Het geheugenverlies van Google

Een voorzitter van een atletiekbond werd door zijn collega’s voortdurend uitgelachen als ze naar hem zochten in Google. Bovenin stond het resultaat van een bosloop. Hij was geëindigd als 112ste loper. In totaal deden 112 mensen mee. De man van de atletiekbond protesteerde bij Google omdat hij vond dat hij werd geschaad in zijn persoonlijke levenssfeer. Zijn collega’s maakten hem belachelijk met een ‘uit zijn verband gerukte uitslag’. Google besloot de klacht te honoreren. Wie nu wil weten hoe de uitslag van de bosloop was, vindt deze niet meer terug in Google.

Het geheugenverlies van Google is geen incident. ‘Hoe kan dat nou?’, vraagt Fleur Besters, politieverslaggever van het Eindhovens Dagblad. Ze mist zomaar een zoekresultaat in Google over Renate Jonkers, op 31-jarige leeftijd vermoord en in België opgegraven. Google geeft zelf aan dat er om juridische redenen een pagina is verwijderd uit het antwoordenlijstje. ‘Heb ik iets gemist?’, vraagt Miro Lucassen, verslaggever bij AD. ‘Ik zal wel weer niet hebben opgelet, maar deze melding in Google vond ik heel vreemd.’ Miro zocht naar een recensie, maar kreeg niet alles te zien. Een klacht van een softwarefabrikant over een negatieve recensie werd gehonoreerd, met als gevolg dat de site niet meer in Google is te zien.

Beide verslaggevers zitten zonder antwoord omdat belanghebbenden bij Google klaagden over de inhoud van het antwoordenlijstje. Dat gebeurt na elf jaar Google steeds vaker. Het begon in China. In Google.cn staat geen informatie over schending van mensenrechten. Uit YouTube worden filmpjes verwijderd als die beledigend zijn voor een land – ook al is de belanghebbende een vertegenwoordiger van een totalitair regime. In Duitsland is op Google. de met het commando site:stormfront.org geen enkele verwijzing te vinden naar deze Amerikaanse extreemrechtse site – in de rest van de wereld wel.

Tot rechtszaken kwam het in genoemde voorbeelden nauwelijks. Steeds halen de belanghebbenden de lokale wetgeving aan en wordt de zaak zonder tussenkomst van de rechter geregeld. Google neemt doorgaans het zekere voor het onzekere en stelt klagers die volgens de zoekmachine juridisch sterk staan, in het gelijk. Juristen van Google luisteren vooral als de klager juridische argumenten gebruikt, zoals aantoonbare schade, bedreigend, inbreuk op privacy.

Bij de gegevens die Jonkers zocht ging het om persoonlijke informatie die een belanghebbende van het web wilde hebben. De zoekvraag van Lucassen leidde naar een site waar ook illegale software wordt aangeboden. Klikspaan was dit keer de BSA, de bond tegen softwarepiraterij. Op de site Chillingeffects.org is het topje van de ijsberg te zien en worden de belangrijkste verwijderingen gepubliceerd.

Op http://www.google.nl/dmca.html staat precies hoe iemand melding van inbreuk op zijn rechten moet maken. Voor niet-juristen is het eenvoudiger dan ooit om te mikken op eventuele knikkende knieën van Google. Beledigd op het web? Volg de juiste procedure, zie www.voelspriet.nl/ontgooglen, kies de juiste wetsteksten en wie weet haalt Google de informatie van het web. Zonder tussenkomst van de rechter.

Soms ontstaat het geheugenverlies per ongeluk. Wie in Nederland in augustus naar www. tnt.com of www.kpn.com zocht, kreeg de schrik van zijn leven. ‘Pas op, de website die je wilt bezoeken bevat malware’. Dat is vervelende software die je computer flink in de war kan schoppen. Maar op de site van TNT of KPN stond helemaal geen gevaarlijke software. Wat was hier aan de hand?

Google is ook maar… Google
Google is lid van stopbadware.org. Dat is een organisatie die dubieuze sites blokkeert. Google levert zelf gegevens aan. Alle leden van stopbadware.org gebruiken elkaars waarschuwingen. In augustus 2009 ging dat mis. TNT en KPN werden ten onrechte aangemerkt als gevaarlijk. De foutieve alarmmelding werkte dagenlang door.

Google brandmerkt regelmatig multinationals als vervelende hackers. Niemand ontspringt deze dans van willekeur. Google vindt zichzelf soms ook gevaarlijk. In 2007 rapporteerde Google per ongeluk dat Google niet te vertrouwen is. In 2009 gebeurde dat nog een keer. Alle websites, ook die van Google zelf, werden bijna twee uur lang als gevaarlijk aangemerkt. Google heeft zelfs een tijdje geëxperimenteerd met het verbieden van bepaalde zoekwoorden. Het idee daarachter was: als mensen naar hack-termen zoeken, komen ze op een gevaarlijk gedeelte van het web. Een zoekactie naar een bestandje met daarop een menselijke stem zag Google als een hack-poging: er kwam geen antwoord, maar een angstaanjagende mededeling. Er is een virus dat ons steeds maar naar voice wav vraagt en het ziet er naar uit dat u geïnfecteerd bent. In werkelijkheid was de computer niet besmet. Als dezelfde zoektermen massaal worden gesteld aan Google, dan slaat de zoekmachine op tilt. Hetzelfde gebeurde toen popster Michael Jackson stierf. Er werd zoveel naar Jackson gezocht, dat Google het niet meer vertrouwde.

Google weert manipulerende webmasters
Als webmasters iets doen wat Google niet wil, dan krijgen ze straf. Dan wordt hun site geheel of gedeeltelijk verwijderd. Dagelijks worden links aan het zicht onttrokken omdat de maker iets kwaads in zin had. Wekenlang was in Google bijvoorbeeld niets te lezen uit Trouw. Beter spellen of andere woorden gebruiken had geen zin. Google haalde maar liefst 259.000 pagina’s van Trouw weg uit het antwoordenlijstje.

Waarom? Een medewerker van Trouw had met trucs geprobeerd zo hoog mogelijk te eindigen in de zoekresultaten van Google. De zoekmachine was hierover zo boos, dat de complete krant opeens niet meer te vinden was. In Nederland zijn voortdurend bedrijven korte of langere tijd onzichtbaar omdat ze iets gedaan hadden wat niet mocht van Google. De zoekfirma baseert zich op richtlijnen voor webmasters, http://bit.ly/richtlijnen

Webmasters die Google oneigenlijk proberen te manipuleren, krijgen straf. Maar daarmee het publiek ook. Google geeft geen informatie over welke gegevens worden verwijderd en al helemaal niet waarom. Daardoor kan het publiek onmogelijk weten of een bepaalde website in het strafbankje zit.

Google gebruikt echte mensen
Google huurt mensen in om voor $20 per uur kritisch naar de zoekresultaten te kijken. Vooral studenten doen daar aan mee. Zo wordt ook in Nederland gekeken of bij een zoekactie naar het woord ‘weer’ nu de KNMI bovenaan moet staan, de site weer.nl of de buienradar. Dat klinkt ogenschijnlijk prima. Extra kwaliteitscontrole, wat is daarop tegen? Menselijke controle druist in tegen het argument wat Google gebruikt om klachten af te wimpelen. ‘Wij grijpen zelf niet in, wij laten computers het werk doen.

Beledigd op het web? Volg de procedure op: www.voelspriet.nl/ontgooglen
Van Henk van Ess verschijnt deze maand het boek ‘ Google Code’. Meer informatie: www. googlecode.nl