Expo zonder vrouwen
In Nieuwspoort is een tentoonstelling over fotografie in crisisgebieden, waarin Afghanistan een prominente rol speelt. Maar onder de deelnemende fotografen is geen enkele vrouw. Noch ik, noch andere vrouwelijke fotografen waren op de hoogte dat deze tentoonstelling werd georganiseerd. Hoe kan dat?
De Kunstcommissie van Nieuwspoort zegt ‘op allerlei manieren bekendheid te hebben gegeven aan deze tentoonstelling en aan de mogelijkheid om werk in te zenden. O.a. door een mailing te sturen aan alle deelnemers aan het Nieuwspoortdebat over embedded photography. Deze mail ging ook naar PhotoQ en het bestand van de Zilveren Camera. Het is jammer dat geen enkele vrouwelijke fotograaf werk heeft ingezonden. Inderdaad: een gemiste kans!’
Navraag bij deelnemende fotografen leverde op dat ze door de Kunstcommissie aangeschreven of via een mailgroep van Hollandse Hoogte geïnformeerd waren. Vrouwelijke collega’s hadden er niet van gehoord, noch rechtstreeks, noch via NVF, Photoq, Hollandse Hoogte of Zilveren Camera. Zowel Karijn Kakebeeke – bij Zilveren Camera 2006 winnares categorie Buitenlands Documentair met een reportage over een Afghaanse vluchtelingenfamilie – als Birgit Berger – NVF-lid, maakte in Afghanistan een fotoreportage over een vrouwelijk parlementslid – of Mary Munnik – die al twee jaar in Kabul woont – had graag werk ingestuurd. Kennelijk heeft de Kunstcommissie van Nieuwspoort te beperkte en niet functionele kanalen gebruikt voor haar oproep. De non-response van vrouwelijke fotografen leidde tot de voorbarige conclusie dat zij niet geïnteresseerd zouden zijn. Men vroeg zich niet af of men wellicht tekortschoot in de aanpak van de promotie. En toch: even Googelen op fotografe + afghanistan had op de eerste pagina al de namen Berger, van Buuren en Munnik opgeleverd.
Henk Braam, een van de deelnemende fotografen, vindt het een gemis dat er geen vrouwelijke exposanten zijn. Volgens hem hebben vrouwen een andere blik dan mannen. Hier wijzen Birgit Berger en Mary Munnik ook op: zij laten de menselijke kant van het leven in een crisisgebied zien, bieden tegenwicht aan de reguliere beelden die het publiek over Afghanistan te zien krijgt, besteden aandacht aan onderwerpen die geen voorpagina nieuws (meer) zijn. Er is wel gezegd dat vrouwen meer geduld hebben en daarom eerder geneigd zijn om langlopende projecten te doen. Gelukkig houden ook enkele mannen zich daarmee bezig (denk aan Eddy van Wessel en Kadir van Lohuizen). Maar mannen zijn wel eerder in het harde frontlijnnieuws te vinden.
De moeilijke positie van fotojournalisten in Nederland is bekend. Redacties beweren geen geld meer te hebben, de downsizing naar tabloid formaat laat minder ruimte over voor fotoreportages. Door de concurrentie met de gratis dagbladen ligt de keuze voor meer sensationele single pictures van gevechtshandelingen voor de hand. Maar voor het completere beeld, de balancering van de berichtgeving, is het toch van belang die achtergrondreportages te publiceren.
Hierbij is trouwens extra interessant dat vier vrouwen op eigen initiatief voor langere tijd naar Afghanistan gaan, terwijl hun mannelijke collega’s daar tegenwoordig alleen embedded werken. Wellicht een goed idee voor Nieuwspoort om een aanvullende tentoonstelling met werk van vrouwelijke fotografen in crisisgebieden te organiseren?
De tentoonstelling duurt nog tot 26 mei.


Praat mee