Ongepast gedrag in de media: Hoe heilig zijn homomannen?

‘Ik heb lang getwijfeld of ik hierover zou schrijven’, zegt Haroon Ali (1983) die onder meer freelance-journalist is bij de Volkskrant.

‘Na alle verhalen over grensoverschrijdend gedrag van heteromannen in de media, wilde ik ook graag de discussie over gay-mannen voeren. Hoe heilig zijn wij? Maar ik had een enorme aarzeling om dat voor een groter publiek te doen, omdat er nog veel stigma’s rusten op ons seksleven. Ik wilde geen olie op het vuur van de homohaters gooien.’

Toch waagt Ali zich eraan in zijn boek over de uitdagingen van de regenbooggemeenschap in de 21ste eeuw. Hij wil het gesprek over consent (wederzijdse instemming) op gang brengen, zegt de auteur via een zoom-verbinding. ‘De oudere generatie heeft seksuele vrijheden voor ons bevochten. Ik snap dus dat het als vertrutting kan voelen als we onze grenzen beter bewaken. Maar we moeten juist meer gesprekken voeren over de mores, privé en op het werk.’

In de cultuur-, theater- en mediawereld zijn gay-mannen ruim vertegenwoordigd. Een reden is volgens Haroon Ali dat er van oudsher vrijer werd gedacht. ‘Kunstenaars en tv-persoonlijkheden konden zich flamboyanter gedragen en in tv-shows kon gespeeld worden met vrouwen- en mannenrollen.’ Privé en werk lopen in elkaar over als homomannen elkaar ook in de kleine, hechte uitgaanswereld tegenkomen. In combinatie met alcohol en drugs kan dat leiden tot seksueel ongeremder gedrag ‘en dat creëert gevaren’.

De kloof tussen de redactiecultuur en de mooie, lieve, inclusieve verhalen op tv kan groot zijn

Rancuneus
De auteur vroeg vijftig gay-collega’s bij kranten, tijdschriften, onlineplatformen en omroepen naar hun ervaringen. Ze konden anoniem reageren - sommigen deden dat met de opmerking: ‘Wat goed dat je hier aandacht aan besteedt.’

Niemand schreef slachtoffer te zijn van grensoverschrijdend gedrag. Maar er kwamen wel voorbeelden van pestgedrag, woede-uitbarstingen en leidinggevende homo-collega’s die rancuneus kunnen worden als ze zich afgewezen voelen. Haroon Ali is zelf ook weleens bij een bekende oudere journalist thuis uitgenodigd. Toen hij niet inging op diens avances, was hij bang dat het incident een staartje zou krijgen.

Uit de steekproef blijkt ook dat er in de media regelmatig homo- en transgrappen worden gemaakt. Bekend is de ‘lompewittemannentalkshow’ VI, maar ook op sport- en nieuwsredacties horen de ondervraagden vaak stereotiepe opmerkingen. Haroon Ali: ‘De leiding bestaat voor een groot deel uit oudere, heteroseksuele, witte mannen. Dat zijn ook vaak de types waar die grappen vandaan komen. De kloof tussen de redactiecultuur en de mooie, lieve, inclusieve verhalen op tv kan groot zijn.’

Huisje-boompje-beestje-heteroplaatje
De auteur roept collega’s en leidinggevenden op zich feller uit te spreken tegen homo- en transfobe opmerkingen. Wat hem betreft mag de meldingsbereidheid groter worden. Meldpunt Mores heeft de afgelopen anderhalf jaar geen meldingen over grensoverschrijdend gedrag van gay-mannen in de media binnengekregen. Over homofobe opmerkingen zijn volgens Alie Leutscher, daar tot voor kort vertrouwenspersoon, wel een paar klachten ontvangen.

Er is nog iets dat Haroon Ali zorgen baart.

‘Zolang ze passen in het huisje-boompje-beestje-heteroplaatje kunnen homomannen en lesbiennes topfuncties krijgen bij mediabedrijven. Gaan trans- en non-binaire medewerkers dezelfde kansen krijgen? Het genderaspect zal de komende jaren meer vragen van ieders inlevingsvermogen. Hoe mag iemand zich uiten of kleden op de werkvloer? In de bewustwordingstrainingen die nu volop in de media worden gegeven, zal dat ook aan de orde moeten komen.’