De Schepping van Frénk van der Linden en Fjodor Buis zorgde voor slapeloze nachten, een huwelijkscrisis en financiële tekorten

Waren we er maar nooit, nóóit, NOOIT aan begonnen. Hadden we ons die 29 vergaderingen, ontelbare telefoongesprekken, 453 mails alsmede tig overlegrondes, brainstorms en tussentijdse evaluaties maar bespaard. Dan zou dat slapeloze nachten hebben gescheeld. En een huwelijkscrisis. En financiële tekorten. En een dreigende mental breakdown.

Zo zaten we begin 2023 tegenover elkaar, fotograaf Fjodor Buis en ik, een half jaar nadat we de mouwen hadden opgestroopt en waren begonnen aan ons idealistisch getinte journalistieke initiatief ‘RomanReuzen’. Met het idee leek niks mis: Nederlanders aanzetten tot méér en beter lezen, en wel door iedereen honderd procent gratis een podcast-serie aan te bieden die simpelweg te mooi, te amusant, te spannend, te informatief zou zijn om over te slaan. Niet minder dan vijftig interviews met markante schrijvers moesten het worden. Hoofdvragen: welke roman van andermans hand heeft je ooit diep geraakt, verrijkt, veranderd? En hoe zijn de sporen daarvan terug te vinden in het zelfgeschreven boek dat jou het meest dierbaar is?

De bedoeling was de podcasts gepaard te laten gaan met vijftig door ‘RomanReuzen’ gesubsidieerde optredens van de schrijvers in bibliotheken, waar middelbare schoolklassen de eer ten deel zou vallen hen te interviewen (zodat leerlingen daadwerkelijk een boek zouden lezen). Daarnaast moest een ‘RomanReuzen’-bundel verschijnen met alle auteursportretten, gemaakt door de eigenzinnige Buis, aangevuld met en zovele verhalen over de schrijvers. O ja, en konden die foto’s niet worden geëxposeerd in een gereputeerd museum, om vervolgens op tournee te gaan naar Eindhoven, Haarlem, Utrecht, Middelburg, Maastricht, Groningen? Als we dan toch bezig waren, kon een officiële postzegelserie met die foto’s ook geen kwaad. En acties in zoveel mogelijk boekwinkels. Wie weet wilde de Nederlandse Spoorwegen overwegen om op treinschermen de QR-codes van de tientallen podcasts te tonen, zodat reizigers die makkelijk zouden kunnen beluisteren.

Enfin, leuk bedacht, bijna drie jaar terug. Alleen: hoe krijg je zo’n leesbevorderingsproject van de grond? Door met de blik op oneindig en zonder ook maar één financiële garantie te beginnen met interviewen en fotograferen, week na week – tussendoor mailend, bellend en vergaderend met fondsen, bedrijven en instellingen waarmee we graag wilden samenwerken. De één vroeg of het wel zeker was dat de ander meedeed, en vice versa. Vast en zeker, bluften we, hoopten we, droomden we.

Maar na zes maanden leek de wanhoop dus toe te slaan. Waar bleven de harde afspraken? De financiële schenkingen? De ondertekende verklaringen? Zonder vaste partners en pakweg twee ton zouden alle inspanningen vergeefs zijn.

En toen. Uitgeverij Luitingh-Sijthoff haakte aan. Fotomuseum Hilversum. PostNL. ’s Lands belangrijkste bibliotheek-organisaties. Rotary. De Raad voor het Voortgezet Onderwijs. Vriendenloterlij. De Libris-keten. Cito. Kunst- en cultuurfondsen. De Schrijverscentrale. BoekenBon. Corendon.

Na twee jaar interviewen en fotograferen (wat een feest was de reeks ontmoetingen met openhartige gesprekspartners als Peter Buwalda, Esther Gerritsen, Kader Abdolah, Erna Sassen, Manon Uphoff, Murat Isik en andere begeesterde auteurs) stond tussen droom en daad niets meer in de weg. Het boek ‘RomanReuzen’ ligt in de winkels, de podcast-serie kan op allerlei platforms worden beluisterd, de schrijverstournee gaat van start, de postzegelserie is er, de expositie begint aan een rondreis.

Met een knipoog naar Gerard Reve: moge het niet onopgemerkt blijven.