Trouw over het gebruik van het woord genocide met betrekking tot Gaza

Nu ook een VN-commissie oordeelde dat de Israëlische oorlog in Gaza ‘karakteristieken van genocide’ draagt en het Internationaal Gerechtshof in een tussenvonnis ook al een voorschot nam op die conclusie. “Moeten wij wat er in Gaza gebeurt dan niet onomwonden een genocide noemen?,” schrijft de krant. “Columnisten doen dit al, experts gebruiken het evengoed of wijzen op de duidelijke signalen.”

Om meerdere redenen is de krant voorzichtig om dat woord te gebruiken. “Genocide is geen precies begrip, of een kwestie van ja/nee: het is zowel een juridische term, vastgelegd in het genocideverdrag uit 1948, als een politieke krachtterm.” En ook met betrekking tot de juridische term liggen er misverstanden op de loer, zoals het idee “dat iets pas ‘genocide’ mag heten als de inzet is om een heel volk met wortel en tak uit te roeien”.

Het volkerenrecht legt de lat lager. Ook het ‘moedwillig veroorzaken van levensomstandigheden’ die bedoeld zijn om de totale ‘of gedeeltelijke’ vernietiging van een groep te veroorzaken, geldt bijvoorbeeld als genocide. De crux zit in het op de korrel nemen van een groep ‘als zodanig, schrijft Trouw. Maar het gegeven dat er sinds de aanval van Hamas op 7 oktober de toenmalige Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant zei dat er in Gaza ‘geen elektriciteit, geen voedsel, geen water en geen brandstof’ meer zou zijn, en dat dat alleen op Hamas-strijders betrekking had, was destijds al moeilijk te verdedigen, stelt de krant.

“Inmiddels zijn er ruim 43.000 doden in Gaza, merendeels vrouwen en kinderen, is Gallant ontslagen, en heeft zelfs deze havik verklaard dat er in Gaza geen militaire doelen meer te behalen zijn. Toch gaat het bombarderen door. Als dat alles geen militair doel meer dient, dan wordt het moeilijk om een andere conclusie te trekken dan dat het op het volk ‘als zodanig’ gericht is. Dat zich hier, kortom, een genocide voltrekt.”