Het Leesfragment van oudgedienden Bart in ‘t Hout en Eric Eljon over de Hilversumse tv-wereld
Bart in 't Hout en Eric Eljon schreven een boek over het Hilversumse tv-wereldje: #Metoo bestond nog niet. De afgelopen jaren zijn al veel misstanden over de werkcultuur bij tv-programma's bekend geworden. Het mag dan ook niet verrassen dat 'Het Leesfragment' dat is uitgekozen ook over grensoverschrijdend gedrag gaat.
‘Hoe kijk jij eigenlijk aan tegen presentatiewerk?’ vroeg de directeur televisie aan een redactrice. Hij had haar uitgenodigd om eens wat uitgebreider bij te praten, omdat hij lovende woorden over haar had gehoord.
‘In alle eerlijkheid,’ antwoordde ze, ‘vind ik presentatoren het allerergste slag mensen dat ik ken. Ze gedragen zich vaak onbeschoft tegenover hun collega’s, ze zijn dom, egoïstisch, ijdel, lui, en bij het minste geringste melden ze zich ziek. Bovendien zijn ze alleen maar belust op geld en bekendheid en daarbij stuitend opportunistisch. Als het ze beter uitkomt, veranderen ze binnen vijf seconden van mening. Walgelijk.’
Zoals een goed Hilversumse leidinggevende betaamt, luisterde de directeur in het geheel niet naar het antwoord en ging hij onverstoorbaar door. ‘Leuk om te horen! Dat brengt me op een, misschien voor jou, verrassende vraag. We zijn voor een nieuw programma op zoek naar een junior presentator. Het gaat om een bescheiden presentatierol, maar ik denk dat dit echt iets jou voor zou kunnen zijn.’
De redactrice aarzelde geen seconde: ‘Dat lijkt me ontzettend leuk om te doen. Een goede stap op het juiste moment. Presenteren is helemaal mijn ding.’
‘We vragen je natuurlijk niet zomaar hiervoor,’ vervolgde de directeur. ‘Voor mij ben je een van de grote talenten van dit bedrijf. Dus ik vind het heel belangrijk om te weten hoe jij zelf je toekomst ziet. Waar liggen je ambities?’ Het antwoord wist hij al: een eigen talkshow natuurlijk. In zijn twintigjarige loopbaan was hij immers nog nooit een aankomend presentator tegengekomen die géén eigen talkshow wilde.
De redactrice vond dat het gesprek een nog prettiger wending kreeg. ‘Wat een goede vraag. Ik heb daar natuurlijk al heel lang over nagedacht en ik zou absoluut een eigen talkshow willen. Dat zou ik zeker aankunnen.’ ‘Wat verrassend,’ kon de directeur nog net uitbrengen. ‘Maar ik zie wel in dat zoiets helemaal bij je past. Laten we het daar over een paar maanden verder over hebben.’
De voorheen redactrice, nu talentvol beginnend presentator, huppelde de kamer van de directeur uit, die mistroostig achterbleef. Op zijn bureau lag een stapel videobanden die hij nog moest bekijken. Het waren allemaal pilots van talkshows. De ene presentator was nog talentvoller dan de andere. En hij moest ze allemaal nog afwijzen, want geld en zendtijd voor een nieuwe talkshow was er de komende jaren absoluut niet.
‘We hebben een groot probleem,’ zei de bedrijfsjurist benauwd, toen hij bij de algemeen directeur binnenliep. ‘Wat nu weer?’ snauwde hij terug. ‘We hebben een formele klacht van een productiemedewerkster amusement gekregen. Ze zegt dat ze ernstig seksueel is geïntimideerd door de presentator van de show waar ze voor werkte. Hij heeft haar na afloop van de laatste uitzending de meest oneerbare voorstellen gedaan en haar beloofd dat, als ze daarop inging, hij zou zorgen dat haar contract wordt verlengd. Als dit in de pers terechtkomt, is het sowieso einde carrière voor hem. En het zou ook voor ons imago rampzalig zijn.’
Die middag werd de presentator ontboden. Hij verkeerde nog in de veronderstelling dat hij voor een salarisgesprek was uitgenodigd en begon direct al op hoge toon. ‘Ik hoef hier toch niet uit te leggen dat het enorme succes van de show enkel en alleen aan mij te danken is?’
De presentator begon behoorlijk geïrriteerd te raken. De onderhandelingen over de verlenging van zijn contract schoten maar niet op. Onbegrijpelijk dat er zolang moest worden gesproken over een simpele verhoging met amper twee ton per jaar, afgerond drie. Begrepen ze dan niet dat de concurrentie ieder moment kon gaan bellen? En wat moest hij dan zeggen?
‘Ik denk dat we er vandaag wel uit komen,’ zei de directeur. ‘Dat is dan hoog tijd,’ zei de host. ‘Is het contract al klaar? Dan kan ik het meenemen naar mijn adviseurs.’ ‘Jazeker. Hier heb je het.’ De presentator nam het contract vluchtig door en dacht dat hij een beroerte kreeg. ‘We hebben toch besproken dat ik er bijna drie ton bij zou krijgen? Maar in dit contract lever ik anderhalve ton in. Dat moet een tikfout zijn.’
‘Nee, hoor,’ zei de directeur opgewekt. ‘Ik heb hier vanochtend bezoek gehad van een dame uit het productieteam van je show. Jij hebt haar na afloop van de laatste uitzending bijna besprongen en ze heeft je met de grootste moeite nog net van het lijf kunnen houden. Als ik nog enige twijfel zou hebben gehad, dan zou ik je nu hebben gevraagd of dit waar is. Maar de bewijzen zijn zo overweldigend, dat ik je die vraag maar zal besparen. Het meisje kwam hier overigens zelf vertellen dat ze de publiciteit niet zal mijden.’
De presentator was er even bij gaan zitten. Hij was krijtwit en hij beefde met zijn hele lichaam. ‘Dit is een regelrechte ramp,’ stamelde hij. ‘Ik had misschien iets te veel gedronken en ik was zo blij dat het programma zo’n succes was geworden. Ik had mezelf niet helemaal meer in de hand. En hoe moet ik dit thuis vertellen? Mijn derde vrouw is hoogzwanger van mijn vierde kind.’
Bart in ’t Hout begon zijn omroeploopbaan als journalist bij de AVRO, werkte bij verschillende productiemaatschappijen en daarna als programmadirecteur van RTL Nederland en als medeoprichter en later CEO bij SBS Broadcasting (het bedrijf achter SBS6, NET5 en Veronica).
Eric Eljon begon ook als journalist bij de AVRO, werkte bij de VARA en Endemol, was directeur bij het productiebedrijf van SBS en daarna commissaris bij de mediatoezichthouder, het Commissariaat voor de Media.
#MeToo bestond nog niet, Over misstanden, ego’s problemen én oplossingen in de Nederlandse omroepwereld. | is op 30 mei verschenen bij Uitgeverij Paard & Man | 208 pagina’s | 22,99 euro. | ISBN 9789083315270



Praat mee