— vrijdag 11 september 2015, 13:37 | 0 reacties, praat mee

Vrije lansier

© Truus van Gog

Ivanhoe noemde een zelfstandig opererende ridder met een eigen speer (een 'lance' in het Engels) een freelancer. Anno 2015 noemen we de journalist en fotograaf zonder laptop of camera van de zaak ook een freelancer. Of zzp'er, of zelfstandig ondernemer. Eén begrip voor allen die werken zonder loondienstverband.

Maar zijn al die zelfstandigen ook allemaal echte freelancers, onafhankelijk van hun broodheer, als in de tijden van Ivanhoe? Want sommigen zijn behoorlijk gebonden aan één opdrachtgever en daardoor gelijk te stellen met hun collega-loonslaven.

Neem bijvoorbeeld de zelfstandige orkest-remplacanten, zeg maar de freelancer met eigen viool. Ik schreef eerder over de cao voor muzikanten, waarin ook minimumtarieven voor deze groep waren opgenomen. De ACM (toen nog NMa) stak daar een stokje voor, want zelfstandigen moeten immers hun eigen prijs bepalen en afspraken daarover zijn uit den boze. Dat was in 2007. Sindsdien is er geprocedeerd tussen de NMa (de Staat) en FNV-KIEM. Ook het Europese Hof heeft zijn zegje gedaan en vastgesteld dat als het gaat om schijnzelfstandigen - zeg maar fake freelancers - er wel tarieven in de cao mogen worden opgenomen.

Schijnzelfstandigen zijn ‘dienstverleners die zich in een situatie bevinden die vergelijkbaar is met die van werknemers’. In vervolg op die uitspraak van het Europese Hof heeft onlangs het Gerechtshof Den Haag vastgesteld dat de orkestremplacanten onder deze definitie vallen, want zegt het Hof: ‘Zij moeten niet alleen de aanwijzingen van de dirigent opvolgen, maar ook volgens een aan hen ter beschikking gesteld rooster aanwezig zijn voor repetities en concerten, dit alles niet anders dan de musici die bij het orkest als werknemer in dienst zijn.’

Vervang nu eens dirigent door hoofdredacteur, repetities en concerten door bijvoorbeeld eindredactie, musici door redacteuren en orkest door krant en u raadt het al: veel freelance (eind)redacteuren zijn schijnzelfstandigen. En daar kunnen we wel wat mee als NVJ. Want als veel freelancers schijnzelfstandigen zijn, dan kunnen we voor een grote groep journalisten -die aan hetzelfde bureau zitten en hetzelfde werk doen als werknemers - minimumtarieven in de cao afspreken. En daardoor kan er een einde komen aan de race to the bottom.

Die race to the bottom speelt ook in andere sectoren, zoals bijvoorbeeld de architectenwereld, waar veel werknemers zijn ontslagen om weer als freelancer aan de slag te gaan. Werkgevers en werknemers in die sector zijn erin geslaagd minimumtarieven voor alle freelancers in hun cao op te nemen. Dat getuigt van moed, want dat gaat de ACM niet leuk vinden.

Maar belangrijker is misschien nog wel hoe freelancers er zelf tegenaan kijken: willen onze freelancers wel minimumtarieven in de cao, of onderhandelen ze liever ieder voor zich? Dat gaat de NVJ de komende periode bij u peilen. Dan weet u dat vast.

Bekijk meer van

Yvonne Berkeljon
platform makers

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.