word studentlid

— maandag 11 september 2023, 10:24 | 0 reacties, praat mee

Open brief: Wetsvoorstel voor modernisering van Archiefwet mag niet controversieel verklaard worden

Open brief: Wetsvoorstel voor modernisering van Archiefwet mag niet controversieel verklaard worden
© ANP / Lex van Lieshout

Op 12 september stemt de Tweede Kamer over een lijst van ‘controversiële’ onderwerpen die niet verder worden behandeld totdat er een nieuw kabinet aantreedt. In een open brief roept de voorzitter van het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding Ineke van Gent (foto) de Tweede Kamer op om het wetsvoorstel voor modernisering van de Archiefwet niet controversieel te verklaren. Laatste wijziging: 13 september 2023, 11:47

Al in 2016 heeft de Tweede Kamer met algemene stemmen de motie Segers aangenomen, die de regering opriep om de Archiefwet uit 1995 aan te passen aan de “digitale ontwikkelingen” en de “eisen van transparantie”.1 Mede door de langdurige formatie in 2021 ligt er pas nu een voldragen wetsvoorstel, maar de urgentie is in de tussentijd alleen maar toegenomen. Ik licht dit hieronder kort toe.

In diverse rapporten en onderzoeken is afgelopen jaren de noodklok geluid over de beroerde staat van de informatiehuishouding van de overheid, en de gebrekkige toegang tot informatie.

Modernisering lost probleem niet op
De modernisering van de Archiefwet lost dit op zichzelf niet op, maar geeft wel richting en bevordert dat men investeert in hele in plaats van halve oplossingen. Zo regelt de Archiefwet het kunnen archiveren bij de bron en het archiefbeheer in het digitale tijdperk. Dit doet het door scherpe eisen te stellen waaraan het digitale ‘geheugen’ van overheidsorganisaties moet voldoen.

Belangrijk derde punt betreft de vervroegde overbrengingstermijn en daarmee aansluiting op de Woo. Informatie moet dan na 10 jaar (ipv 20 jaar) worden overgebracht naar het Nationaal Archief en naar archiefdiensten van gemeenten, provincies en waterschappen. Voor zover informatie niet openbaar is gemaakt onder de Woo, gebeurt dat dan alsnog. Want bij archiefdiensten is geheimhouding alleen in zwaarwegende gevallen mogelijk.

Burgers en politici willen een overheid die open is, die ruimhartig toegang geeft tot informatie aan eenieder die daarom vraagt. Een overheid die zijn archieven en geheugen op orde heeft zodat burgers en politici juist en tijdig geïnformeerd kunnen worden. De wet die dit regelt, de Wet open overheid, is met brede steun aangenomen door het parlement. De modernisering van de Archiefwet vormt een belangrijke voorwaarde om de normen zoals neergelegd in de Wet open overheid te halen.

Voortzetting van de parlementaire behandeling is urgent en noodzakelijk om de digitale informatiehuishouding van de overheid in goede banen te leiden.

31 oktober vindt er in de Rode Hoed een bijeenkomst plaats over de digitalisering van het grootste oorlogsarchief van Nederland. Dat wordt in 2025 digitaal doorzoekbaar. De digitalisering van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) met daarin dossiers over NSB’ers en andere collaborateurs brengt verschillende ethische dilemma’s met zich mee. Welke gevolgen heeft de voor iedereen toegankelijke kennis over ‘foute’ Nederlanders? Verandert dit de manier waarop we in Nederland omgaan met de Tweede Wereldoorlog?

Onder leiding van moderator Frénk van der Linden komen de dilemma’s en vragen, die de digitalisering van het CABR met zich meebrengen, aan bod. Hij spreekt hiervoor met nabestaanden, historici en andere deskundigen. Wat betekent de onbegrensde toegankelijkheid van het archief voor de nabestaanden van slachtoffers en daders? Zijn zij bang voor scheve blikken en (online) haat? Hoe gaan we om met privédocumenten in het archief die niets met het onderwerp te maken hebben? Wat weegt in zo’n geval zwaarder, het recht om te weten of het recht om te vergeten? Voor meer informatie, klik hier

Bekijk meer van

Ineke van Gent Archiefwet ACOI

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.