banner persveilig

— woensdag 4 november 2020, 15:00 | 1 reactie, praat mee

Boodschap aan de trol: blijf met je poten van journalisten af

Datajournalist Jerry Vermanen | KRO-NCRV

Datajournalist Jerry Vermanen van Pointer (KRO-NCRV) werd vorige week belaagd door honderden trollen. Directe aanleiding: een tv-uitzending over complottheorieën en misinformatie. Vermanen vertelt hoe het is om ineens in de vuurlinie te liggen. Vermanen kreeg bedreigingen via zijn Twitter-account en er werd geprobeerd in te breken op zijn social media-accounts. Verder werden ook inlogpogingen gedaan op accounts van zijn vrouw.

Vuile NSB’er. Er moet een tegel door mijn tanden. Of door mijn voorruit. En als de kanker me niet te pakken krijgt, dan komt iemand thuis langs om het alsnog af te maken.

Dat is nogal wat. Ze zijn er maar druk mee, de online trollen. En ik heb het nog relatief rustig. Aan de andere kant: ik wil zo’n stroom aan beledigingen en bedreigingen ook niet bagatelliseren. Het zijn slechts woorden, maar wat als het daar niet bij blijft?

Je merkt het: ik worstel nog met de nasleep van een recente trollenaanval. Ik deel niet graag dit soort verhalen, want het moet niet over mij gaan. En het gáát niet alleen over mij. De NOS rijdt zonder logo’s rond omdat verslaggevers zich zorgen maken over hun veiligheid. Extreemrechtse figuren delen de adressen van journalisten in allerlei app-groepen.

Mijn ervaring is helaas geen incident.

Over de aanleiding heb ik al genoeg verteld: bekijk onze tv-uitzending over de invloed van Nederlandse trollen en mijn Twitter-draadje over de bedreigingen die daarop volgden.

In het kort draait het erom dat we ‘de oppertrol’ in onze uitzending de mogelijkheid hebben gegeven op wederhoor. Die kans greep hij aan om mij tot een doelwit te maken. Een paar honderd trollen hebben me overspoeld met nare opmerkingen, een aantal daarvan heeft me bedreigd, en er zijn meerdere inlogpogingen op social media-accounts gedaan.

Het ergste is dat ze dat laatste ook bij mijn vrouw hebben geprobeerd. Dat de woede zich op mij richt kan ik nog enigszins begrijpen. Maar dat zo’n droeftoeter de allerliefste persoon die ik ken aanvalt - iemand die ook nog eens niets met het het onderwerp te maken heeft - omdat een uitzending van 10 minuten hen niet bevalt… hoe ongelooflijk fragiel en wanhopig ben je dan?

Laten we het vooral hebben over hoe je de draad weer oppakt na zo’n trollenaanval.

Omarm de filterbubbel
Twitter heeft ontzettend handige block- en negeer-opties. Filterbubbels hebben een negatief imago, maar geloof me: het is cruciaal om jezelf na een stortvloed van nare opmerkingen mentaal een beetje gezond te houden.

Ga je jezelf afsluiten voor bepaalde berichten? Absoluut. Mis je dan nuttige opmerkingen? Alleen als je waarde hecht aan bullshit. Spoiler: sommige mensen zijn online supertriest. Die kun je best missen in je leven.

Van Tilasmi Frigge - die van de NOS = FAKE NEWS-stickers - moet ik mijn adres doorgeven, want dan kom ik op ‘de lijst’ terecht. Welke lijst blijft onduidelijk, maar het zal vast niet als compliment bedoeld zijn.

Belangrijk: voordat je blocks uitdeelt, is het wel handig om van de ernstigste bedreigingen een archief te maken. Bewaar de link naar de tweet en maak er voor de zekerheid ook een screenshot van.

De opmerkelijkste bedreiging komt van de persoon die hoopt dat ik kanker krijg. ‘Als de kanker je niet in gaat halen dan kom ik wel bij je langs…’ Afgezien hoe je het in je hoofd haalt om zoiets in vier verschillende varianten te formuleren: dit is gewoon bedreiging.

Daarmee komen we op het volgende punt, zorg dat je digitale leven op orde is.

Digitale hygiëne
De hoofdredactie van KRO-NCRV Journalistiek had toevallig op de eerste ochtend na deze dreigementen overleg met PersVeilig; een organisatie die zich inzet om journalisten veilig hun werk te kunnen laten doen. In overleg met de hoofdredactie, mijn chef en onze beveiliging hebben we besloten om aangifte te doen van die laatste bedreiging.

Je kunt zeggen: ‘Wat doe je moeilijk, dat hoort toch bij het vak?’ Ik neem daar geen genoegen mee. Iedereen heeft recht op een veilige werkplek. En ik ben ongelooflijk blij met een werkgever die zich inzetten voor heldere protocollen: wat laten we van ons afglijden, en wanneer moeten we direct ingrijpen?

PersVeilig gaat ook een workshop geven hoe we ons digitaal kunnen beschermen tegen bedreigingen. Dat heeft veel te maken met digitale hygiëne: welke persoonlijke informatie zet wel wel en niet online? Gebruik een wachtwoordmanager, zodat je complexe wachtwoorden kunt aanmaken en laten onthouden. Beveilig je online accounts met 2FA of Two-Factor Authentication, een extra stap voor je definitief kunt inloggen. Waarschijnlijk komen nog meer praktische tips aan bod, waar ik nog niet over heb gedacht.

Het doel is ook om je te intimideren, zodat je niet langer over bepaalde onderwerpen zal schrijven. Als er een ding is dat mij motiveert, dan is het wel iemand die zegt dat ik iets niet mag of kan. Kortom, trollenmissie gefaald.

Maar tegelijk, alsjeblieft, doe jezelf niet stoerder voor dan je werkelijk bent. Zeshonderd negatieve opmerkingen binnen handbereik doen echt wel iets met je. Daar zit je dan, thuis op de bank of op je eenzame thuiswerkplek.

Bel na zo’n ervaring gewoon een collega en zeg hoe je je voelt. In normale tijden kan zoiets op de redactie, nu moet je er zelf even iets meer moeite voor doen.

Ik heb er daarom ook voor gekozen om mijn ervaringen op Twitter te plaatsen. Normaal gesproken zien alleen ik en mijn anonieme belagers de opmerkingen die worden gemaakt. De rest van Twitter draait door alsof er niets aan de hand is. Zolang je dit zelf niet ook voor anderen zichtbaar maakt, sta je moederziel alleen tegenover honderden accounts die niet het beste met je voor hebben.

Eenzaamheid
En dat Twitterdraadje maakte behoorlijk wat los. Ik kreeg veel lieve reacties, die ik keihard nodig had. Steunbetuigingen van journalistieke collega’s. Tips van personen die eerder zijn belaagd door trollen. Het is bijzonder hoe Twitter een extreem gore mestput én een waanzinnig gave plek tegelijk is.

Een collega belde die avond. Hoe gaat het met me? Ik wist het eigenlijk niet. Wel goed, denk ik. Het moest allemaal nog even bezinken. Voel ik me niet enorm eenzaam? Pfoe ja, nog niets eens over nagedacht. Het is op zijn zachtst gezegd best een klotejaar als je sociaal bent ingesteld. Dan is zo’n ervaring er bovenop geen pretje. Kan hij nog ergens mee helpen? Geen idee. Als ik het antwoord wist, zou ik het direct zeggen.

En wat kunnen we aan dit probleem doen? Kijk, een vraag waar ik wel het antwoord op weet. En het is echt heel eenvoudig:

Blijf 👏 met 👏 je 👏 poten 👏 van 👏 journalisten 👏

Bekijk meer van

PersVeilig Jerry Vermanen

Praat mee

1 reactie

J.C. Roodenburg, 5 november 2020, 16:31

Nog meer uiterst rechtse praat van anonymi van vooral op Twitter. Voor mij een reden om Twitter vaarwel te zeggen.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.