foj 2019

— donderdag 7 maart 2019, 11:00 | 0 reacties, praat mee

Zoek een plek waar niks aan de hand is

© Jelmer de Haas

In deze rubriek schrijven journalisten zelf iets over de totstandkoming van hun product. Deze keer Carola Houtekamer en Freek Schravesande over hun boek ‘Afrit Akersloot’, een bundel ‘rondhangverhalen’ die ze samen maakten voor NRC. Het boek verschijnt 12 maart bij uitgeverij Atlas.

Als je al weet wat je gaat aantreffen, hoef je er ook niet heen, zei journalist Gerard van Westerloo eens. Samen met Elma Verhey schreef hij voor NRC en Vrij Neder­land – soms eindeloze – reportages, over kippen­boerderijen, politieke fracties, trambestuurders, camping­bewoners, de ambtenarij van middelgrote gemeentes. Al gingen hun verhalen alle kanten op, de twee hanteerden een opvallende strikte werkwijze. Zoek een plek waar niks aan de hand is. Ga erheen zonder vooropgezet plan. Spreek daar met iedereen. Spreek mét mensen, niet over ze. Stop pas wanneer je zelf meent dat het verhaal af is.

Wij kwamen in 2007 tegelijk bij NRC te werken, ons telefoonnummer scheelt maar één cijfer. Onze ­eerste reportage voor nrc.next was een zomeruitje, met de stoomtrein naar de kerncentrale in Borssele. We eindigden picknickend in het gras op de dijk. Vanaf dat moment hingen we vaak samen rond in Nederland, op een industrieterrein, in een hotel langs de snelweg, op een camping, in een klein dorp waar een moord was gepleegd, in een Haagse volksbuurt, op Schiphol.

Beetje bij beetje ontdekten we op die plekken zelf de wetten van Van Westerloo. Te vaak worden journalisten op pad gestuurd met een studie of een rapport in de hand, waar dan een illustratieve reportage bij moet worden gemaakt. Maar zo kijk je niet goed. Je leert veel meer van een plek als je de voorlichters en de managers mijdt. Je kijkt echt beter zonder rapport van planbureau of beleidsclub in de hand, je móét wel. En als je maar lang genoeg ergens rondhangt, blijkt – als bonus – het normale vrijwel altijd knotsgek te zijn.

Zo vonden we een bordeel op een industrieterrein dat meer doet voor de openbare orde dan de politie. We spraken platte Hagenezen die dreigden met klappen als je racistische taal uitsloeg. We leerden dat armoede ook is dat je liever kattenvoer koopt dan brood voor jezelf. Hoe een campingbaas uitbater, burgemeester en politie ineen is. Hoe een dorp de gelederen kan sluiten na een moord. Hoe het is om op te groeien in een motel langs de A9. Hoe je per ongeluk op een luchthaven kunt blijven hangen, jarenlang.

NRC liet ons jarenlang – tussen de bedrijven door – aanrommelen, zonder outlines vooraf, zonder voortgangsrapportages, zonder deadlines, zonder plan. Het spreekt niet vanzelf dat een krant haar journalisten op pad laat gaan zonder vastomlijnd idee. Dat merkten we toen we al een jaar in de Haagse achterstandsbuurt Spoorwijk rondhingen en een concurrerende krant de Haagse Schilderswijk ineens tot Sharia-driehoek uitriep. Zaten we verkeerd?, vroeg de redactie. Moesten we niet twee kilometer verderop gaan kijken? Dáár was toch het nieuws. We zaten niet verkeerd. Meer nog, volgens Van Westerloo zit je nooit verkeerd als je een plek uitkiest waar gewone mensen hun gewone leven leiden. Daar gebeurt het.

Carola Houte­kamer (1980) en Freek Schrave­sande (1982) zijn verslaggever bij nrc.next en NRC Handelsblad. Voor hun eerste verhaal, tien jaar geleden, namen ze een enkeltje kerncentrale: een dag rondhangen in Borssele. Sindsdien hangen ze rond in heel Nederland. Samen schreven ze het boek ‘Afrit Akersloot’, een bundel ‘rondhang­verhalen’ die ze maakten voor NRC. Het boek verschijnt 12 maart bij uitgeverij Atlas (ISBN 9789045038308, 160 pagina’s, € 19,99)

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.