Ook Nederlands beeld lijkt gebruikt voor training AI-modellen; initiatief voor opt-out gelanceerd
AI-modellen van OpenAI en Midjourney lijken te zijn getraind met beelden van Nederlandse makers, meldde de NOS afgelopen weekend. Dat materiaal uit Nederland niet is uitgezonderd, terwijl beeld uit de hele wereld voor training is gebruikt, mag eigenlijk niet verbazen. Wel belicht het opnieuw hoe weinig makers kunnen doen tegen zulk ongevraagd hergebruik. Sinds enkele maanden is er wel een nieuw initiatief dat probeert een opt-out af te dwingen.
Het gebrek aan officiële routes om te voorkomen dat je beeld voor training wordt gebruikt bracht de Federatie Beeldrechten er afgelopen mei toe een opt-out-regeling in het leven te roepen. Ze startten het initiatief Opt Out Now!. Het moet makers een vuist bieden tegen auteursrechtschending door AI-bedrijven en ongevraagd gebruik van beelden voor training een vroeg stadium helpen voorkomen.
De huidige relatieve wetteloosheid rond AI maakt het lastig om actie te ondernemen. Afgelopen mei kondigde OpenAI aan dat er een ‘Media Manager’ in de steigers staat. Tegen 2025 moeten makers OpenAI dan kunnen vertellen welke data van hen is en wat wel of niet voor training kan worden gebruikt.
Hanneke Holthuis, jurist bij beeldrechtenorganisatie Pictoright, zegt tegenover NOS dat de opt-out het best werkt vóór werk al is gebruikt voor training. “Eenmaal getraind, is het voor een AI-systeem moeilijk om specifieke data te ontleren.”
“Is inspiratie strafbaar? Ook wat betreft jurisprudentie zijn het interessante tijden.” Op pad met Midjourney: beperkingen en eerste conclusies rondom ai-fotografie
Plaatjesmaker Midjourney biedt momenteel geen opties om bezwaar te maken tegen (vermeend) gebruik van beelden. Er zijn verzoeken voor dataverwijdering, maar dat gaat over accounts bij Midjourney zelf - niet over het datamodel. Die geheimzinnigheid is een van de voornaamste redenen dat bewijzen dat je beelden zijn gebruikt vrijwel onmogelijk is.
In oktober vorig jaar strandde om die reden een rechtszaak van drie kunstenaars tegen AI-beeldbedrijven.
Opt Out Now! van Federatie Beeldrechten wil een makers een vuist kunnen laten maken tegen het gebruik van beeld als trainingsdata. Bij ‘nieuw werk’ dat AI-beeldgeneratoren maken krijgen originele makers geen vergoeding noch credits, aldus de Federatie. Op het moment van schrijven hebben al bijna 3500 beeldmakers zich aangemeld bij het iniatief.
Het hele idee van creativiteit staat door AI op losse schroeven, stelde jurist Arnout Engelfriet begin dit jaar in gesprek met Villamedia. “Recent schreef professor auteursrecht Dirk Visser dat dit nabootsen van andermans stijl onrechtmatig moet zijn. Ik zie daar wel wat in. Het is geen inbreuk op auteursrechten, tenzij je concrete elementen overneemt. [..] En er is niet echt een maatschappelijk relevante reden waarom je werk in andermans stijl zou moeten kunnen maken en verkopen, behalve misschien bij parodieën en dergelijke. Maar dat is al geregeld.”
Praat mee