Boetes voor NRC, de Volkskrant, AD en De Telegraaf na schrijven over Ozempic: ‘Dit is gewoon censuur’

DPG Media ontving een boete van 51.000 euro, voor artikelen die in het AD en de Volkskrant verschenen.

De boete voor de Volkskrant werd gegeven, omdat de krant in een artikel over een onderzoek uit het wetenschappelijke blad Nature schreef. In Nature schreven onderzoekers dat Ozempic meer gezondheidsvoordelen zou hebben dan vooraf aangenomen.

“We hebben dit in de geschiedenis van de krant volgens mij nog nooit meegemaakt”, laat Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok in een reactie aan het FD weten.

“Het is ongekend en onbegrijpelijk. De enige manier om zulke boetes te voor- komen is niet meer te schrijven over de opkomst van afslankmedicijnen. Dat is gewoon censuur.”

Lees ook: Kranten gaan in beroep tegen boetes om berichtgeving over Ozempic

‘Vrij bizar’
Mediahuis-titels NRC en De Telegraaf kregen boetes voor soortgelijke artikelen.

“We hebben een wetenschapsredactie die het publiek informeert over hoe wetenschappers denken over nieuwe medicatie en wat de bijwerkingen zijn”, zegt adjunct-hoofdredacteur van NRC Lucas Brouwers.

“Het is heel belangrijk dat we dat doen. Ik vind het vrij bizar dat we daar een boete voor moeten betalen.”

DPG Media gaat in beroep tegen boetes. “Wat ons betreft wordt de persvrijheid hier onterecht ingeperkt en daar verzetten we ons fel tegen”, laat een woordvoerder weten.

Ook De Telegraaf en NRC, van uitgever Mediahuis, verwachten een boete van de IGJ. Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah zegt dat de krant in beroep gaat als de boete definitief wordt vastgesteld. Dat geldt naar verwachting ook voor NRC, zegt adjunct-hoofdredacteur Brouwers.

NVJ: alarmerende ontwikkeling
“Het is een alarmerende ontwikkeling die kan zorgen voor een chilling effect in het werk van journalisten, die echt als belangrijkste doel hebben om het publiek goed te informeren”, laat algemeen secretaris van beroepsvereniging NVJ Thomas Bruning desgevraagd weten.

“Journalisten voelen zich door deze serieuze boetes geremd om artikelen te schrijven, waardoor er zelfcensuur dreigt te ontstaan rondom de berichtgeving over geneesmiddelen. Dat is een zeer slechte ontwikkeling waarover we in gesprek willen met de inspectie en zeker een hoger beroep willen ondersteunen tegen een uitspraak van de rechter.”

De NVJ gaat daarover in overleg met de hoofdredacties en met het Persvrijheidsfonds.

Diabetes
De IGJ verdedigt de boetes door erop te wijzen dat een medium niet over Ozempic mag berichten alsof het een middel is om af te vallen.

Ozempic is in Nederland geregistreerd als medicijn tegen diabetes, niet als afslankmedicijn, en is alleen legaal verkrijgbaar op recept. Meer bij FD

PowNed
In 2024 liet de IGJ ook van zich horen, toen omroep PowNed de documentaire ‘De Prikpen, over het omstreden middel Ozempic’ wilde uitzenden. Ook in dit geval beschouwde de inspectie het journalistieke werk als reclame voor het middel en dreigde de IGJ volgens omroep PowNed met een dwangsom die kon oplopen tot een bedrag van 625.000 euro.

De IGJ gaf aan dat er alleen een gesprek met de omroep was gevoerd. Desondanks besloot PowNed om de documentaire niet uit te zenden.

“We zijn verbaasd en teleurgesteld dat wordt gesuggereerd dat een journalistieke productie op één lijn wordt gesteld met een commercial”, stelde NVJ-secretaris Paul Teixeira destijds.

“Een reclamespot heeft als doel een product wervend aan te prijzen, je belicht alleen de positieve eigenschappen op een zo aantrekkelijk mogelijke manier. In een journalistiek onderzoek belicht je een onderwerp van allerlei kanten. Je pleegt wederhoor, je benadert een onderwerp kritisch. Je laat experts aan het woord, je schetst een evenwichtig beeld. Je haalt als het nodig is de onderste steen boven.”