website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Annemarie Heite: ‘Wees niet de hele tijd bezig met die fokking nieuwshaakjes’

Raymond Krul — Geplaatst op woensdag 25 april 2018, 11:00

Opinie Ze won de Vrouw in de Media Award en de Reuringprijs van de Noorder Pers Sociëteit. Onvermoeibaar loopt Annemarie Heite talkshows af en geeft ze interviews. Toch zou ze liever willen dat redacties ook af en toe iemand anders vragen, iemand met een minder vlotte babbel maar met minstens zoveel pijn en emotie. ‘Laat ze het desnoods in het Grunnegs vertellen.’

Annemarie Heite zit buiten op een tuinstoel in de voorjaarszon, pal voor haar huis in aanbouw – gefinancierd met de schadevergoeding van de NAM. Het uitzicht op de weilanden en het Groningse dorp Bedum in de verte is adembenemend. De bouw heeft al enige vertraging opgelopen, maar inmiddels is het einde in zicht en nadert het moment dat Heite met haar gezin de containerwoning kan verlaten die ze tijdelijk heeft betrokken. ‘Wat er ook gebeurt, voor de winter wonen we in ons nieuwe huis. Dan kunnen we alle ellende hopelijk achter ons laten, iets wat voor veel andere Groningers jammer genoeg nog niet geldt.’

Stille beving
Minutieus werd de onttakeling van Heites negentiende eeuwse kop-hals-rompboerderij vastgelegd in de documentaire ‘De Stille Beving’. De maker, Piet Hein van der Hoek, plaatste 24 camera’s in de boerderij. De camera’s registreerden tweeënhalf jaar lang niet alleen de aardbevingen, maar ook de frustraties en emoties van de gezinsleden die voortdurend bivakkeerden tussen hoop en vrees. De documentaire eindigt met de sloop van de boerderij. Heite: ‘Je geeft een behoorlijk stuk van je privacy op. Om de zoveel tijd kwam Piet Hein het materiaal van al die camera’s spotten. Daar zaten onze ruzies ook tussen, hij bekijkt gewoon je hele leven. Gelukkig vertrouwden we elkaar en bleek de samenwerking een schot in de roos.’

Tijdens de montage voerde Heite soms pittige discussies met Van der Hoek. ‘Hij heeft veel interviews met ons gedaan. Dan kwamen we voor de zoveelste keer thuis van een lang en frustrerend gesprek met een advocatenkantoor op de Zuidas en dat leverde dan een fantastisch interview op. Maar uiteindelijk heeft Piet Hein gekozen voor een vorm waarin het verhaal zichzelf vertelt en zijn al die interviews gesneuveld. Ik zei dan gekscherend: jij wilt gewoon een soort Poolse Bruid maken met mooie plaatjes. Maar Piet Hein was koppig en autonoom en uiteindelijk zijn we heel blij met het resultaat.’

Woedende redacteuren
Door haar medewerking aan ‘De Stille Beving’ kwam Heite in het vizier van andere journalisten. Al snel was ze een graag geziene gast in de talkshows van Humberto Tan, Eva Jinek en Jeroen Pauw. ‘Ik ben heel dubbel over die programma’s. Aan de ene kant hebben ze enorme impact, aan de andere kant is het ook heel plat. Hoe ze aanspraak op je menen te kunnen maken, is echt stuitend. Ik heb echt woedende redacteuren aan de telefoon gehad die me wilden dwingen om voor hun programma te kiezen. Zoek het allemaal maar uit, dacht ik na het zoveelste vervelende telefoontje. Vanaf dat moment was mijn stel­regel: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Pauw en Jinek kwamen toen een paar keer als eerste en ik weet zeker dat de redactie van RTL Late Night toen heeft gedacht: dan maar niet meer. Talkshows hebben veel invloed, maar tegelijkertijd is het kortzichtig en oppervlakkig. Als je bij de concurrent gaat zitten, is het onderwerp blijkbaar opeens niet meer belangrijk genoeg.’

Een ander punt waar Heite maar moeilijk begrip voor kan opbrengen, is dat de redacties te makkelijk ingaan op de eisen van politici. ‘Minister Wiebes wilde lange tijd niet met mij of andere Groningers in een talkshow zitten en dan gebeurt het dus ook niet. Tijdens de verkiezingscampagne zou ik bij Nieuwsuur komen, samen met Mark Rutte en andere Groningers. Eindelijk kon ik met een politicus in discussie, wekenlang waren we bezig met de voorbereiding. Uiteindelijk werd het afgeblazen omdat Rutte eerder die week de hoon van de Groningers in Pauw over zich heen had gekregen. Al ons werk voor niets.’

Zelfs tussen programma’s van de publieke omroep is de concurrentiestrijd hevig, merkte Heite. ‘Ik zou in de vooravond bij EenVandaag zitten en later die avond bij Pauw, samen met Freek de Jonge. Toen belde Pauw me af, want EenVandaag en Pauw kon écht niet. Ik heb Freek gebeld en gezegd: sorry Freek, ik kies met mijn hart en laat me niet ringe­loren door zo’n redactie. Waarna Freek Pauw weer heeft gebeld en zei: zonder Heite kom ik niet. En dus zaten we die avond toch met z’n tweeën bij Pauw.’

Groningen-pet
Talkshows laten zich te vaak leiden door onderlinge kift, vindt Heite. Maar dat wil niet zeggen dat er geen mooie dingen gebeuren op tv. En als dat zo is, dan is de impact meteen behoorlijk groot. ‘Na de aardbeving in Zeerijp heeft Jinek een week lang iedere avond aandacht besteed aan de aardbevingen in Groningen. Dat programma heeft zich gecommitteerd aan Groningen, Eva is betrokken en ze zit echt goed in de materie. Na zo’n week heb je wel het gevoel dat er iets teweeg is gebracht in de rest van Nederland.’

En dat is precies waar Heite voortdurend mee bezig is: aan de rest van Nederland duidelijk maken wat er in Groningen gebeurt. ‘Als ik de provinciegrens passeer, dan zet ik mijn Groningen-pet af en mijn Nederland-pet op. Misschien komt het door mijn achtergrond als marketeer, maar vanaf de eerste dag realiseer ik me dat het geen zin heeft om de woede en onmacht vanuit mijn rauwe emotie neer te leggen bij de rest van Nederland. Dan denken ze: wat is dat nou weer voor iemand? Ik hou altijd mijn doelgroep in de gaten.’

Heite wil niet al te hoogdravend klinken, maar ze maakt zich grote zorgen over de afstand tussen mensen in Groningen en de politici in Den Haag. En de media zorgen er in haar ogen niet voor dat die afstand kleiner wordt. ‘Dit speelt niet alleen bij dit onderwerp, dit onbehagen leeft in heel Nederland. De kloof tussen de Randstad en het platteland is gewoon te groot. En als je dan op tv ook alleen maar grachtengordelgedoe ziet, of voor de zoveelste keer Peter R. De Vries, dan snap ik dat je op een gegeven moment afhaakt. Ik begrijp de media ergens wel, want dit is een ramp in slow motion, dat maakt het lastiger om er verslag van te doen. Het klinkt cynisch, maar als er een keer doden vallen door een aardbeving, dan staan alle journalisten onmiddellijk op de stoep.’

Nieuwshaakje
Heite vertelt over de keer dat ze contact had met het Jeugdjournaal. ‘Alle scholen in het aardbevingsgebied moeten worden versterkt of herbouwd. Dat is best ingrijpend voor de kinderen. Toen ik het Jeugdjournaal daarover benaderde zeiden ze: sorry, we hebben een nieuwshaakje nodig. Dat geloof je toch niet?! Maar als er eens een keer met oud en nieuw een school afbrandt, dan komt het wel meteen op het Jeugdjournaal. Die árme kinderen, wordt er dan gezegd. Ik snap dat niet.’

Landelijke media zouden volgens Heite meer aandacht moeten besteden aan regionale issues. ‘Wees niet de hele tijd bezig met die fokking nieuwshaakjes, maar maak je eigen nieuws. Redacties loeren allemaal naar elkaar, maar ik zou zeggen: ga in je kracht staan, wees authentiek en zet de mensen centraal. De meerderheid van de berichtgeving over Groningen gaat over de politiek-bestuurlijke kant van het verhaal en niet over de mensen. Er is nu toch geld beschikbaar, hoor je dan in de Randstad. Ja, er is geld, maar de Groningers weten nog altijd niet waar ze aan toe zijn. Duizenden gezinnen leven 24 uur per dag in onzekerheid, vaak al jaren lang.’

Heite zal haar boodschap blijven uitdragen en als een talkshow belt, stapt ze gewoon weer in haar auto en rijdt heen en weer naar Amsterdam of Hilversum. Maar ze zou het ook wel prettig vinden als de redacties eens iemand anders vragen. ‘Op de markt word ik aangesproken door van die lieve mensen met een minderwaardigheidscomplex die zeggen: jij kan het zo goed uitleggen. Dan zeg ik: jij kan het óók goed uitleggen, want je zegt het uit je hart en dan is het altijd goed. Het zou zo mooi zijn als zo iemand ook een keer in een praatprogramma mag zitten. Desnoods vertellen ze hun verhaal in het Grunnegs, dat prachtige dialect.’

De lessen voor de pers van Annemarie Heite
• Talkshows moeten minder bezig zijn met het claimen van hun gasten en meer met de inhoud van de onderwerpen die ze behandelen.
• Tv-programma’s moeten minder gevoelig moeten zijn voor de eisen van politici.
• Nodig ook eens gasten uit die misschien minder rap van de tongriem gesneden zijn, maar wel een authentiek verhaal hebben.
• Zoek niet altijd naar ‘nieuwshaakjes’, maar maak je eigen nieuws.
• Stel vaker de mensen centraal als het om de gaswinning in Groningen gaat en minder vaak de politiek-bestuurlijke kant van het verhaal.
• Besteed meer aandacht aan regionale issues en wees je bewust van de kloof tussen de Randstad en het platteland.

1 reactie

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Berend Henk Huizing, 26 april 2018, 13:34

    Amen!

Journalist van het jaar 2018

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.