Piet Bakker geeft het slechte voorbeeld
Als journalisten hun feiten niet meer checken is dat het einde van het vak. Wat Piet Bakker, lector aan de Hogeschool Utrecht, daar ook over mag zeggen. Een pleidooi van zijn hand om te stoppen met het checken van 'kleine feiten' kan bij journalist Ton de Lange niet op enthousiasme rekenen.
‘Ach, je kent Piet toch? Hij zal het wel ironisch en prikkelend bedoeld hebben.’ Zo wordt in de journalistiek gereageerd als de te veel geprezen Piet Bakker – bij Hogeschool Utrecht werkzaam binnen het lectoraat Crossmediale Kwaliteitsjournalistiek –weer eens loos is gegaan. Omdat kennelijk niemand ze voor hem aangeeft, kent deze zestiger – net als elk kind – geen grenzen.
Dat bleek deze maand toen hij in een blog op denieuwereporter.nl met veel bravoure rondbazuinde: ‘Ik check bijna niks meer, dat kost veel te veel tijd, het kan me echt niks schelen’.
Bijzonder kwalijk om te lezen dat de basis van ordentelijke journalistiek - research, hoor en wederhoor (ook bij ‘kleine’ items) – volgens hem in veel gevallen flauwekul is en bovendien ‘een tijdrovend ritueel’. Het is alles zeggend dat een jonge redactrice van het Noordhollands Dagblad (NHD) deze fanatiek twitterende veteraan onlangs in een tweet uitlegde ‘dat kwaliteit belangrijker is dan snelheid’.
Ook bijzonder kwalijk is het dat Bakker zijn genoemde uitlatingen deed tijdens de Trainingsdag Regionaal Onderzoek. Daar was hij nota bene op uitnodiging van de VVOJ, vereniging voor onderzoeksjournalistiek. Je mag aannemen dat daar mensen zaten die niet willen tornen aan de journalistieke normen, en die dus zeker niet beter werden van deze training.
Wat is er met Bakker aan de hand? Is de Zaankanter als zogeheten mediadeskundige inmiddels zo vaak en gretig door radio, televisie en kranten opgetrommeld dat hij denkt alles te kunnen doen en zeggen? Zoals bij sommige jonge voetballers na een paar goede wedstrijdjes het ego zo vaak in de media wordt gestreeld dat ze naast hun schoenen gaan lopen, met alle gevolgen van dien.
Het is in ieder geval heel raar dat iemand als Bakker, die toch een goed stel hersens moet hebben en ooit zelf regiojournalist is geweest bij het Zaanse dagblad De Typhoon (nu onderdeel van het NHD), journalisten in feite aanbeveelt om niet zoveel te checken. Het heeft wellicht iets te maken met Bakkers omarming van de snelle sociale media. Neem zijn site en twitteraccount ‘De orkaan’, een schuilnaam die flauw verwijst naar, en waaronder hij sinds kort de Zaanse NHD-editie bestookt.
Met trots, en te uwer beoordeling, presenteert hij enkele lokale ‘nieuwssuccessen’ in zijn blog van 13 april op denieuwereporter.nl. Het is uiteraard goed dat plaatselijke dagbladjournalisten scherp worden gehouden, maar met zijn werkopvatting geeft de twitterende Bakker het slechte voorbeeld. Dit is niet minder dan uitholling van het journalistieke ambacht, mogelijk zelfs het einde daarvan. Bakker alias De Orkaan manifesteert zich zoals iedere burger kan doen op internet.
Het is helemaal terug naar de ouderwetse dorpspomp, nu modern en quasi-interessant aangeduid met termen als ‘hyperlokale meeschrijver’ en ‘burgerjournalist’. Zo hoeven Bakker en de zijnen straks niemand meer les te geven. Journalistiek? Iedereen kan het, stelt niks voor. Maar dat is natuurlijk ironisch en prikkelend bedoeld.
Ton de Lange,
Koog aan de Zaan
journalist
Praat mee
3 reacties
@PietBakker, 30 april 2014, 12:34
Beste Ton,
Ironie is een gevaarlijke stijlfiguur in de journalistiek, want als iets verkeerd begrepen kan worden, zal het ook verkeerd begrepen worden.
Er zat dus niks ironisch in. Checken is een geloofsartikel van de journalistiek. Maar als je kijkt naar wat dat in de praktijk inhoudt, kom je tot de conclusie dat het vooral een ritueel is.
Daarom geef ik ook zoveel voorbeelden. Bij al die voorbeelden viel er meestal niks te checken. Als journalisten bellen met de voorlichter, noemen ze dat checken. Dat is het dus niet. Dat is een ritueel. Je moet checken of je feiten kloppen. En als je documenten hebt, uitspraken van mensen, uitingen op sociale media, cijfers, foto’s… wat moet je dan nog checken?
Ik heb het helemaal gehad met het bellen van woordvoerders en voorlichters. “Kloppen de cijfers?” “Waarom is dat zo?” “Heeft u dat echt gezegd?”
Een mooi voorbeeld was een stukje over jachtvergunningen in Dagblad Zaanstreek. De journalist belt de voorlichter van de gemeente: “Volgens een gemeentewoordvoerder wordt er waarschijnlijk door Oostzaners veel op andere plekken in Nederland of in het buitenland gejaagd.” (“waarschijnlijk” - hij/zij weet het dus niet). Waar gaat dit over? Wat is hier gecheckt?
Check als je twijfelt over je feiten. En stop met het rituele nabellen.
Nan, 30 april 2014, 15:00
@PietBakker Ik zou het chic gevonden hebben om de betreffende journalist eerst even te bellen. Rituelen hebben zo hun zin. Niet bellen betekent dat je geen zin hebt om te controleren of er een fout is gemaakt, en zo ja hoe en waarom. Nu ben je aan het speculeren. Da’s kwalijk, mijnheer Bakker.
Paul Disco, 6 mei 2014, 22:03
Ik dacht dat het checken van feiten een middel is om fouten te voorkomen. Mij ontgaat in het geheel welke inhoudelijke, journalistieke fouten Piet Bakker heeft gemaakt.
Beetje flauw trouwens om paar keer op de persoon te spelen. En zelf niet bij Piet Bakker checken is geestig in deze context.