Startpunt voor discussie

Volgens Arendo Joustra, voorzitter van het Genootschap, moet de code de aanzet geven tot discussies over journalistiek gedrag. De vraag is natuurlijk hoe, want toen het Genootschap in december de conceptcode naar buiten bracht om te debatteren over de inhoud, ontstond er verdomd weinig discussie. Wat niet zo verwonderlijk is, want debatteren over algemene regels is een nogal abstracte bezigheid.

En was er niet al een code? Jawel, deze week precies een jaar geleden, bracht de Raad voor de Journalistiek er een uit. Deze code gebruikt de Raad als leidraad voor het beoordelen van klachten over journalistieke producties. De uiteindelijke oordelen verschijnen in De Journalist en op de website van de Raad. Maar ook die leveren verdomd weinig discussie op. En dat is verdomd jammer. Want juist de uitspraken van de Raad lenen zich bij uitstek voor gerichte discussies over journalistieke gedragingen.

Laten we daarom voortaan de uitspraken van de Raad niet zien als eindoordeel, maar juist als startpunt voor discussie over journalistieke werkwijzen. Op die manier kan er een stuk meer transparantie komen over het denken en doen van journalisten.

Een sta-in-de-weg is vooralsnog het ambtelijk jargon waarin de uitspraken van de Raad zijn verwoord: dat nodigt niet uit tot lezen en evenmin tot discussie. Daarom zouden in vakpublicaties als De Journalist en De Nieuwe Reporter over interessante zaken goed geschreven journalistieke artikelen moeten verschijnen waarin de Raad aan de tand wordt gevoeld over de gemaakte afwegingen en ook andere betrokken partijen aan het woord komen.

Dergelijke artikelen geven pas echt een aanzet tot discussies over journalistiek gedrag. Bovendien zou het van de Raad voor de Journalistiek ook wat meer maken dan slechts een klachtenloket.

Gastcolumnist Alexander Pleijter is docent journalistiek en nieuwe media aan de universiteit Leiden