Arbeidsmarktmonitor: Freelancers vaker tevreden over tarieven, maar jonge generatie blijft kritisch

De groep die ontevreden tot zeer ontevreden is over tarieven wordt juist kleiner. In 2024 was nog bijna de helft van de freelancers (46,32%) niet blij met tarieven die ze betaald kregen. Dit jaar is dat nog één op de vier (39%). Toch blijven tarieven nog steeds het grootste kritiekpunt van journalistieke freelancers.

Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor. Voor dit onderzoek werden 569 freelance (foto)journalisten bevraagd over hun tevredenheid met verschillende aspecten van hun zelfstandigenbestaan.

Wil je álles weten over de journalistieke arbeidsmarkt? Kom dan op woensdag 28 oktober naar de presentatie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, van 9.00-11.00 uur in Nieuwspoort. Meld je nu gratis aan.

Freelancers zijn over het algemeen onveranderd positief
Net als vorig jaar is ruim acht op de tien journalistieke zzp’ers (zeer) tevreden met het zelfstandigenbestand. De groep die blij is met het leven als zelfstandige, is zelfs nog een klein procentje gegroeid (van 83,37% vorig jaar tot 84,18% dit jaar).

Freelance (foto)journalisten zijn over het algemeen ongeveer net wat vaker tevreden met het leven als zelfstandige dan zzp’ers in andere branches. Dat blijkt uit een vergelijking met de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025, een tweejaarlijks onderzoek van TNO en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Van alle zzp’ers in Nederland is 81% tevreden met het werk als zelfstandige.

Voor meer informatie over het onderzoek en de onderzoeksmethode, zie de verantwoording onderaan dit artikel.

Onder werkenden in loondienst is 78% tevreden met zijn werksituatie, blijkt uit het rapport Grip op het zzp-dossier (PDF) van ZiPconomy uit 2023.

Het werkplezier van freelancers blijft onveranderd hoog: 89,61% van de freelance journalisten haalt veel plezier uit het werk. Freelancers zijn ook nog steeds erg te spreken over de band die ze hebben met hun opdrachtgevers. Iets minder dan één op de tien freelance journalisten (8,3%) is (zeer) ontevreden over de deadlinedruk die ze ervaren. Dat is iets minder dan vorig jaar (9,3%). 13% van de zzp’ers vindt de werkdruk te hoog.

Vrijheid blijheid, minder vaak gedwongen keuze
Freelance (foto)journalisten hebben over het algemeen veel vrijheid in het bepalen van de onderwerpen waarover ze berichten. Ruim zes op de tien freelancers (62,1%) heeft grote of zeer grote vrijheid in het bepalen van zijn. Een kwart van de freelancers (25,7%) heeft in enige mate onderwerpskeuzevrijheid. Slechts 12,2% heeft weinig tot geen inspraak in de onderwerpkeuze.

Vooral die grote mate van vrijheid bevalt veel freelancers erg goed. Ruim 9 op de 10 freelancers is (zeer) tevreden over de vrijheid die het zelfstandigenbestaan hen biedt. Dat is vrijwel onveranderd met vorig jaar.

Bijna één op de zes noemt die vrijheid ook dé reden dat ze zelfstandige zijn geworden. Die die groep is wel net wat kleiner dan vorig jaar (57,5% in 2025 tegenover 62% in 2024). Ruim één op de vijf freelancers ervaart het zzp-schap als gedwongen keuze (21,4%). Dat is fors minder dan in 2024: toen voelde een kwart zich nog gedwongen tot het leven als zzp’er.

Doorgroeimogelijkheden blijft pijnpunt
Kritiekpunten zijn er ook, al liggen ook die in omvang in lijn met vorig jaar. Met name de hoogte van het inkomen als beperkte doorgroeimogelijkheden oogsten kritiek. Eén op de drie freelancers (30,3%) is (zeer) ontevreden over het inkomen. Dat is net iets minder dan in 2024, toen 33,7% ontevreden was met de verdiensten.

De beperkte doorgroeimogelijkheden een pijnpunt voor een deel van de freelancers. Bijna een kwart (22,7%) is (zeer) ontevreden over de doorgroeikansen (een half procent minder dan vorig jaar). Een grote groep (32,92%) staat neutraal tegenover de mogelijkheid tot doorgroeien. Dat suggereert dat veel freelance journalisten zich hebben neergelegd bij de beperkte ontwikkelingsmogelijkheden in hun vakgebied.

Kloof tussen de generaties
Hoewel de algemene tevredenheid is gestegen, worden verschillen tussen generaties wel groter. Hoe ouder de freelancer, hoe vaker hij aangeeft (zeer) tevreden te zijn met zijn bestaan als zelfstandige. Van de 50-plussers is bijna 84,7% blij met het leven als zzp’er. Onder freelancers van 30 jaar en jonger is die groep veel kleiner: 61,1%. Ook in andere branches zijn oudere zzp’ers vaker blij met het zzp-bestaan dan jongere, blijkt uit de ZEA.

Jonge freelance journalisten zijn daarnaast vaker ontevreden over hun tarief. Bij de 50-plussers vinden vier op de tien (40,3%) de tarieven (veel) te laag. Bij de groep onder de 30 is dat bijna de helft (47,2%). Jongeren zijn echter wel een stuk vaker positief over de doorgroeimogelijkheden: ruim de helft van hen (52,8%) is (zeer) tevreden daarmee. Dat is aanzienlijk meer dan het gemiddelde over alle leeftijdsgroepen (22,7%).