Peter Breedveld, hoofdredacteur Ad Valvas: ‘Niemand, behalve de rechter, is de baas over je woorden’

Dat imago - dat hij dus een beetje koestert - heeft hij te danken aan zijn weblog Frontaal Naakt. Breedveld richtte het in 2005 op. Op de site trekt hij fel van leer tegen onder andere extreemrechts, racisme, islamhaat, antisemitisme, seksisme en slechte journalistiek.

Grofgebekt, vlijmscherp, genadeloos: in zijn polemische stukken en harde analyses ontziet hij niemand. Dat trekt al jaren de aandacht van opruiende blogs, die erover schrijven of er items over maken. In de afgelopen twintig jaar leidde dat tot een constante stroom aan online scheldpartijen en bedreigingen. Ook het College van Bestuur (CvB) van de universiteit werd (vaak anoniem) door boze lieden bestookt: waarom Breedveld, die in 2000 als redacteur bij Ad Valvas begon, niet ontslagen werd.

“Ik werd op sociale media en sites als GeenStijl maar soms ook door gevestigde media onterecht van van alles beschuldigd, van antisemitisme tot identiteitsdiefstal - en moest dan op het matje komen bij de directeur communicatie”, vertelt Breedveld. “Er is een dik dossier over jou, werd me herhaaldelijk verteld. Dat is best intimiderend. En hoewel er mensen waren die het voor me opnamen, voelde ik me soms ook alleen staan.”

Dat gevoel er toch alleen voor te staan (samen met zijn geliefde sinds achttien jaar journalist en programmamaker Hassnae Bouazza) heeft Breedveld, zegt hij later in het interview, ‘geïnternaliseerd’. “Ik ging geloven dat Frontaal Naakt schandalig is”, zegt hij.

Dat Villamedia Breedveld wil spreken, komt omdat hij sinds vorig jaar hoofdredacteur werd van Ad Valvas en in die positie opnieuw onder vuur ligt. Aanleiding is berichtgeving door Ad Valvas over de Vrijmoedige StudentenPartij (VSP). Die werd in 2023 opgericht, is gelieerd aan het Forum voor Democratie en was met een aantal zetels vertegenwoordigd in de Studentenraad. Het universiteitsblad bericht al sinds het begin over intimidaties en geweld door VSPers op de campus.

De VSP verweet Ad Valvas de partij tegen te werken. Breedveld: “Onwaar. Aanvankelijk vond ik het zelfs leuk dat er een rechtse partij kwam, want dat er drie smaken links in de Studentenraad zaten was best saai. Maar de VSP richtte zich meteen tegen de LHBTI-gemeenschap. Treiteren, intimidatie, trans personen uitschelden of belachelijk maken. Of ze namen een camerateam van PowNed mee naar de campus, dat dan LHBTI’ers van een afstand en zonder hun toestemming filmde. Ik heb filmpjes gezien waarin U. tekeer ging, vernielingen aanrichtte, er is een fles water naar een mede-student gegooid. Dat is terreur en dat noemen we dus ook terreur.”

In februari pikte Het Parool het verhaal op: vooral VSP-voorman Marlon U. en zijn kompaan Reinout V. zouden zich ernstig hebben misdragen, waaronder door het zingen van nazi-liederen in het campuscafé. Toen een andere student hem daarop aansprak, kreeg die klappen. Er werd ook racistisch gescholden, meldden aanwezigen. In januari werden U. en V. aangehouden. Ze worden vervolgd voor openlijke geweldpleging en mishandeling met een discriminatoir karakter. De VSP doet niet mee aan de volgende verkiezingen voor de Studentenraad aan de VU en de afdelingen van de partij aan de universiteiten van Leiden en Utrecht zijn naar aanleiding van het geweld opgeheven.

Aangifte van laster en smaad
De redacteuren van Het Parool liggen sindsdien vooral online onder vuur van VSP-aanhangers. Ook Breedveld krijgt het weer voor zijn kiezen. Het zou “ongekend” zijn, liet het VSP-account op X eerder al weten, dat een “haatzaaiende, radicaal linkse activistische man als Breedveld mag schrijven voor Al Valvas, waarin hij al zijn haat naar alles wat ook maar een beetje naar rechts leunt, ongestoord kan botvieren”.

De partij eiste dat een artikel over hen van de Ad Valvas-website gehaald zou worden, wat Breedveld weigerde. “Ik had ze de gelegenheid gegeven te reageren, maar dat wilden ze niet.” Daarna begonnen de intimidaties. “Dan werd ik gebeld vanaf een anoniem nummer om me uit te lokken. Ze namen het gesprek op, knipten er een stukje uit waardoor het leek alsof ik ze uitschold en plaatsten dat op Instagram.” Uiteindelijk deed hij aangifte van laster en smaad. Het OM heeft besloten dat er niet wordt vervolgd wegens gebrek aan bewijs.

De storm is nog niet helemaal gaan liggen. Een paar dagen voor het interview kreeg Breedveld nog een telefoontje van een redacteur van een krant die grossiert in complottheorieën. Hij stond de redacteur te woord, maar niet uitgebreid. Breedveld: “U. en V. worden vervolgd, niet ik.”

Breedveld wil maar zeggen: hij doet gewoon zijn werk. Als hoofdredacteur zorgt hij ervoor dat Ad Valvas een podium biedt aan de hele VU-gemeenschap over wat er ook maar op de campus gebeurt. Voor en door die gemeenschap, van pro-Palestinademonstranten tot de Joodse studentenvereniging en van de schok over het vanwege bezuinigingen verdwijnen van de faculteit Aardwetenschappen tot beslissingen van het College van Bestuur.

“En we zijn natuurlijk een luis in de pels”, zegt Breedveld. Ad Valvas valt onder de communicatieafdeling en wordt door de universiteit gefinancierd maar is, mét redactiestatuut, redactioneel onafhankelijk. Breedveld: “Het bestuur verdedigt die onafhankelijkheid stellig.”

Niemand is de baas over je woorden, alleen de rechter

Negatieve publiciteit
Ad Valvas vroeg het CvB herhaaldelijk waarom er niet werd ingegrepen tegen het VSP-gedrag. Breedveld: “Ze zeiden dat ze niets konden doen, maar volgens mij waren ze bang dat de Telegraaf en PowNed erop zouden duiken als ze zouden ingrijpen. Angst voor negatieve publiciteit. Nu hebben ze alsnog negatieve publiciteit.”

Is hij nooit bang geweest dat het geweld zich tegen hem of zijn redacteuren zou keren? “Nee. Als ze weten dat je bang bent, pakken ze je.” Breeddveld gebruikt dus precies de woorden die hij journalistiek juist vindt. “Wat ik heb geleerd”, vervolgt hij, “is dat niemand de baas is over je woorden, alleen de rechter.”

Spreekt hij nu als blogger Frontaal Naakt, of als Ad Valvas-hoofdredacteur? Allebei: Breedveld verwijst naar een incident in 2011 dat nog altijd nagalmt. Hij maakte op Twitter als privépersoon een harde grap over PVV’ers. PowNed kwam verhaal halen op de redactie op de VU. “Van de universiteit mocht ik niets zeggen tegen de pers, maar de pers werd niet tegengehouden en stond ineens aan mijn bureau. Die tweet veranderde mijn positie hier. Ik werd telkens op het matje geroepen, lag onder een vergrootglas.”

Volgens Breedveld heeft dat te maken met veranderingen in het maatschappelijk debat. Dat veranderde volgens Breedveld in 2004, na de moord op filmmaker, schrijver en columnist Theo van Gogh. Daarvóór schreef Breedveld kritisch over hoe voorzichtig er volgens hem met moslims in Nederland werd omgegaan. Dat leidde nooit tot ophef. Breedveld: “Ná de moord sloeg de kritiek om van ‘we moeten hier gewoon cartoons kunnen tekenen en de Duivelsverzen kunnen lezen’ - waar ik het mee eens was - naar ‘moslimvrouwen mogen geen hoofddoek dragen’. Daar verzet ik me tegen en toen kwam er opstand tegen mij.”

Chocola eten
Het zat zijn carrière in de weg. Hij bleef redacteur bij Ad Valvas. Solliciteerde nooit als de hoofdredacteurpositie beschikbaar kwam of op andere banen in de journalistiek. Hij dacht dat hij wegens Frontaal Naakt geen enkele kans zou maken. Toen zijn huidige baan in 2024 vacant kwam, zou hij de kar trekken tot de vacature vervuld was. Breedveld: “Toen zei de directeur HRM: ‘Waarom word jij geen hoofdredacteur?’ Ik zei: ‘Dat kan toch helemaal niet, met Frontaal Naakt?’ Ze zei: “Waarom niet?’ Toen realiseerde ik me: dat Frontaal Naakt schandalig wordt gevonden, zit in mijn hoofd. Mensen op de VU interesseerde het allang niet meer. Ik hoef Frontaal Naakt en Ad Valvas niet te scheiden, het kan zonder problemen allebei bestaan.”

Dat merkt hij ook als hij academici interviewt. “Die zeggen soms dat ze mijn stukken goed vinden. ‘Wat fijn dat je Ad Valvas leest’, zeg ik dan, maar dan blijken ze Frontaal Naakt te bedoelen. Men vindt mij een hufter, dacht ik, maar nu heb ik fans.”

Voor hem is Frontaal Naakt overigens net zo goed journalistiek als Ad Valvas. Het één thuis, het andere aan de VU. “Frontaal Naakt is de punkrock van de journalistiek, geïnspireerd door de Gezonde Roker van Van Gogh, wat ik supergrappig vond. Ik kan lekker schelden, leuk beledigen, maar ik baseer me altijd op feiten.”

Breedveld looft het nieuwe College van Bestuur, dat er nu een jaar of drie zit, voor de veranderde houding ten opzichte van zijn persoon. “Die zijn onbevooroordeeld over me, net als de huidige directeur Communicatie. Het CvB zei: de journalistieke vrijheid geldt óók als je een blog bijhoudt, zeker aan de academie en zeker als je argumenten levert voor wat je schrijft.”

Hij voegt toe: “Maar de verandering zit ook in mezelf. Ik pik het niet meer, dat gezeik. Ik heb het ook een keer gezegd tegen een van de vorige Communicatie-directeuren: ok leg hier geen verantwoording meer af voor wat anderen over mij zeggen want daar heb ik geen enkele invloed op.”

En kijk hem nu? Breedveld grijnst: “Ik wilde geen hoofdredacteur worden want daar zouden maar problemen van komen, en nu ben ik bezig met personeelsdossiers, vakantieplanningen en jaargesprekken.”

Overwoog hij eigenlijk nooit Frontaal Naakt dan maar aan de wilgen te hangen? Breedveld: “Nee. Waarom niet? Omdat Frontaal Naakt verslavend is, omdat ik er alles op kwijt kan wat ik elders niet kwijt kan, omdat ik er mezelf kan zijn, vanwege de fans, misschien omdat ik denk dat het ertoe doet, omdat het mijn eigen blaadje is, mijn rijkje, mijn Bat-cave. Eigenlijk gewoon omdat ik er lol in heb. Je zou ook kunnen vragen waarom ik niet stop met films kijken of strips lezen of chocola eten.”

Een paar jaar geleden stopte Breeveld wel enkele maanden. “Maar toen juichte GeenStijl over mijn vertrek en ben ik weer begonnen. Zij bepalen niet wie er blogt en wie niet.”