Renswoude: NVJ oordeelt te snel
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) is niet gelukkig is met de keuze van de gemeente Renswoude om een ingehuurde freelance journalist over raads- en commissievergaderingen te laten schrijven. Het rechtstreeks financieren van deze journalist staat volgens de NVJ diens onafhankelijkheid in de weg. Burgemeester Hugo Schorer van Renswoude vindt het jammer dat de NVJ geen contact heeft opgenomen met de gemeente noch met de betrokken journalist om achtergrondinformatie in te winnen over deze keuze van de gemeenteraad, alvorens haar oordeel te vormen en bekend te maken.
De gemeenteraad van Renswoude vindt het zeer belangrijk dat de inwoners weten welke onderwerpen in de raads- en commissievergaderingen spelen, welke standpunten de raadsleden daarover innemen en welke besluiten er genomen worden.
Sinds begin 2009 worden de raads- en commissievergaderingen niet meer bezocht door verslaggevers van de lokale kranten. Daardoor kwamen er geen berichten meer in de pers over hetgeen in deze vergaderingen werd besproken. De gemeenteraad vond dat een ongewenste situatie, aangezien de inwoners dan niet meer geïnformeerd worden over de discussies en besluiten van de gemeenteraad.
De inwoners van de kleine gemeente Renswoude zijn zeer betrokken bij het gemeentebestuur en dat wil de gemeenteraad graag zou houden. Daarom heeft de gemeente een freelance journalist benaderd voor het schrijven van nieuwsflitsen, waarin van de belangrijkste agendapunten een verslag gedaan wordt van datgene er in de raads- en commissievergaderingen besproken is. Deze freelance journalist is bij elke vergadering aanwezig. De afspraak met de raad is dat de nieuwsflitsen, voordat ze gepubliceerd worden, slechts getoetst worden op eventuele feitelijke onjuistheden. Deze toetsing gebeurt door de raadsgriffier en zonodig door de voorzitter.
Het moge duidelijk zijn dat het hier uitsluitend gaat om verslaglegging en niet om journalistieke nieuwsanalyses en commentaren.
In de nieuwsflitsen wordt in een apart kader aangegeven waarom en hoe deze nieuwsflitsen tot stand zijn gekomen.
In de lokale media wordt dan ook vaak bij het overnemen van (berichten uit) de nieuwsflits vermeld dat het om een eigen verslag van de gemeenteraad gaat.
De gemeente publiceert de nieuwsflitsen in het lokale huis-aan-huis-blad, waarin ook de andere mededelingen van de gemeente worden opgenomen.
Afgesproken is met de gemeenteraad dat de gang van zaken periodiek geëvalueerd wordt. Na de laatste evaluatie van begin dit jaar is besloten om deze werkwijze voort te zetten.
De NVJ vindt dat het geld dat de gemeenteraad hiervoor uittrekt beter besteed kan worden aan de lokale media. Ik ben benieuwd hoe de NVJ dat dan ziet en of daar voorbeelden van zijn
Hugo Schorer is burgemeester van Renswoude
Praat mee
5 reacties
Thomas Bruning, 17 februari 2010, 18:59
Een nadere verduidelijking is wellicht op zijn plaats. De NVJ is ongelukkig met de ontwikkeling dat journalisten zeker in kleinere gemeenten niet meer namens onafhankelijke media aanwezig zijn bij gemeenteraadsvergaderingen en door beperkte bezetting hun nieuwsberichten vaak baseren op persberichten van lokale overheden, politie en bedrijven. Die ontwikkeling signaleren wij als beroepsvereniging al langer en wordt ook onderschreven door de Commissie Brinkman, die deze zomer de verschraling van de regionale en lokale pers als zorgpunt agendeerde.
Het feit dat de gemeente nu zelf de journalistieke verslaglegging op zich neemt is wel degelijk alarmerend, niet zozeer omdat de gemeente Renswoude of de betrokken freelance journalist daarmee niet integer zou opereren, maar omdat het geen werkelijke oplossing vormt voor het door ons gesignaleerde probleem. De toegevoegde waarde van een werkelijk onafhankelijk werkende waarnemer/verslaglegger is in deze vorm immers niet gegarandeerd. Bij een zodanig rechtstreekse lijn tussen (betalend) opdrachtgever en freelance-journalist, mag en kan niet worden verwacht dat de kritische en onafhankelijke rol van de verslaggever voldoende is gewaarborgd.
Ons kritiekpunt richting de gemeente was dan ook dat er in onze optiek betere manieren zijn om die onafhankelijke verslaggeving te stimuleren, bijvooorbeeld door het communicatie-budget van de gemeente voor een groter deel in te zetten voor advertenties op lokale nieuws-sites en lokale nieuwsbladen, die hun onafhankelijkheid gewaarborgd hebben via een redactiestatuut. Uiteraard zijn de gemeenten niet de hoofdschuldigen, het zijn primair de uitgevers van regionale en lokale media die er de afgelopen jaren voor hebben gekozen om lokale redacties te saneren en onvoldoende hebben willen investeren in nieuwe (digitale) vormen van lokale nieuwsvoorziening.
En toch ligt juist daar ook een tweede mogelijkheid voor regionale en lokale overheden: stimuleer nieuwe media-initiatieven, die lokaal van de grond komen, maar stimuleer ze op een manier waarbij de meerwaarde van de rol die onafhankelijke media in het politieke debat kunnen vervullen, beter gewaarborgd wordt dan via de methode Renswoude.
Thomas Bruning, algemeen secretaris NVJ
Kees Cornelder, 18 februari 2010, 21:28
De oplossing van de Gemeente Renswoude voor het vrijwel wegvallen van reguliere publieke verslaggeving over reilen en zeilen van de locale democratie verdient - excuus voor het Haagse jargon - zeker niet de schoonheidsprijs.
Maar wat is het alternatief, áls dat er al is?
De weg die Thomas Bruning hierin wijst? Hiervoor valt veel te zeggen.
Maar ideeën zijn nog geen plannen, en plannen zijn nog geen realiteit. En wanneer dat moois dan allemaal gerealiseerd zal zijn? Geen antwoord.
Locale overheden - en controlerende volksvertegenwoordigers - hebben er alle belang van de wereld bij om de ‘democratische legitimatie’ van hun handelen in het licht van de operbaarheid te zetten. En niet even, maar consequent.
Legitimatie, niet in formeel opzicht - dat is allemaal prachtig bij wet geregeld - maar in de nuchtere, alledaagse werkelijkheid van onze opengebroken informatiesamenleving. Om daadwerkelijk een sociale democratische legitimatie van het overheidshandelen door B&W én Gemeenteraad te bereiken.
Anders is (verdere) vervreemding van burgers met het (= in wezen hun eigen) openbaar bestuur de vrij noodlottige consequentie. Met alle rampige gevolgen van dien, waarvan het verdampen van maatschappelijk draagvlak van politiek en openbaar bestuur de eerste straf hierop is.
Oftewel vooralsnog beter dit - de ‘methode-Renswoude’ dus - dan helemaal niets. Al zal de onafhankelijkheid van de van gemeentewege betaalde verslaggever wel even geborgd dienen te worden: mooie taak voor de plaatselijke volksvertegenwoordiging trouwens.
Jos Scholten, 19 februari 2010, 15:18
De ScherpenzeelseKrant.nl verslaat nog steeds vele vergaderingen van de gemeenteraad in Renswoude. Alleen worden niet alle bijeenkomsten bezocht. Burgemeester Schorer wekt dus ten onrechte de indruk dat er geen pers aanwezig is.
Bovendien is de freelance-journalist die dat volgens Schorer (vrij vertaald) ‘onafhankelijk’ doet, helemaal niet zo onafhankelijk. Die bewuste journalist is Simone Beijer. Zij heeft jarenlang voor onze ScherpenzeelseKrant.nl de gemeentepolitiek verslagen. Omdat zij als woordvoerder ging optreden voor de Werkgroep Renswoude Zelfstandig, hebben wij besloten daar in goed overleg met haar een einde aan te maken en met andere journalisten de vergaderingen te verslaan.
De gemeente is namelijk - tegen een meerderheid van de gemeenteraad en óók de bevolking van Renswoude in - betrokken in een gemeentelijke herindelingsproces met Scherpenzeel en Woudenberg. En uiteraard zoekt de gemeente daarbij regelmatig de publiciteit, omdat de Tweede Kamer de herindeling eind dit voorjaar behandelt.
Zie ook de website http://www.renswoudezelfstandig.nl, waar Beijer in beeld het woord voert.
Als hoofdredacteur van de ScherpenzeelseKrant.nl hecht ik uiteraard aan juiste en objectieve informatie. Die geeft burgemeester Schorer hierboven in zijn opiniestuk niet. Bovendien kan ik de artikelen van deze ‘gemeentelijk journalist’, gezien de rol die zij vervult in het herindelingsproces, niet anders behandelen als zijnde een persbericht van de gemeente. Er zullen best passages tussen zitten die wij kunnen gebruiken, maar de ScherpenzeelseKrant.nl zal die verhalen niet 1 op 1 overnemen en gewoon zelfstandig en onafhankelijk haar journalistieke werk blijven doen!
Jos Scholten
Hoofdredacteur Lokale Nieuwsmedia
Koninklijke BDU Uitgevers
(waaronder de ScherpenzeelseKrant.nl)
Simone Beijer-Schreuder, 22 februari 2010, 17:03
De afgelopen week heb ik de commotie rond mijn werk als onafhankelijk journalist voor de gemeente Renswoude voor het grootste gedeelte langs mij heen laten gaan. Nu er echter feitelijke onjuistheden worden geschreven door de heer Jos Scholten kan ik niet anders dan reageren.
Het verbaast mij zeer dat Scholten als hoofdredacteur van de BDU verkondigd heeft dat er nog steeds VELE vergaderingen van de gemeente Renswoude worden verslagen. Vanaf juli 2009 ben ik aanwezig geweest bij 99,9% van alle vergaderingen. En geen enkele keer is daar ook maar één verslaggever van de BDU aanwezig geweest. Ook het half jaar daarvoor heeft niemand zich laten zien. Dat is de reden geweest dat de gemeente Renswoude mij heeft benaderd.
Ik betreur het dan ook zeer dat hij de moeite neemt zo openlijk onwaarheden op papier te moeten zetten. Maar misschien dat dit een vorm van eigen fouten bedekken is.
Ook zeer onwaar is namelijk zijn visie op het feit dat ik gestopt ben met het schrijven voor de BDU. Volgens hem is er in goed overleg door hem besloten dat ik niet meer voor de raad zou schrijven, omdat ik betrokken ben bij de werkgroep Renswoude Zelfstandig. Ik zet mijzelf al twee jaar vrijwillig in voor deze groep, die ontstaan is door een burgerinitiatief.
Voordat ik hier betrokken bij ben geraakt, heb ik toestemming gevraagd aan de redactie. Ik ben met hun toestemming doorgegaan met het verslaan van de raadsvergaderingen, die ik in hun ogen ook toen onafhankelijk beschreef. Het enige besluit wat wel is genomen door de heer Scholten is het afschaffen van mijn column. Dit werd overigens door vele lezers betreurd.
De enige reden dat ik en tevens ook mijn collega-verslaggever gestopt zijn met het verslaan van de raadsvergaderingen voor de BDU, is het feit dat zij de vergoedingen terugschroefden naar 10 euro per vergadering. Met aftrek van de belasting en het betalen van de oppas, hield ik hier 1 euro per uur aan over. Toen ik bedankte voor de eer deed mijn collega, die ook twee commissievergaderingen versloeg, hetzelfde. Vanaf die tijd was er niemand, ook geen vervanger, die nog maar één raadsvergadering heeft bijgewoond.
Het overige nieuws in en om Renswoude ben ik nog enige tijd voor de BDU blijven verslaan, totdat ik, met het naar school gaan van mijn jongste dochter, een baan voor 20 uur aangeboden kreeg en hierbij een juridische studie ben gaan volgen. Ik heb, wegens tijdgebrek, zelf de beslissing genomen niet meer voor de BDU te schrijven. De reactie van Scholten vind ik dan ook meer dan ongepast.
De gemeente Renswoude heeft mijn maanden later benaderd voor het verslaan van de vergaderingen. Duidelijk voor beide kanten was dat juist de onafhankelijkheid niet in het geding mocht komen. Daarom ben ik in dienst van de gemeenteraad van Renswoude. Zij beschouwen mij als onafhankelijke pers en na evaluatie in januari 2010 is gebleken dat alle partijen zich kunnen vinden in de huidige werkwijze.
De reactie van Jos Scholten in een artikel over dit onderwerk van een student journalistiek van de Erasmus Universiteit maakt heel duidelijk waar de schoen wringt. Scholten zei: `Als Renswoude de noodlijdende lokale media wil helpen en haar artikelen ongewijzigd in de krant wil hebben dan kan ze daar bij ons ook advertentieruimte voor huren`.
Omdat Renswoude kiest om niet te adverteren bij de BDU wordt er dus ook niet over hen geschreven door eigen verslaggevers. Sterker nog in de Scherpenzeelse Krant van 26 januari jl. stonden twee exact dezelfde artikelen over het feit dat de gemeenten Woudenberg en Renswoude onder toezicht zijn gesteld vanwege de voorbereidingen op een eventuele herindeling. Boven het artikel op de Renswoudse pagina stond ´Renswoude onder preventief toezicht´. Boven het artikel op de pagina voor Woudenberg, die wel adverteert in de krant, stond ´Woudenberg financieel gezond´.
Wat mij betreft is het zeer wenselijk dat de NVJ zich bezig gaat houden met de vraag of de journalistieke onafhankelijkheid bij lokale media niet in het geding komt door advertentie-inkomsten. Bovenstaand voorbeeld, en helaas zijn er meer, geven duidelijk aan dat bij de BDU de advertentie-inkomsten bepalen of er over een gemeente wordt geschreven en of dit positief of negatief gebracht moet worden.
En zolang deze praktijken plaatsvinden onder leiding van Jos Scholten zelf, is zijn mening over mijn onafhankelijkheid op zijn minst niet relevant te noemen.
Jos Scholten, 23 februari 2010, 08:59
@ Simone
Heel erg jammer zo’n reactie. Of wij gemeentelijke politiek journalistiek oppakken of niet heeft niets met advertentie-inkomsten te maken. Misschien het citaat nog eens goed lezen ;) Verder staat het vol beweringen die onjuist zijn of uit het verband worden gerukt, maar het heeft weinig zin om hier over en weer met modder te gooien. Ik heb er helemaal geen moeite mee dat de gemeente Renswoude een journalist inhuurt, dat moet zij vooral zelf weten, het is alleen onjuist dat wij een heel jaar lang niet aanwezig zouden zijn geweest en je kunt vraagtekens zetten bij de onafhankelijkheid.