Speelkwartier rondom Digital Services Act stilaan voorbij: meeste grote platforms komen in actie

Aan de Verordening digitale diensten, zoals de wetgeving in het Nederlands heet, is jarenlang gewerkt.

DSA verplicht aanbieders van digitale diensten om op te treden gegen schadelijke inhoud, zoals haatzaaiende taal, valse informatie en illegale producten. Platforms moeten verder transparant zijn over hoe ze met inhoud omgaan, dienen gebruikers te informeren wie daarover beslissingen neemt en welke beroepsprocedures mogelijk zijn.

Afgelopen mei werden partijen als Apple, Google en Microsoft meegedeeld dat ze vanaf deze maand onder verscherpt toezicht komen te staan. Maar ook populaire online winkels als AliExpress, Amazon en Zalando kregen een kennisgeving. Ook sites als Booking.com, Instagram, LinkedIn en YouTube moeten rekening gaan houden met de nieuwe verordening, omdat ze als ‘zeer grote onlineplatforms’ (VLOP) tientallen miljoenen Europeanen bereiken.

De zoekmachines van Microsoft en Google krijgen door hun omvang ook een speciale status, die van VLOSE of Very Large Online Search Engine.

De Europese Commissie houdt straks toezicht op naleving van de DSA door grote online platformen en zoekmachines. De bedrijven betalen zelf via een heffing voor dit toezicht. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de overige digitale diensten.

Uiterlijk 17 februari 2024 zullen deze in totaal 19 bedrijven meer informatie moeten delen maar ook helder (aan gebruikers) communiceren hoe informatie verwijderd kan worden en hoe gebruikers kun accounts kunnen opheffen.

Per maart 2024 worden alle gestelde eisen van grote platform actief afgedwongen.

Apple liet vooraf aan de deadline van feburari volgend jaar weten hoeveel Europeanen het bedient (8 miljoen in Nederland, red.) maar heeft verder geen details over hoe het aan DSA denkt te voldoen of mogelijk al voldoet.

Google zegt al stappen te hebben gezet om te voldoen aan eisen onder de nieuwe verordening. Diverse interne processen rondom veiligheid en vertrouwen zijn volgens Google al aangepast. Sommige diensten die het bedrijf levert zijn ook aangepast, zodat ze aan DSA-eisen voldoen.

Microsoft noemt de DSA “ingrijpende wetgeving” maar stelt in een recente update dat het ook al stappen heeft gezet om gebruikers meer autonomie te geven over het beheer van hun gegevens en transparanter te zijn over het advertentiebeleid.

Het bedrijf belooft vanaf oktober speciale transparantierapporten te gaan publiceren, die sterk ‘DSA-focused’ zullen zijn.

LinkedIn zegt de nieuwe regelgeving te verwelkomen. Het platform noemt de DSA een van de omvangrijkste stukken wetgeving die ooit is opgesteld op het gebied van online veiligheid.

Hoofd Veiligheid Patrick Corrigan zegt dat LinkedIn jaren terug al is begonnen met het informeren van gebruikers over hoe het platform omgaat met inhoud. Dankzij DSA krijgen gebruikers straks te horen of een besluit is genomen door een geautomatiseerd systeem of een mens. Er komt een beroepsprocedure voor wie het met een besluit oneens is. Advertenties krijgen straks een interactieve optie met uitleg waarom die werd getoond, inclusief opties om die voorkeuren meteen aan te passen.

Zalando is minder gecharmeerd van de DSA en de in mei toegekende VLOP-status. Het bedrijf stapt naar de rechter, omdat het oneens is met die beoordeling.

Daarnaast is er volgens Zalando geen ‘systeemrisico’ rondom schadelijke inhoud. Volgens de online winkel is er al een veilige omgeving, waarbij het producten van grote merken en derden allang ‘grondig screent’.

Meta, moederbedrijf van Facebook en Instagram, publiceerde deze maand ook voornemens tot meer transparantie en gereedschap voor eindgebruikers.

Topman Nick Clegg zegt dat Meta deel uitmaakte van de voorhoede die pleitte voor meer online rechten en geharmoniseerde wetgeving. Dat de wetgeving grote platformen als aparte entiteiten ziet, is alleen maar goed. “Beter dan elk klein stukje inhoud apart te micromanagen”, aldus Clegg.

Meta zou volgens Clegg maar liefst duizend mensen hebben vrijgemaakt om te voldoen aan eisen die DSA stelt.

Interessant is de relatieve radiostilte bij Twitter/X. Geen transparantieblogs, geen harde toezeggingen. In mei stapte het bedrijf uit een vrijwillige Europese gedragscode voor internetplatforms. In juni waarschuwde eurocommissaris Thierry Breton dat Twitter/X toch echt middelen moet vrijmaken om gevaarlijke inhoud te modereren.

Eigenaar Elon Musk stelde daarop in een interview met zender France 2 dat Twitter zich aan de wet zou houden. Losse tweets hebben sinds kort een optie om Illegale content in de EU te rapporteren. Het proces daarna is, bij gebrek aan documentatie, onduidelijk.