringspartij zouden de taken van de publieke omroep versmald worden tot ‘nieuws, journalistiek, sport en cultuur (evenementen)’. ‘De kracht van het bestel is juist dat vanuit de verschillende identiteiten een breed publiek wordt aangesproken met verschillende genres.’

Maar als voorzitter van de EO breekt Lock ook een lans voor het bestaan van de ledenomroepen, die nu een flinke vinger in de pap hebben. ‘Wij hebben een hechte relatie met onze vereniging. Daar zit onze maatschappelijke legitimatie in.’ De ledenomroepen vormen daarnaast een ‘slot op de deur’ om te voorkomen dat de politiek invloed krijgt op de inhoud van programma’s van de publieke omroep, stelt Lock.

Jan Slagter, voorzitter van Omroep MAX, is daarentegen fel gekant tegen de ideeën van de VVD. ‘Een slecht plan’, aldus Slagter. ‘De VVD heeft 22.000 leden, zijn er in een paar jaar tijd 4.000 verloren. De publieke omroepen samen vertegenwoordigen nog altijd anderhalf miljoen huishoudens.’

Het kabinet-Schoof is voornemens om de publieke omroep te hervormen, al is er nog geen gemeenschappelijke lijn bij de diverse coalitiepartijen over de vraag hoe dat dan in praktijk zal werken. In de diverse partijprogramma’s lopen de visies nog flink uiteen. Op uitzondering van NSC na willen de regeringspartijen wel (flink) bezuinigen op de NPO, NSC ziet er bijvoorbeeld wel heil in om een tv-zender als NPO 3 af te stoten.

Aan het begin van de kabinetsperiode kwamen de partijen overeen dat de NPO met 100 miljoen euro moest bezuinigen, later kwam daar nog eens 6,6 miljoen bovenop. De NPO en de publieke omroepen buigen zich momenteel over de vraag hoe deze bezuinigingen er in praktijk uit zullen zien.