website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Twitter­koningin van de rechtbank

Nick Kivits — Geplaatst op dinsdag 11 juli 2017, 11:00

© Petra Urban

Interview Wie de rechtbank van binnen wil ervaren zonder de deur uit te gaan, kan niet zonder het Twitter-account van Telegraaf-verslaggever Saskia Belleman (@SaskiaBelleman). ‘Het is de nieuwe manier van journalistiek bedrijven’ en ‘het werkt heel verslavend’.

Een interviewafspraak maken met Saskia ­Belleman (58) klinkt gemakkelijker dan het is. Komt er een interessante rechtszaak voorbij, dan gaat die voor. Zo ook op 9 juni, de dag waarop Villamedia de Telegraaf-rechtbankverslaggever treft. ‘Ik moet ’s middags naar Alkmaar’, belt ze daags van tevoren. ‘Kunnen we de afspraak verzetten naar de ochtend? Sorry, maar mijn agenda wordt echt geregeerd door de rechtbank.’

Bij welke zaak zit je vanmiddag?
‘Het gaat om een verkrachting in Hoorn. Zulke zaken doen we niet vaak, maar deze is interessant omdat het slachtoffer de verdachte zelf heeft opgespoord. Hij nam na de verkrachting haar telefoon mee. Met behulp van de app Find my iPhone kon zij precies zien waar hij was. Het wrange is dat de politie eigenlijk niets deed. Pas toen het slachtoffer de verdachte op een presenteerblaadje aandroeg gingen ze over tot actie.’

Je rechtbankbezoeken resulteren niet alleen in een krantenartikel, maar ook in een uitgebreid verslag op Twitter. Hoe belangrijk is dat sociale medium in de rechtbankverslaggeving?’
‘Het is de nieuwe manier van journalistiek bedrijven. Bij alles waar je live verslag van kunt doen kun je Twitter gebruiken om de lezer aan de hand te nemen. Daarom ben ik er in 2010 ook mee begonnen. De zaak Geert Wilders (die werd verdacht van groepsbelediging, haat zaaien en aanzetten tot discriminatie, red.) werd platgelopen door nationale en internationale media. Wat kon ik daar nou nog aan toevoegen? Toen mijn collega Roel den Outer voorstelde te gaan twitteren kende ik het medium alleen maar van mensen die berichtjes stuurden over wat ze die avond gingen eten. Ik vond het zó’n onzin medium! Maar in de verslaggeving werkt het. Je schetst de sfeer ter plekke, ruimt misverstanden over de zaak uit de weg en beantwoordt direct vragen van volgers.’

Allemaal extraatjes die inmiddels de standaard zijn geworden…
‘Vragen beantwoorden en laten zien hoe de rechtbank nou werkt hoort bij de maatschappelijke functie van een rechtbankverslaggever. Journalisten moeten niet alleen sec opschrijven wat er gebeurt. We zijn geen notulisten. We moeten ook uitleggen wat de strekking is van dat wat er gebeurt. Als een verdachte zich beroept op zijn zwijgrecht, dan moet ik vertellen of dat nadelig voor hem is of niet. Uitleg geven deden we vroeger ook al. Maar dat het één op één is, is nieuw.’

Je zit nu zo’n zeven jaar in de rechtbank voor De Telegraaf. Daarvoor was je geruime tijd chef. Waarom die stap terug?
‘Ik beschouw het niet als een stap terug. Chef worden was een praktische keuze. Als verslaggever weet je nooit hoe laat je thuis bent en toen ik een kind kreeg had ik meer behoefte aan regelmaat. De laatste jaren kon ik steeds minder mijn hele ziel en zaligheid kwijt in leidinggevende functies. Ik stuurde mensen op pad die terugkwamen met verhalen die ík had willen maken. Toen rechtbankverslaggever Fred Soeteman aangaf te stoppen, ben ik naar de hoofdredactie gestapt en heb ik aangegeven dat ik zijn rol wilde overnemen.’

Is rechtbankverslaggeving niet een uitstervend beroep?
‘Rechtbankverslaggeving is er altijd geweest en zal er ook altijd zijn, maar bij veel media zijn gespecialiseerde rechtbankverslaggevers wegbezuinigd. Hun werk is overgenomen door algemene verslaggevers, die nog ­duizend andere dingen moeten doen. Ik zit wat dat betreft in een luxe positie. Ik kan me meer verdiepen en kan laten zien hoe een rechter tot een uitspraak komt. Mensen vinden een straf al snel te laag, maar als ze de hele zaak hebben meegelezen zien ze ineens ook de ­nuances van zo’n uitspraak in. Al blijven er altijd mensen over die blijven schreeuwen en tieren.’

Twitter is wat dat betreft toch een beetje de beerput van het internet, waar iedereen kort door de bocht vliegt. Ook jij krijgt ongefundeerde kritiek naar je hoofd…
‘Sommige mensen vinden me te links, anderen te rechts. De een zegt dat ik aan de kant van het Openbaar Ministerie sta, de ander vindt dat ik partij kies voor de verdachte. Zolang die verwijten elkaar in evenwicht houden doe ik het denk ik goed. Ik voel me er niet door aangesproken. Al word ik er soms wel chagrijnig van. Na de zaak tegen de bedreigers van Sylvana Simons kwamen er zelfs brieven binnen op de redactie: dat ik te links was, dat ze daar De Telegraaf niet voor lazen en dat ik ontslagen moest worden. Die mensen kregen een keurig briefje terug.’

Toch hang je zo nu en dan wel ergens een waarde­oordeel aan.
‘Ik laat het wel doorschemeren als ik iets echt niet vind kunnen. Zoals bij de zaak rondom Simons. Los van de vraag of je het met haar standpunten eens bent – daar heb ik me overigens nooit over uitgelaten – is het belachelijk dat mensen denken dat ze iemand moeten bedreigen omdat ze het niet met haar eens zijn. Als dat links of rechts gevonden wordt, dan is dat maar zo.’

Hoort dat ook bij twitterverslaggeving? Mensen die te ver gaan op hun plek zetten?
‘De illusie dat ik iedereen kan laten ophouden met schreeuwen heb ik niet. Maar er zijn wel dingen waarvan ik vind dat ik ze niet onbesproken kan laten. Onlangs behandelde ik een zaak van een man die zijn schoonmoeder had vermoord. Haar dochter heeft haar moeten reanimeren terwijl ze zélf hoogzwanger was. Van de man die haar moeder had neergestoken! Toen kwam er een quasi-lollige tweet tussendoor van iemand die zei: “Je maakt mij niet wijs dat niet iedereen af en toe zijn schoonmoeder zou willen vermoorden, haha.” Zo’n grap maak je maar met je vrienden in de kroeg, maar niet op mijn timeline. Er is een mens vermoord.’

Hoe ver ga je als verslaggever met het vermelden van vaak toch gruwelijke details?
‘Vooral zeden- en moordzaken zijn ongelooflijk gedetailleerd. Ik vertel wel wat er is gebeurd, maar ik zet niet alle bloederige details op Twitter. Ook uit respect naar het slachtoffer toe. Als je alles opschrijft, dan ben je bezig met sensatiezucht. Je hoeft de details niet in geuren en kleuren te beschrijven om te laten zien hoe ernstig een vergrijp is. Maar ik ben zelf ook weleens de fout in gegaan. Tijdens de zaak Marianne Vaatstra werd besproken hoe de verdachte drie keer haar keel doorsneed en het bloed hoorde stromen. Dat heb ik op Twitter gezet. Ik kreeg er geen gedoe mee, maar vond achteraf dat die tweet te ver ging.’

Twitter je ook wel eens een keer niet?

‘Soms neem ik me voor om niet te twitteren bij een zaak. Zeker als ik de enige journalist ben. Ik kan het gewoon niet laten. Dan hoor ik weer allerlei dingen die ik interessant vind, en denk ik: ‘Oh, dat moet ik vertellen’. Het werkt heel verslavend.’

Saskia Belleman (1959) begon haar carrière in 1977 als algemeen verslaggever bij De Zaanlander. Vanaf 1980 werkte ze zes jaar lang in diezelfde functie bij Tijl / Zwolse Courant. Daarna werd ze chef van de nieuwsdienst van het ANP en in 2001 maakte ze de overstap naar De Telegraaf, waar ze eerst drie jaar nieuwschef en daarna zesenhalf jaar chef nieuwdienst was. In 2010 wisselde ze haar bureau in voor een baan als rechtbank- en juridisch verslaggever bij diezelfde krant. Tijdens haar journalistieke loopbaan studeerde ze Nederlands recht in Amsterdam.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.