Rechtszaak van start tegen Zweedse documentairemakers ‘Estonia’

Toen de veerboot Estonia op 28 september 1994 in zwaar weer verging kwamen 852 mensen om. Kort daarop werd het wrak tot een zeegraf verklaard en in 1999 werd definitief besloten de honderden doden in het schip niet te bergen.

Officieel zou het zinken zijn veroorzaakt door een afgebroken boegdeur; berichten over explosies voorafgaand aan het zinken werden nauwelijks onderzocht. De status van verboden gebied en plannen om het schip in beton te gieten maakten het onmogelijk ander onderzoek te doen.

Linus Andersson en Henrik Evertsson hebben een vijfdelige documentaire over de ramp en de nasleep ervan gemaakt, voor Dplay, een themazender van Discovery. Eerder was al bekend geworden dat de Estonia in het geheim door het Zweedse leger werd gebruikt om wapentuig van de voormalige Soviet Unie naar Zweden te smokkelen. Rusland zou twee keer via diplomatieke kanalen hebben gewaarschuwd dat daar een einde aan moest komen.

In oktober werden de documentairemakers aangeklaagd voor het verstoren van de grafrust van het schip, op basis van een verdrag dat door meerdere staten aan de Baltische Zee werd ondertekend.

Andersson en Evertssson werkten vanaf een schip onder Duitse vlag. Duitsland ondertekende het verdrag rond de status van de Estonia niet. Het wrak zonk in internationale wateren. Bij het duiken werd minstens één nieuw gat in de romp ontdekt, dat met grote kracht is ontstaan, mogelijk met explosieven of een opzettelijke botsing.

Een overlevende heeft verklaard mogelijk een onderzeeër in het water te hebben gezien toen hij op de romp van het omgeslagen en snel zinkende schip stond. Estland heeft aangegeven dat het gezien de ontwikkelingen duiken naar het wrak wil toestaan om meer informatie te verzamelen.

Secretaris Ulrika Hyller van de Zweedse Journalistförbundet zegt over de start van de rechtszaak dat ze achter de documentairemakers staat. Een veroordeling zou volgens haar een verkeerd signaal afgeven over het imago van Zweden als land waar de persvrijheid hoog in het vaandel staat.