website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Fotograaf Sanne de Wilde over ‘het feest van anders zijn’

Frits Baarda — Geplaatst op vrijdag 15 december 2017, 12:00

1–21

Klik op de carrousel om het portfolio van Sanne De Wilde te bekijken - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Samoa Kekea - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Samoa Kekea - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Samoa Kekea - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Samoa Kekea - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Samoa Kekea - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Snow White - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Snow White - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Snow White - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Snow White - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject Snow White - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Dwarf Empire - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Dwarf Empire - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Dwarf Empire - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Dwarf Empire - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Dwarf Empire - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Island of the Colorblind - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Island of the Colorblind - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Island of the Colorblind - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Island of the Colorblind - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Fotoproject The Island of the Colorblind - © Sanne de Wilde (portretfoto Sanne zelf is van Aurelie Geurts)

Portfolio Het kunstenaarschap voelt natuurlijk aan, de fotojournalistiek en media zijn voor haar een avontuur. Sanne De Wilde stapt er graag in, als ze maar anders kan blijven kijken.

Het overvolle leven van Sanne De Wilde (30) ligt als een papieren kunstobject op een bureau. Haar opengeslagen agenda bulkt van de kleurige streepjes, kaders, doorhalingen, namen, plaatsen en memovelletjes. Een ringbandje houdt de afspraken en voorgenomen acties van één week samen: VK, deadline Japan, IDFA, opening FOAM, De Balie, geld storten, Greenwheels, TedX, visum Mali, PhotoQ Bookclub, kapper en meer. Op zaterdag interview Frits 13.00 uur.

Het is er eindelijk van gekomen. Drie maanden hielden de pogingen om haar te spreken aan. De Vlaamse fotograaf was overal en nergens, altijd aan het werk. ‘Overladen dagen’, zegt ze op de stille burelen van fotoagentschap NOOR in Amsterdam.‘Het groeide me een beetje boven het hoofd.’ Achter een scherm is ze intussen op zoek naar foto’s op harde schijven. Ze moet nog wennen, het is een van de eerste keren dat ze hier is. Onlangs werd ze gevraagd om tot het hoog aangeslagen fotoagentschap toe te treden. Misschien dat hier iets van haar regeldrukte wordt afgenomen.

De krankzinnige hoeveelheid bezigheden vult al vier jaar lang haar dagen. Ze draait haar stoel weg van het beeldscherm en zegt: ‘Naast mijn eigen fotoprojecten en tentoonstellingen doe ik ook opdrachten voor de Volkskrant. Ik word opgeslokt.’ Altijd is ze onderweg naar verre landen, eilanden in de Stille Oceaan, of tussen Amsterdam en Antwerpen. Ook al heeft ze een woonruimte, ze voelt zich nog altijd toerist in Nederland. ‘Ik moet leren me te settelen.’

Ze komt van Antwerpen, waar aan het Mechelseplein haar wieg stond en ze opgroeide bij ouders die kunst en cultuur omarmden. Haar pappa is fotograaf. In de zomermaanden reisden ze naar heinde en verre, veel binnen Europa maar ook erbuiten. ‘Zo’n opvoeding is een luxe, dat sijpelt door in je zijn.’ Thuis wist ze nog niet wat ze wilde worden, er was zoveel om uit te kiezen. Ze had last van twijfel. Er was sterke nieuwsgierigheid, naar theater bijvoorbeeld, en naar teken- en schilderkunst. Ze begon te schrijven. Sanne: ‘Ik wilde alles doen en meemaken, maar fotografie speelde nog geen rol in mijn leven. Laat staan dat ik dacht aan werken voor een krant. Absoluut niet.’

Op haar achttiende verliet ze Antwerpen. Ze vloog uit naar Gent, IJsland en Stockholm. Theater en de kunsten trokken, ‘in principe veel boeiender mediums dan fotografie’. Kunst komt vanuit het niets, een fotograaf maakt iets van de werkelijkheid. Werken met een camera was niet haar roeping, dacht ze. Maar dan moet je Sanne leren kennen: ze staat permanent open voor verrassing. ‘Als avontuur mijn richting op komt, dan zeg ik geen “nee”.’ Ze begon veel te reizen en ontdekte dat fotografie toch goed paste bij haar manier van leven. Ze leunt nu ontspannen achterover: ‘Een camera neemt je mee en opent deuren. De fotografie groeide op organische wijze in me. Ik vond mijn balans.’

Reizen is voor haar een noodzaak, al het andere is bijzaak. Het hoeft niet per se ver te zijn, het reizen is niet de prestatie. ‘Ik heb weinig met achievement.’ Als ze haar idee maar kan vertalen, een plan uitvoeren en contact met een gemeenschap kan vinden. Voor haar alom geprezen boek ‘The Island of the Colorblind’ was de reisbestemming toevallig een plek aan de andere kant van de wereld, Pingelap, een afgezonderd koraaleilandje in de Stille Oceaan. In de achttiende eeuw was er een tyfoon over heen geraasd, weinig mensen overleefden het natuurgeweld. De overlevende koning was kleurenblind, een zeldzame genetische afwijking die hij aan zijn vele kinderen doorgaf. Een hoog percentage bewoners heeft deze handicap nog steeds. Sanne hoorde ervan en wist dat ze moest gaan. ‘Dat ik zo ver moest reizen was niet belangrijk’, vertelt ze. Ze vertrok zonder daar iemand te kennen, de kans van slagen was gering. ‘Ik ging het avontuur aan en stapte in het onzekere. Maar ik had een diep geworteld geloof in wat ik daar moest doen. Met hulp en liefde van mensen daar is het me gelukt.’

Het eiland van de kleurenblinden is een metafoor voor ‘anders kijken’. Hoe kijken mensen naar mensen die anders zijn? En hoe zij naar ons? Sanne: ‘We lopen allemaal vast in bepaalde denkwijzen. Het wordt ons opgedrongen hoe we naar anderen kijken.’ Zelf begon ze een zoektocht naar de manier hoe ze zich van de conditionering van het medium fotografie kon bevrijden. Ze zette infrarood fotografie in, niet als een esthetisch trucje, maar als doel. ‘Het is een metafoor. Zo zou de wereld eruit kunnen zien door iemand die geen kleur ziet’, zegt ze, ‘Het was ook voor mezelf een effectief project. Ik ging herontdekken hoe ik naar kleur keek.’ Ze trekt haar lange in bruingele pantermotieven gehulde benen op de stoel. Een grijsblauwe kimono bedekt daarboven een zachtroze shirt.

Ze maakt haar betoog breder: ‘Mijn project is ook een uitnodiging om anders naar huidskleur te kijken. Dat we niet langer struikelen over de verschillen, maar die juist omarmen. Dit project staat symbool voor een soort rijkdom. Ik wil het anders zijn vieren.’

Ze zegt blij te zijn met iedere verrassing in haar leven, liefst ondergaan met anderen. Zelf heeft ze aanleg voor perfectionisme, ze wil controle loslaten over de dingen die ze doet. Daarom geeft ze zich over aan onvoorziene omstandigheden. Sanne: ‘Ik word benauwd van de dingen die ik ken. Reizen is een soort ademhalen. Ik voel me thuis in het onderweg zijn.’

Zo ging ze naar Zuid-China, waar ze in een attractiepark mensen met dwerggroei leerde kennen. Tweemaal daags voeren de zeventig ‘dwergen’ er een show op voor toeristen. Haar fotoproject ‘The Dwarf Empire’ was een gevoelige oefening in ‘anders kijken’. Hoe zien wij hen, hoe zij ons? Ze stelde het thema voyeurisme aan de orde, maar ontkwam er niet aan zelf een voyeur te zijn, ze stond immers achter een camera. ‘Maar je kunt daar niet eenzijdig kijken, ik moest het omdraaien.’ Niet iedereen wilde haar goede bedoelingen zien. Op internet ontmoette ze een ‘kritisch gelaagd commentaar, sommigen wilden me verbaal onthoofden’.

Maar ze laat zich niet afschrikken, zegt ze. ‘Alles wat je bespreekbaar wil maken, is kwetsbaar. Degenen die zich aan een creatief proces verbinden, zijn meestal gevoelige mensen met hoge verwachtingen. Om dit te doen, moet je heel erg geloven en naar een bepaald idee leven. Je moet je ideeën uiteindelijk materialiseren. Het is een overtuiging. Het vraagt veel inzet van jezelf, en kwetsbaarheid.’

Zonder kunst en theater uit het oog te verliezen, geeft ze zich steeds meer over aan het avontuur van de fotojournalistiek. In haar groeit een verlangen om zich te engageren met wereldproblemen. Binnen de fotojournalistiek zoekt ze de vernieuwing, zoals haar generatiegenoten. Hoe betrekt ze zichzelf bij een project, zonder voorbij te gaan aan de essentie van het verhaal? Het is een lastige positie, vindt ze: ‘Op een bepaalde manier geloof ik helemaal niet in de media, in kranten. Ik sta niet achter hun visie. Ik ben bang dat ik gedwongen word in een stereotype beeldtaal te denken. Aan de andere kant: ik geloof wel in de mensen die in de media werken.’

De vraag van fotoagentschap NOOR kwam onverwacht, maar achteraf gezien op het juiste moment, denkt ze. Iedere fotograaf zou een uitnodiging direct aanvaarden, niet Sanne. ‘Nee, nee’, zegt ze lachend. ‘Ik voelde grote aarzeling, het is wel een commitment, toch? Zoiets besluit ik niet lighthearted. Ik schrok van mijn eigen “ja”. Mijn hoofd zei nee, mijn hart sprak anders.’ Ze koos voor een relatief kleine, dynamische organisatie en voor collega’s die op den duur zullen aanvoelen als familie. Ze hebben haar toetreden gevierd door het eten van een chocolade camera.

Ze hoopt haar vrijheid van denken en fotograferen te behouden, te versterken zelfs, ook doordat haar administratieve rompslomp wordt ontnomen. Sanne: ‘Ik probeerde al een jaar mijn infrastructuur te verbeteren. Er walste zoveel dingen over me heen, ik zei overal ja op. Ik kon het niet meer alleen. Ik ben een chaotische creatieveling, geen business woman.’

Haar hoofd is overvol, ze kan niet meer terug denken. Waar is ze de laatste tijd geweest? ‘Ik kan vertellen waar ik gisteren was, eergisteren is al moeilijk. Mijn hoofd zit nog in al die landen waar ik geweest ben.’

Het gesprek duurt al een uur, ze houd niet op, maar ze moet nog zoveel. Ze begint te draaien op haar stoel. Morgen naar Brugge voor de opening van haar tentoonstelling, daags erna vliegen naar Lagos voor een fotofestival, daarna naar een biënnale Bamako, Mali. Dan terug voor de Prins Claus Award, heen en weer vliegen van Chili, Patagonië naar Nieuw Guinea en terug naar Bolivia. Tussendoor een beetje vakantie, ‘kijken of ik dat nog kan’. Zeker en vast, het is een vol programma. ‘Maar als je vanuit je passie opereert, kun je ver over je fysiek heen gaan. Dan kun je ook mentaal alles aan.’

Ze wendt haar hoofd naar het scherm en gaat op zoek naar verloren herinneringen.

Sanne De Wilde, 1987, Antwerpen
Opleiding: 2012, Koninklijke Akademie voor Schone Kunsten, Gent
Publicaties: The Dwarf Empire, Snow White, Samao Kekea, The Island of the Colorblind
Werkt voor: de Volkskrant en NOOR Images

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Journalist van het jaar 2018

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.