Fonds Slachtofferhulp: ‘Nieuwsconsumenten zitten niet te wachten op herleidbare details in berichtgeving over slachtoffers’
Media zouden zeer zorgvuldig om moeten gaan met de identiteit van slachtoffers en herleidbare details in berichtgeving. Dat is een van de conclusies uit een landelijk onderzoek van (markt)onderzoeksbureau Motivaction in opdracht van Fonds Slachtofferhulp onder ruim 1500 mensen. De resultaten zijn donderdagavond gedeeld tijdens een debat over 'slachtoffers in de media' in Pakhuis de Zwijger.
Zeven op de tien Nederlanders zijn zelfs van mening dat slachtoffers dezelfde rechten moeten krijgen als verdachten en daders. Dat betekent concreet dat slachtoffers onherkenbaar in beeld komen en slechts worden weergegeven met voornaam en initiaal van de achternaam. Van de ondervraagden antwoordt 12 procent: nee, dezelfde rechten zijn niet nodig. ‘Weet ik niet’ antwoordt 19 procent. Het is beter om voornaam, achternaam, woonplaats en leeftijd van slachtoffers helemaal buiten berichtgeving te houden, vinden 8 op de 10 ondervraagden (79 procent).
Aanvullend onderzocht Motivaction ook wat nieuwsconsumenten verlangen van media als het gaat om weergave van beelden. Als het gaat om herkenbare en/of herleidbare details in beeld, dan geven 8 op de 10 Nederlanders aan dat telefoonnummers, familie- en bedrijfsnamen en/of reclame-uitingen (slogans, mail-adressen, websites, etc.) wat hen betreft niet zichtbaar moeten zijn in afbeeldingen. Ook liever niet zichtbaar: beelden van verkeersongelukken en beschadigde voertuigen of beelden van voorgevels van huizen en bedrijfspanden waar een misdrijf heeft plaatsgevonden.
Volgens journalisten verwachten nieuwsconsumenten dat media zo volledig mogelijk berichten. Deze opvatting was de reden voor Fonds Slachtofferhulp om samen met Motivaction te onderzoeken hoe de nieuwsconsument denkt over naamsvermelding en vermelding van herleidbare details. De verwachting van journalisten komt volgens Fonds Slachtofferhulp dus niet overeen met de uitkomsten van dit onderzoek.
Naamsvermelding én de weergave van herleidbare details in berichtgeving is een rode draad in het project Slachtoffers in de media van Fonds Slachtofferhulp. De afgelopen drie jaar heeft het Fonds samen met Hogeschool Utrecht onderzocht welke gevolgen slachtoffers en naasten kunnen ervaren als er media-aandacht is.
Een jaar geleden werd ook de website ‘Slachtoffers in de media’ gelanceerd. Doel van de site is meer bewustwording creëren over de impact van mediaberichtgeving op slachtoffers en nabestaanden. De site biedt mediaprofessionals praktische handreikingen voor omgaan met slachtofferschap in de media.
Lees ook:
Lessen voor de Pers met Hans Faber, oom van Anne: ‘Als je niet scherp bent, lopen de media zo over je heen’ (2019)
Wat ging er fout bij de verslaggeving rond de zoektocht naar Anne Faber? (2017)
Ruben, Julian en de druk van de ‘informatiehonger’ (2018)
Lessen voor de Pers:‘Mijn zus is een nieuwsfeit geworden’ (2015)
‘Journalist moet niet bellen met Ruben’ (2010)
Praat mee