data als kans

— woensdag 9 november 2022, 10:07 | 0 reacties, praat mee

Gezocht: Jong Journalistiek Talent. Trainees delen hun ervaringen

Sjors Roeters (29), trainee bij Vrij Nederland. - © Els Zwerink

Aan het begin van je carrière een jaar lang ervaring opdoen als onderzoeksjournalist bij landelijke- en regionale media. Het kan met de Regeling Jong Talent-van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. Trainees die al eens gebruik hebben gemaakt van de regeling, blikken terug. Wil jij daarnaast als beginnend journalist je carrière een kickstart geven? Kom dan naar het NVJ Carrièrelab op 19 november in Utrecht! Laatste wijziging: 9 november 2022, 13:46

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in 2021. De informatie kan inmiddels verouderd zijn.

‘Freelancen is als beginnend journalist zwaar’, vertelt Sjors Roeters (29), die in 2018 de masters European Studies en Literary Studies afrondde in Amsterdam en Leiden om zich vervolgens op de journalistiek te storten. ‘Ik schreef verhalen vanuit de gedachte: hoe kan ik volgende maand de huur betalen, en welk artikel neemt mijn opdrachtgever af? Dan schrijf je minder vanuit je eigen verwondering. Terwijl ik mezelf juist daar meer in wil ontwikkelen.’

Daarom meldde Roeters zich aan voor een traineeship via de Regeling Jong Talent van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (FBJP). Bij Vrij Nederland, het blad dat aansluit bij zijn interesses, en waar hij al eerder freelance voor schreef. ‘Bij Vrij Nederland is er ruimte voor langere, analyserende verhalen. Als trainee heb je tijd en ruimte om je vast te bijten in thema’s en onderwerpen.’

Ervaring
Trainees hebben allemaal zo hun eigen motivatie om zich aan te melden voor het traject, maar ervaring opdoen op plaatsen waar je anders aan het begin van je loopbaan alleen maar van kunt dromen, en je voor langere tijd kunnen vastbijten in verhalen, steekt daar met kop en schouders bovenuit, leert een rondgang langs verschillende (ex)deelnemers. Zoals voor Arjan Rienks, die na een stage nu een traineeship volgt als onderzoeksjournalist bij het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant. ‘Ik had nog nooit een artikel langer dan achthonderd woorden geschreven. Normaal gesproken moet je tien á vijftien jaar op een redactie werken om op zo’n positie terecht te komen’, zegt hij.

Dat geldt ook voor Sophie Blok, van de eerste lichting trainees. ‘Ik liep eerder stage bij Argos en was net klaar met mijn studie. Ik wilde graag de onderzoeksjournalistiek in en dat is niet makkelijk. Daarom koos ik voor een traineeship. Omdat je dan eigenlijk direct in het diepe wordt gegooid. Dat is eng, maar wel heel fijn. Vanaf het begin kreeg ik heel veel vrijheid om zelf radio te maken en onderzoek te doen. Uiteindelijk is het vooral heel erg veel doen en daar weer heel veel van leren.’ Het trainee­ship van Blok werd met een jaar verlengd.

Pepijn Keppel loopt op dit moment als trainee mee bij Follow the Money (FTM). Hij werkte eerst bij NRC en zou de overstap maken naar de parlementaire redactie. ‘Door de pandemie twijfelde ik of ik een goed, groot netwerk kon opbouwen in Den Haag. Contacten leggen gaat nu minder goed. Ik vond mijzelf als journalist ook nog wat ‘te licht’ voor het Binnenhof en wilde graag wat meer ervaring opdoen. Daarnaast was ik benieuwd of ik mij langer kon focussen op één verhaal. Voorheen had ik nooit langer dan één of twee dagen naar één jaarrekening gekeken. Nu bekijk ik tien jaarverslagen per dag.’

In het eerste jaar ontvingen we 163 sollicitaties voor de regeling, het jaar erna 870’, vertelt Joëlle Terburg, ad interim-directeur van het FBJP. ‘Dat zijn er veel, al zitten er wat dubbelingen tussen omdat sollicitanten bij meerdere media solliciteren.’ De trainees worden op de redactie begeleid, maar ook het FBJP houdt een vinger aan de pols. Ook organiseert het fonds trainingen, over bijvoorbeeld Artificial Intelligence, interviewtechnieken en verhalende journalistiek. ‘In een ideale situatie snijdt het mes aan twee kanten’, zegt Terburg. ‘De jonge journalist leert verschillende vaardigheden en draait mee op een redactie. De trainee versterkt de redactie en brengt ook weer kennis en vaardigheden mee. Uiteindelijk is het de bedoeling dat het voor alle partijen profijtelijk is.’

Redactie versterken
Bij Merel Wiersma lijkt dat alvast het geval. Ze is trainee op de onderzoeksredactie van NRC, na een studie kunstmatige intelligentie en journalistiek in Groningen. Ook werkte ze eerder bij het wetenschappelijke tv-programma Kennis van Nu (NTR). ‘NRC heeft zo’n zes onderzoeksjournalisten; ik zit niet in mijn eentje. Van hun leer ik “pittig” interviewen en denken in onderzoeksverhalen. Andersom vindt NRC mijn bèta-achtergrond heel interessant. Ik ben bezig met datajournalistiek en heb in het verleden ervaring opgedaan met vormgeving en social media. Daar kan ik de onderzoeksjournalisten bij hun verhalen mee helpen.’

Ook bij Roeters werkt het traineeship twee kanten op. ‘Ik merk dat Sjors erg veel input geeft vanuit hoeken die mij minder bekend zijn, mede omdat hij nog jong is’, zegt Marleen Slob, redactiechef bij Vrij Nederland en de begeleider van Roeters. Het opinieblad doet dit jaar voor het eerst mee. ‘We zijn een kleine journalistieke organisatie, dus iedere extra kracht is welkom. Op deze manier kunnen we onze redactie versterken, zonder dat het al te zwaar op de begroting drukt’, legt Slob uit.

Marleen Slob, redactiechef van Vrij Nederland. Tekst loopt door onder de foto.

‘Omdat we een kleine club zijn, draait Sjors eigenlijk direct vol mee in het team. Dat is leuk, maar kan ook moeilijk zijn. Om de week gaan we daarom even met elkaar zitten. Dan vraag ik waar hij tegenaan loopt, of hij extra hulp nodig heeft, et cetera. Tussendoor komt hij ook bij me langs, dan spreken we een verhaal helemaal door. Bij wat meer ervaren journalisten redigeer ik een artikel, of ik stuur het terug met nog wat vragen of opmerkingen. Maar Sjors nemen we iets meer dan gemiddeld bij de hand. Dan zeg ik: hier ga je te snel voor de lezer, of: dit moet je even uitleggen.’

Vrij Nederland is enthousiast over het traineeship en heeft zich ook voor het komende jaar weer aangemeld voor het programma. ‘We hebben niet de capaciteit om iemand de hele dag te begeleiden. Het is fijn als iemand al een beetje kan schrijven, maar dat kun je ook nog oppoetsen. We zoeken vooral naar iemand waar veel potentie inzit, maar waar het nog niet helemaal uitkomt.’

Gouden tip
Door de pandemie zien de verschillende trainees elkaar – fysiek – nauwelijks. ‘Ik verheugde mij enorm op het “werkgroepgevoel” van de universiteit; op het contact met een club jonge, enthousiaste journalisten’, vertelt Roeters. ‘Met elkaar praten over wat je leert en meemaakt is ook belangrijk en leerzaam.’

‘Eind 2019 zagen we elkaar voor het laatst fysiek. Natuurlijk spreken we elkaar wel online, maar dat is toch anders’, merkt Rienks op. ‘Natuurlijk is zo’n traineeship middenin een pandemie een uitdaging’, zegt ook FBJP-directeur Terburg. ‘Sommige deelnemers hebben hun chef nog nooit in levenden lijve gezien. Dat is een rare werksituatie.’

Pandemie of niet; spoedig rammelt er een nieuwe generatie trainees aan de poorten. Is er een gouden tip voor de aspirant-sollicitanten? ‘Zeker bij een (regionale) krant geldt: draai mee op de redactie, schrijf nieuwsberichten, ga op reportage. Zo leer je de lezers en het bedrijf goed kennen. Uit kleine dingen kun je ook verhalen en bronnen halen’, aldus Rienks.

Terburg tipt vanuit het FBJP: ‘Lees je goed in, bij welk medium pas jij? Stuur niet één brief als een schot hagel op alle vacatures. Kijk naar wat goed bij jou past.’

Roeters voegt eraan toe: ‘Beperk je bij het solliciteren niet tot één werkgever. Schrijf vanuit je verwondering. Vraag jezelf niet af wat ánderen willen lezen, maar wat jij wil maken.’

En bèta Wiersma zegt tot slot: ‘Kijk naar wat jou als journalist onderscheidt: wat heb jij dat anderen niet hebben? Verzin er het liefst een project bij, zodat je kunt laten zien wat jouw meerwaarde is.’

Op zaterdag 19 november vindt de eerste editie van het NVJ Carrière Lab plaats, een evenement georganiseerd door de NVJ en Villamedia, voor jonge journalisten zoals jij. Op een unieke werklocatie: de redactie van RTV Utrecht. En ook nog eens helemaal gratis voor jou als Student- of Young Professional lid van de NVJ. De lunch is inbegrepen! Meld je hier aan.

Bekijk meer van

loopbaanontwikkeling

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.