Wetsvoorstel auteurscontractenrecht gaat niet ver genoeg, meent belangenorganisatie: ‘Tandenloze tijger’

Door een toenemende mate van machtsconcentratie, niet alleen bij de krantenuitgevers maar ook bij partijen zoals Netflix en Spotify, is het voor individuele makers al jaren ingewikkeld om hun recht te halen, stelt het samenwerkingsverband. Want grote partijen maken doorgaans veel winst op producties, terwijl de makers in kwestie daar in praktijk weinig van terugzien.

Het huidige wetsvoorstel ‘voorziet in enkele kleine aanpassingen met flankerend beleid als stok achter de deur’, aldus het Platform Makers. De wet zou op diverse punten aangescherpt moeten worden ‘zodat een wettelijk gestuurde marktcorrectie die ook het onderzoeksbureau van het ministerie van Justitie en Veiligheid, het WODC, in de evaluatie van de huidige wet voorstelt, daadwerkelijk de positie van de makers verbetert’.

Zo zegt Janneke Donkerlo, journalist, schrijfster en docent: ‘Een artikel waar ik twee weken mee bezig ben voor vierhonderd euro is natuurlijk van de zotte. Bij het doorplaatsen werd wel netjes gevraagd of dat voor honderd euro oké was. Maar ja, een beetje van weinig is minder dan een fooi.’

Collectieve vertegenwoordiging
Het platform stelt, onder meer, voor om makers het recht te geven op ‘collectieve vertegenwoordiging bij onderhandelen, zodat zij een passende vergoeding vragen voor de exploitatie van hun werk, die gerelateerd is aan de opbrengsten die exploitanten daarmee genereren. De huidige wet- en regelgeving voorziet daar onvoldoende in, stellen zij.

In de huidige voorzieningen voorziet de overheid in het maken van afspraken tussen makers en exploitanten in de filmsector, maar andere sectoren vallen nog buiten de boot. ‘In tegenstelling tot de filmmakers moeten de overige makers van cultuur zoals musici, schrijvers, vertalers, (foto)journalisten en componisten strijd blijven leveren om een billijke vergoeding te krijgen voor de online exploitatie van hun werk. Idealiter komt er een wet die alle makers beschermt en die vergoedingen garandeert waar zij recht op hebben.’

‘Kleine vooruitgangen’
NVJ-secretaris Milen van Boldrik laat weten: ‘Er zijn kleine vooruitgangen in het nieuwe auteurscontractenrechte te bespeuren, maar het is echt onvoldoende in een wereld waar de individuele freelancer weinig onderhandelmacht heeft. De overheid laat hier keihard een kans liggen om de wereld rechtvaardiger te maken voor makers.’

De NVJ gaf vorig jaar veelvuldig feedback op de concept wetteksten. Van Boldrik schreef destijds dat de conceptwettekst van het Auteurscontractenrecht de freelancers niet veel beter van dienst is.

Platform Makers heeft een uitgebreide brief opgesteld aan de vaste Kamercommissies voor Justitie en Veiligheid en Cultuur waarin hun grieven en vragen aan de hand van de te behandelen wet uiteen worden gezet.