website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Fidan Ekiz:  ‘Ook journalisten moeten wel solidair zijn met de juiste mensen’

Boudewijn Geels — Geplaatst in interview op maandag 5 november 2018, 14:08

© Illustraties: TRIK

Interview Fidan Ekiz (41) is een rustige stem in het zo opgewonden integratiedebat. Ze brengt alle kampen aan tafel in De Nieuwe Maan en heeft een documentaireserie over het feminisme gemaakt. Een (te) drukbezette alleswiller over vakgenoten met een schuldcomplex, vrouwen bij Pauw en –met grote tegenzin– haar ex. ‘Dat “fascisme”-gescheld maakt me vooral verdrietig.’

Het woord ‘innemend’ lijkt uitgevonden voor Fidan Ekiz.

De Villamediaverslaggever doorkruist haar voorbereiding op een tv-interview door een uur eerder dan afgesproken bij de studio in Eemnes te arriveren.
‘Geen probleem joh’, glimlacht Ekiz, zelf ook net binnen en nog met een soort baret op haar lange kastanjebruine haar.

De verslaggever wil graag mee naar de visagie.
‘O, da’s goed hoor. Kom maar. Ga lekker zitten.’

De verslaggever heeft tijdens de opnamen van 5 Uur live even niets anders te doen dan kijken hoe de opnamen gaan.
Ekiz: ‘O, nu voel ik me schuldig: wie zorgt er nu voor mijn gast?’

De verslaggever wil het interview na de uitzending graag buiten afnemen.
‘Oké, dan pak ik mezelf gewoon warm in. Maar als ik het echt koud krijg wil ik naar binnen hoor!’

De verslaggever krijgt bij het afscheid zowaar drie zoenen.
Meteen daarna vraagt Ekiz of ze het stuk nog even kan lezen alvorens het wordt afgedrukt. ‘Kan dat? Ja? Top!’

De verslaggever ziet een uur later dat zijn telefoon slechts drie minuten van het interview heeft opgenomen.
Op zijn paniekerige sms volgt een goedgemutste reactie, een smiley met de tekst: ‘Dat moest dan zo zijn!’ Een belafspraak een dag later is – uiteraard – geen probleem. Al wordt de belafspraak wel verzet, want Ekiz (41) heeft het continu veel te druk.

Dat is het nadeel van innemend zijn: geen nee kunnen zeggen.

BIJ DE VISAGISTE

Hoe vaak zit jij nou in dit soort stoelen?

‘De laatste tijd heel veel. Vooral vanwege mijn serie over het feminisme, Vrouw op Mars. De afgelopen twee maanden is het echt overkill, heb ik het gevoel.’ Eindredacteur van Vrouw op Mars Annegriet Wietsma, die achter Ekiz op de bank zit: ‘Maar voor de serie zelf hebben we je nooit geschminkt, toch? Dan ben je gewoon naturel.’

Is zo’n serie over vrouwenemancipatie geloofwaardiger als je niet te opgedoft bent?
Ekiz: ‘O, dat weet ik niet. Dat is me in elk geval niet gezegd. Toen ik jaren geleden een serie maakte over persvrijheid, vroeg de regisseur wel of ik niet te veel opgemaakt was. We zaten ergens in the middle of nowhere. Maar ja, ik heb die spullen gewoon bij me en wil er wel een beetje normaal uitzien. Dus daarna ging ik me juist extra opmaken.’

Wietsma: ‘Als jij helemaal gebotoxt was geweest, had ik me wel even achter mijn oren moeten krabben.’

Botox is al helemaal niet geëmancipeerd?
Wietsma: ‘De boodschap van het feminisme mag best zijn: probeer tevreden te zijn met wie je bent.’

Ekiz: ‘In Turkije en Iran – in Iran wonen de mooiste vrouwen van de wereld – is plastische chirurgie heel normaal. Het eerste wat mijn tante zei toen ik in Turkije ging werken was: “Wanneer ga je die neus nou eens laten doen?” Haha, nou, ik heb hem laten doen, en ik heb er geen spijt van.’

Wietsma: ‘Fidan mocht van ons haar gang gaan, maar we hebben haar wel gekozen omdat er een naturel kantje aan zit. Want vrouwen die bijvoorbeeld zo’n botoxpijpmondje hebben, dat niet eens meer dicht kan…’

Ekiz schaterlacht onder haar verse laag pancake.

Wietsma: ‘… dan hadden we Fidan niet gevraagd.’

Ekiz: ‘Sorry dat ik lach, maar ik kom uit Rozenburg.’

Rozenburg, het dorp waar ze in 1976 werd geboren, maakt deel uit van de gemeente Rotterdam. Na een ‘Amsterdamse periode’ woont Ekiz nu in een nieuwbouwhuis in de Rotterdamse wijk Katendrecht. Dat is niet per se handig als je, als mediamens zijnde, zo vaak in Amsterdam en Het Gooi moet zijn. Ze knikt. ‘Maar ja, ik ben daar opgegroeid en mijn familie woont er.’

Dat laatste is mede van belang omdat haar zus, die naast haar woont, voor haar zoontje Ferran (5) zorgt als zijn moeder weer eens 79 activiteiten op één dag heeft. Ekiz,in haar stoel bij de visagist: ‘Ik pleit voor meer studio’s en happenings in Rotterdam!’

Is ze eigenlijk nog zenuwachtig voor zo’n tvuitzending?

Een diepe zucht. ‘Normaal gesproken wel, heel erg. Alleen, ik heb weer eens veel te weinig geslapen. Dus ik ben te moe om nerveus te zijn.’

DE TV-OPNAMEN
Een groepje mensen rond een tafel met een gespreksleider aan het hoofdeind: het is een tv-concept dat de gemoederen soms hoog doet oplopen. Maar 5 Uur Live van RTL4, gepresenteerd door Daphne Bunskoek, is gewoon een gezellig, rimpelloos verlopend programma waarover weinig honends te twitteren valt.

Eerst gaat het over Boer zoekt vrouw (BzV) van de avond ervoor (cabaretier en BzV-fan Kees van Amstel: ‘Boer Jaap wordt steeds zelfverzekerder’), dan over een Netflix-docu over de legendarische muziekproducent Quincy Jones (zonder wiens inbreng Michael Jacksons Billie Jean een zouteloos deuntje was gebleven), vervolgens over noodgedwongen thuiszittende scholieren en dan pas is Ekiz aan de beurt.

‘Inderdaad de bekendste gast op het laatst’, bevestigt een regieassistent. Ekiz legt aan tafel uit dat ze aanvankelijk weinig zag in Vrouw op Mars. ‘Het zou ook gaan over Dolle Mina’s, en die zag ik als hysterische mannenhaatsters. Ik vond het allemaal zo overdreven, en ook een beetje stoffig, uit het verleden. Ik ben meer bezig met het nu.’

Dan vertelt Ekiz dat het woord emancipatie in het gezin waarin ze opgroeide nooit viel. ‘Mijn ouders (haar vader was lasser, haar moeder schoonmaakster, red.) zijn vanuit Turkije naar Nederland gekomen om te werken en waren vooral bezig om te overleven. Maar als ik nu terugkijk: mijn moeder heeft wel altijd gezegd dat mijn twee zussen en ik moesten zorgen dat we financieel onafhankelijk werden en gingen studeren.’

En dat deed Ekiz. Na de Havo ging ze naar de School voor Journalistiek in Utrecht. Ze werkte voor het Rotterdams Dagblad, was Turkije-correspondent voor de GPD en RTL Nieuws en redacteur bij Pauw & Witteman. Nu maakt ze documentaires, is ze columnist voor het AD en sinds september presenteert ze het tv-programma over de multiculturele samenleving De Nieuwe Maan. Ook is ze geregeld tafeldame bij De Wereld Draait Door.

De tol van de roem: heel Nederland weet inmiddels ook dat ze eind vorig jaar scheidde van Telegraaf-journalist Wierd Duk. Story had de primeur.

Tekst gaat door onder de afbeelding

HAAR THEMA
Nadat de waakzame Wietsma zich ervan heeft verzekerd dat Ekiz straks met een taxi wordt teruggebracht naar Rotterdam, neemt de presentatrice gekleed in een dikke zwarte jas plaats op de stoep voor de studio. De baret is terug op haar kappersmodellenhaar. Wietsma heeft verteld dat Vrouw op Mars ‘net zo goed wordt bekeken als andere historische programma’s, zoals Andere Tijden: 300.000 tot 400.000 kijkers’.

Weet je of er veel allochtone vrouwen bij zitten?
Ekiz: ‘Ik denk niet dat er veel Marokkaans-islamitische vrouwen van 60-plus kijken. Maar jonge hoogopgeleide vrouwen die bezig zijn met de Nederlandse samenleving kijken wel. Zij kijken ook naar De Nieuwe Maan. Laatst sprak een Turkse caissière in een supermarkt me aan. Ze had de uitzending gezien waarin onder meer vrouwenbesnijdenis aan de orde kwam.

“Sommige onderwerpen hebben me aan het denken gezet”, zei dat meisje.’

Droeg ze een hoofddoek?
‘Nee.’

Wil je niet juist ook de wat conservatievere moslims bereiken?
‘Natuurlijk wil ik dat, maar dat is moeilijk, want in die kringen wordt massaal naar Turkse tv-stations gekeken. Begin jaren 90 kwam de schotelantenne, Ziggo heeft nu zelfs een Turks zenderpakket. Niemand denkt er kennelijk over na dat dat de integratie belemmert. Want als je naar die continue Erdogan-show kijkt, sluit je je af voor wat er in Nederland gebeurt. Voor het leren van de Nederlandse taal is het ook funest. Toen bewoners van Rotterdam vorig jaar tijdelijk hun schotels moesten verwijderen wegens werkzaamheden, wilde de islamitische partij Nida hen meteen te hulp schieten. “Iedereen heeft recht op vrije nieuwsgaring”, zei Nida. Ja ja.’

Is de opkomst van partijen als Denk en Nida een kwalijke ontwikkeling?
‘Zeker, want dat zijn de partijen van religieus-conservatieve mannen. Zij willen hun achterban echt niet emanciperen hoor. Nee, ze hameren op hun zogenaamde slachtofferschap. Zo help je je achterban dus niet vooruit. Integendeel.´

Toch sloten GroenLinks, PvdA en SP in Rotterdam aanvankelijk een ‘Links Verbond’ met Nida voor de gemeenteraadsverkiezingen.
‘Ik heb me kapot geërgerd. Zó naïef! En dat allemaal om Leefbaar Rotterdam uit het college te houden. Ook vrouwenrechtenactiviste Shirin Musa wordt door links bekritiseerd omdat ze bij een posteractie voor vrije partnerkeuze samenwerkte met Leefbaar. Musa, zelf nota bene moslima, zou zelfs “islamofoob” zijn. Dan heb je het dus niet begrepen. Júist links zou vrouwen als Musa moeten steunen. Ze strijdt immers voor vrijheid en gelijke rechten.’

Nederlandse journalisten zijn gemiddeld genomen ook behoorlijk links.
‘Dat is waar.’

Heb je het gevoel dat ook journalisten gemiddeld genomen nog wel een slag moeten maken waar het solidair zijn met de juiste mensen betreft?
‘Ja, toch wel. Vanuit hun afkeer van Geert Wilders en Thierry Baudet hellen ze over naar de andere kant. Duitsland gaat nog steeds gebukt onder een schuldcomplex over twee wereldoorlogen en kijkt daarom niet altijd nuchter naar wat er gaande is. Nederland heeft daar – zij het in iets mindere mate – ook last van. Dat zal onder meer met het koloniale verleden en de slavernij te maken hebben, met de angst om van racisme te worden beticht.’

Zie jij jezelf als bruggenbouwer?
‘Ik doe in elk geval mijn best om in De Nieuwe Maan alle verschillende stemmen te laten horen en met elkaar in gesprek te brengen. Ik nodig een salafistische prediker uit, maar ook iemand als Jan Roos.’

Er kwam veel kritiek toen jullie Roos inviteerden.
‘Klopt. “Hoe kun je zo’n man een podium geven?”, zeiden islamitische en regressief linkse kijkers. Anderen hadden grote moeite met die salafist. Maar ik denk: wil je dan dat zo’n prediker die griezelige dingen over vrouwenbesnijdenis alleen achter de gesloten deuren van de moskee zegt?’

Moet je voorzichtiger zijn in je AD-columns nu je De Nieuwe Maan presenteert?
‘Nee. Totaal niet. Dat heb ik ook meteen gezegd. Eerder heb ik andere aanbiedingen laten gaan vanwege die voorwaarde.’

Heb je het gevoel dat het goed gaat met het integratiedebat? De kampen graven zichzelf steeds dieper in en bestoken elkaar op Twitter met steeds zwaardere projectielen, lijkt het wel.
‘Toch gebeurt er in het “midden” ook van alles. We hebben nu vrouwen met een migrantenachtergrond als Nadia Ezzeroili, Shirin Musa, Aylin Bilic en Elif Isitman die zich op een goede manier in het debat mengen. Ook Nausicaa Marbe schrijft prima columns. Ze valt links én rechts aan, is volkomen fair. Net als Bart Nijman van GeenStijl in zijn columns voor Nieuwe Revu. Erdal Balci vind ik ook goed.’

Ben jij eigenlijk voor quota om meer vrouwen aan de top – en aan tafel bij talkshows – te krijgen?
‘Nee! Ik ben zó tegen quota. Over Pauw wordt ook gezegd: er zitten te weinig vrouwen aan tafel. Nou, ik heb er gewerkt, en vrouwelijke gasten vinden is echt prioriteit nummer één. Maar vrouwen zeggen te vaak nee.’

En een voorrangsbeleid voor Nederlanders met een migratieachtergrond?
‘Ook niet. Positieve discriminatie werkt niet, want dan moet je bewijzen dat je de baan verdient. Ik zeg: neem gewoon de beste kandidaat aan.’

Toen je in 2000 met een diploma op zak afscheid nam van de School voor Journalistiek, kreeg je het advies: ‘Word niet die journalist die alleen over multicultionderwerpen schrijft’.
‘En nu presenteer ik De Nieuwe Maan. Want ik merk dat dat toch wel heel erg míjn onderwerp is – noem het een niche. En de discussie erover kan echt beter. Genuanceerder.’

Door je achtergrond heb je in dit dossier een voorsprong op anderen. Als jij een artikel over, pak hem beet, windmolens zou schrijven…
‘Dan zou dat een heel slecht stuk worden, haha.’

HET VERBODEN ONDERWERP

Een jou welbekende publicist is vaak beschuldigd van extreemrechtse praat.
‘Ik heb het liever niet over Wierd. Als ik in interviews uitspraken van mezelf over hem teruglees, word ik daar nooit gelukkig van.’

We kunnen er moeilijk omheen. Integratie is ook zíjn onderwerp. Hij ondervond zoveel weerstand dat hij 16 oktober stopte met twitteren.
‘Heel verstandig.’

Elke keer als hij zich op Twitter naar buiten waagde, stond er een groepje heren klaar om hem af te rossen. Cabaretier Erik van Muiswinkel noemt de vader van je kind zelfs onverbloemd een fascist.
‘Tja, wat moet ik hier over zeggen. Ik word er vooral verdrietig van.’

Geldt hier: wie zoals Duk uitdeelt, moet ook kunnen incasseren?
‘Natuurlijk moet Wierd tegen een stootje kunnen. Maar een term als fascist slaat nergens op.’

Wierd Duk is geen fascist?
‘Natuurlijk niet! Wierd is fel, zeker in zijn tweets. We hadden ook vaak meningsverschillen. Als hij weer eens klaagde dat het “andere geluid” niet te horen was in de media, zei ik: “Man, je bent elke avond op tv!” Maar Wierd is wel een heel intelligente man. Een die vindt dat hij Nederland moet beschermen tegen allerlei kwaad, zoals de invloed van de politieke islam. Hij is oprecht bezorgd, en soms geef ik hem gelijk. Alleen gedraagt hij zich nogal eens als een olifant in een porseleinkast.’

Ben je wel eens in de verleiding gekomen om de ‘fascisme’-roepers een briefje te schrijven? Iets als: ‘Je weet duidelijk niet over wie je het hebt, dus doe even normaal met je “fascist”.’
‘Ik heb Wierd wel een keer gevraagd of we iets moesten doen toen een schelder ons kind erbij haalde. Dan word ik giftig. Maar zo’n actie heeft geen enkele zin. En ach,
Wierd is groot genoeg om voor zichzelf op te komen.’

Enkele dagen na het interview meldt haar ex-partner zich gewoon weer op Twitter. Zijn fans verwelkomen hem met open armen.

Ekiz houdt haar tweet kort. ‘Heintje Duk.’

Fidan Ekiz (Rozenburg, 1976) is dochter van Turkse gastarbeiders. Haar vader was lasser, haar moeder schoonmaakster. Na de School voor Journalistiek ging ze aan de slag bij het Rotterdams Dagblad. Ze werd correspondent voor RTL en de GPD in Istanboel. Daarna volgde een baan als redacteur bij Pauw & Witteman. In 2010 maakte ze de 5-delige serie Veerboot naar Holland.
In 2016 volgde de serie De pen & het zwaard. BNNVARA zond 11 oktober het eerste deel uit van Vrouw op Mars, over feminisme. Sinds september presenteert ze De Nieuwe Maan (NTR). Verder schrijf ze columns voor het AD. Van 2013 tot 2017 was ze getrouwd met journalist Wierd Duk (1959). Met hem heeft ze zoon Ferran (5).

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.