Zorgen over Europese wet waarmee spyware op journalisten kan worden toegepast
Het European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF) heeft in een open brief naar leden van het Europees Parlement haar zorgen geuit over een clausule in het wetsontwerp van de Europese Media Freedom Act (EMFA). In de clausule worden regels over de inzet van spyware genegeerd wanneer ‘nationale veiligheid’ in het geding is.
Samen met 60 andere organisaties voor journalisten schrijft de ECPMF dat het laatste concept van de wet ernstige risico’s met zich mee brengt voor de kernwaarden van de Europese Unie. ‘Zoals de democratische principes en fundamentele rechten, met name persvrijheid, bescherming van journalisten en vrijheid van meningsuiting.’
Griekse journalist bespioneerd
Afluistersoftware zoals Pegasus voert in het geheim allerlei gegevens door en is in het verleden onder andere gebruikt door de AIVD om Ridouan Taghi op te sporen, onthulde de Volkskrant in 2022. Ook journalisten zijn slachtoffer geworden van spyware, zoals de Griekse journalist Thanasis Koukanis. Hij ontdekte in de zomer van 2021 dat het afluisterprogramma Predator was geïnstalleerd op zijn telefoon terwijl hij onderzoek deed naar corruptie bij de Griekse bank Piraeus.
De EMFA moet ervoor zorgen dat er een einde komt aan het gebruik van spyware tegen journalisten, maar Frankrijk bouwde juist een clausule in het wetsontwerp om spyware te kunnen gebruiken wanneer de ‘nationale veiligheid’ in het geding is.
Nieuwe clausule ‘ramp’
Onder andere de Nederlandse vertegenwoordiging heeft zich aangesloten achter de Franse oproep, onthulde Follow the Money na het inzien van Duitse diplomatieke documenten. Ook Duitse, Griekse, Tsjechische en Luxemburgse onderhandelaars blijken het voorstel te steunen.
Europarlementariër Sophie in ‘t Veld heeft de nieuwe clausule in de EMFA als rampzalig bestempeld. Vorig jaar stelde ze een rapport op over het opduiken van spywareschandalen in de afgelopen jaren. Het rapport bevestigt dat de overheid in Polen, Hongarije, Griekenland en Spanje structureel activisten en journalisten heeft bespioneerd.
Tekst gaat door onder tweet
EU governments caught spying on the phones of journalists.@Europarl_EN: shame! We need to regulate spyware!@EUCouncil #EUCO: cool! We want more! Let’s legalise spying on journalists!
— Sophie in 't Veld (@SophieintVeld) June 21, 2023
🤦♀️ https://t.co/usTDZrZHiR
Voordat de Europese Media Freedom Act daadwerkelijk in werking treedt, moeten de lidstaten er zich nog over uitspreken. Vervolgens zal het Europees Parlement ook nog zeggenschap hebben over het nieuwe wetsvoorstel.
Lees hier de volledige brief van het European Centre for Press and Media Freedom.
Praat mee