data als kans

— woensdag 23 juli 2008, 12:00 | 6 reacties, praat mee

Valse concurrentie

De Nederlandse kiosk ligt vol met kranten en tijdschriften, wat een plezierige indruk maakt: mensen kunnen hier zeggen wat ze denken en de vrijheid van meningsuiting is gegarandeerd. Wie beter om zich heen kijkt, wordt echter minder vrolijk. Want bijna niets wat hij er aantreft, is belangeloos. Slechts enkele kranten en tijdschriften dienen de waarheid,  het overgrote deel staat ten dienste van adverteerders.

Laatste wijziging: 13 augustus 2008, 09:47

Uitgerekend de eerstgenoemde categorie kranten en tijdschriften – ook wel ‘kwaliteitspers’ genoemd – heeft het moeilijk, een enkele uitzondering daargelaten. Kranten zien hun inkomsten drastisch dalen, opinieweekbladen (ook HP/De Tijd) houden met moeite het hoofd boven water. Als de huidige ontwikkeling voortgaat, is een aantal roemruchte titels binnen enkele jaren weggevaagd.

Een van de oorzaken van deze problemen wordt ‘ontlezing’ genoemd. Al jarenlang is de beeldcultuur aan een geweldige opmars bezig ten koste van het geschreven woord; aanvankelijk ging het vooral om de televisie, inmiddels is daar ook internet bijgekomen. De afgelopen jaren werd steeds minder gelezen en steeds meer tijd aan het scherm doorgebracht. Dit geldt ook voor hoogopgeleide Nederlanders, bij uitstek degenen van wie de kwaliteitspers het moet hebben.

Onder journalisten is het bon ton om op de tv neer te kijken, maar die hoogopgeleide kijker is natuurlijk niet gek. Sinds enkele jaren wordt hij door de publieke omroep uitstekend bediend. Goede interviewprogramma’s (Buitenhof, Zomergasten), programma’s waarvoor onderzoek wordt verricht (Argos, Zembla), discussieprogramma’s (Rondom 10) en documentaires (In Europa) gaan dagelijks over het scherm. Het is maar een greep uit het aanbod en als gezegd: de toch al geschoolde kijker wordt hier bepaald niet dommer van.

Wij van het geschreven woord kunnen bij het zien van dergelijke programma’s een gevoel van jaloezie moeilijk onderdrukken. Als Geert Mak naar de Oeral reist om te kijken hoe de Europese oostgrens er bij ligt, denken wij: dat zouden we ook wel willen, maar we kunnen het helaas niet betalen. Of als Nova reconstrueert hoe de ‘decembermoorden’ in Suriname plaatsvonden, zeggen wij tegen elkaar: mooi staaltje onderzoeksjournalistiek, maar zoiets kost wel érg veel geld.

De concurrentie met deze programma’s van de publieke omroep is een ongelijke strijd. Want terwijl wij onze inkomsten op ‘de markt’ moeten verdienen (lezers en adverteerders), krijgt de publieke omroep jaarlijks minstens 800 miljoen euro uit Den Haag. Zomaar. In Hilversum wordt met regelmaat geklaagd over een bezuiniging hier of daar, maar die mensen hebben geen flauw benul in welke bevoorrechte omstandigheden ze werken. Tegen, dat spreekt, de best denkbare gages.

Serieuze journalistiek bedrijven kost veel geld, onderzoeksjournalistiek is nog duurder, en hoe meer de inkomsten in onze sector teruglopen, hoe moeilijker wij ons werk kunnen doen. De ongelijke strijd met de omroepen is een van de redenen waarom de geschreven pers in de problemen zit. Het is dus eigenlijk de Nederlandse politiek (die de omroepen zo royaal doteert) die de pluriforme pers in zijn voortbestaan bedreigt. Hoe vaak ze ook beweert de pluriforme pers van het grootste belang te achten.

In andere sectoren wordt er streng op toegezien dat de concurrentie eerlijk verloopt; mag dat misschien ook voor de media gelden? Daarom moet er snel iets veranderen. Best denkbare oplossing: omroep-journalisten worden niet langer gesubsidieerd. Op één na beste oplossing: serieuze kranten en tijdschriften krijgen ook geld van minister Plasterk.

Deze column van Henk Steenhuis stond ook in HP/De Tijd van 18 juli 2008.

 

Bekijk meer van

opinieblad

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

6 reacties

Hendrik, 23 juli 2008, 13:50

Ik lees niet één voorbeeld van een krant die ten dienst staat van een adverteerder. Slecht stuk.

Robert, 23 juli 2008, 20:51

Henk heeft wel een punt hoor, maar ik zou het nog liever willen vertalen naar lokale/regionale media: waarom zou een regionale omroep wel (véél) overheidsgeld moeten krijgen, en een huis-aan-huisblad uit diezelfde regio níet, met hetzelfde nieuws, maar dus ook met nog veel meer druk om via advertenties te overleven.

Effe, 4 augustus 2008, 18:18

ik ga mee met Henk en Robert en helaas gaat henk echt te krap door de bocht of hij snapt de toonzetting van Henk niet. Per saldo wil ik wel iets toevoegen als kritiek van de krant van nu komende uit een arrogant verleden en die arrogantie is nog bij lange na niet weggewerkt. De krant van nu, ook de lokale, heeft wel degelijk veel kansen maar moet dringend contact met de mensen zoeken. De lokale reporter moet weer zichtbaar worden en de straat opgaan om het beeldmoment weer op te tekenen en dat in “de krant” tot uiting te brengen. De persoonlijke band zal op die manier weer groeien en…..  ook de ondernemer om de hoek ziet dat ook zijn klienten die krant meer lezen en dus…. zal hij zich daarin willen etaleren. Geen verliezers maar winners. En ja de houding van de politiek is verrotte slecht,  hmmm schreef ik verrotte?? Tja dat is ook zo. Toch niet bij de pakken neer gaan zitten en klagen. Kom op broeders/zusters, de schouders er onder!

Effe, 4 augustus 2008, 18:22

door Effe, 4 augustus 2008, 18:18 CORRECTIE!!!!
ik ga mee met Henk en Robert en helaas gaat Henk echt te krap door de bocht of hij snapt de toonzetting van Henk niet. Per saldo wil ik wel iets toevoegen als kritiek op de krant van nu,  komende uit een arrogant verleden en die arrogantie is nog bij lange na niet weggewerkt. De krant van nu, ook de lokale, heeft wel degelijk veel kansen maar moet dringend contact met de mensen zoeken. De lokale reporter moet weer zichtbaar worden en de straat opgaan om het beeldmoment weer op te tekenen en dat in “de krant” tot uiting te brengen. De persoonlijke band zal op die manier weer groeien en…..  ook de ondernemer om de hoek ziet dat ook zijn klienten die krant meer lezen en dus…. zal hij zich daarin willen etaleren. Dus gewoon weer de straat op meneer of mevrouw de journalist en niet achter je bureau blijven wachten tot het nieuws binnenkomt. Geen verliezers maar winners. En ja de houding van de politiek is verrotte slecht, hmmm schreef ik verrotte?? Tja dat is ook zo. Toch niet bij de pakken neer gaan zitten en klagen. Kom op broeders/zusters, de schouders er onder!

Robert, 5 augustus 2008, 21:04

Effe schrijft: Dus gewoon weer de straat op meneer of mevrouw de journalist en niet achter je bureau blijven wachten tot het nieuws binnenkomt.

Je hebt gelijk Effe, zo zou het moeten werken. Maar zo werkt het veelal niet, vrees ik. Ja, bij de kleine huisaanhuisbladuitgeverijtjes nog wel, maar bij de net iets groteren en de nog veel groteren moeten gewoon, páts een x-aantal teksten op de plank komen. Naar buiten? Google!

Maar goed, om niet al teveel off topic te gaan: als Henk HP/DeTijd op persoonlijke titel zou gaan uitgeven (en waarom ook niet), hoe zou zijn redactionele werkwijze dan zijn?

Theo van den Bergh, 9 augustus 2010, 14:30

Ware ik miljonair, dan had ik HP/De Tijd al lang overgenomen en Ome Henk weer tot hoofdredacteur gebombardeerd, want dit eens zo goddelijke blad is van al zijn kleurrijke medewerkers ontdaan.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.