— maandag 15 april 2019, 11:31 | 0 reacties, praat mee

Een oud boek moet je nooit actualiseren, zegt Joop Bouma

© Jelmer de Haas

In deze rubriek schrijven journalisten zelf iets over de totstandkoming van hun product. Deze keer Joop Bouma over zijn boek 'De Sjoemelsigaret', dat op 30 mei verschijnt bij Atlas Contact.

Het is haast vloeken in de kerk voor een dagbladjournalist: maar ik ben niet zo van de waan van de dag. Ik vind het leuker een onderwerp heel lang, intensief en diepgravend te volgen. Dat heeft veel voordelen. Maar ook nadelen, vooral voor lezers van mijn krant. Trouw heeft mij al die jaren volop ruimte gegeven om mijn journalistieke hobby’s te bedrijven en dat leidde tot nogal wat stukjes. Mijn lezers hebben veel te verstouwen gekregen als het gaat om ‘mijn’ onderwerpen tabak, geneesmiddelen, de doodstraf in de VS, en tegenwoordig landbouwgif en biodiversiteit.

Het langst heb ik me van de straat gehouden met stukjes over de invloed van de Nederlandse tabaksindustrie op het overheidsbeleid. Mooi dossier – veel vrienden gemaakt.

Vijanden ook. Mijn activiteiten op dit vlak leidden in 2001 tot een boek, ‘Het Rookgordijn. De macht van de Nederlandse tabaksindustrie’. Het is bij één druk gebleven, rokers mijden zo’n onderwerp als de pest, niet-rokers ook.

En het was bovendien de tijd dat nog niemand van ­Wanda de Kanter en Pauline Dekker had gehoord, twee activistische dokters die in hun longartsenpraktijk ­dagelijks de gevolgen zien van roken. 80 procent van hun klanten hebben een tabaks-gerelateerde aandoening, heel vaak met dodelijke afloop. Ze moeten wekelijks wel een keer een slecht-nieuwsgesprek voeren. Dat went nooit.

Die twee zaten een keer op een saai barbecuefeestje, keken elkaar aan en zeiden: wat hebben wij toch eigenlijk een raar beroep, we dweilen met de kraan open, waarom doen we niks aan het wegnemen van de reden waarom wij zoveel zieke rokers op het spreekuur krijgen?

Zo ontstond er een nieuwe, verfrissende fase in het Nederlandse polderbeleid rond tabaksgebruik. Ineens kreeg het onderwerp ook meer aandacht van journalisten, vooral omdat die twee longartsen snoeihard met de bezem door het rookhok gingen.

Ik ‘deed’ toen bij de krant allang niet meer tabak. Er waren wel enkele collega’s met contemporain historisch inzicht – op zichzelf een heel schaars verschijnsel – die bij de koffieautomaat zeiden: jij hebt dit allemaal eigenlijk al een keer opgeschreven, moet je dat ouwe boek van je niet eens actualiseren?

Nu moet je een boek nooit gaan actualiseren, daar was ik gauw achter. Bovendien, dat oude rookgordijn was helemaal niet zo’n best boek, vind ik nu. Ik ben een heel nieuw boek gaan maken over de aanpak van de twee longartsen, die als eersten na dokter Meinsma (wie kent die naam nog?) in hun beroepsgroep tot actie over­gingen. Het boek gaat ook over de bedenkelijke rol van de gezondheidsfondsen in dit debat en over een rokende minister van VWS die zijn deur – in strijd met VN-beleid – gewoon open hield voor de lobbyisten van de tabaksindustrie.

‘De Sjoemelsigaret’ van Joop Bouma verschijnt op ­30 mei bij uitgeverij Atlas Contact, ISBN 9789045037400, 240 pagina’s, ­€ 21,99.

Joop Bouma (1954) is verslaggever/onderzoeksjournalist op de redactie Duurzaamheid & Natuur van Trouw. Hij schreef in 2001 ‘Het Rookgordijn’ over de invloed van de Nederlandse tabaksindustrie. In 2006 publiceerde hij ‘Slikken’, over de marketing van de farmaceutische industrie in Nederland. Bouma werd dit jaar samen met zijn collega-onderzoeksjournalist Jet Schouten van AvroTros Radar door Villamedia uitgeroepen tot Journalist van het Jaar 2018 voor het internationale onderzoek van het Amerikaanse consortium ICIJ naar problemen met medische hulpmiddelen. Bouma is één van de oprichters van de VVOJ.

cop 2019

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.