— maandag 26 februari 2018, 09:03 | 8 reacties, praat mee

Nieuwsuur publiceert verhaal deels niet op verzoek van Defensie

Het tv-programma Nieuwsuur heeft vrijdag besloten een verhaal over Marco Kroon deels niet uit te zenden, op uitdrukkelijk verzoek van het ministerie van Defensie. Enkele feiten en details zouden mensenlevens in gevaar brengen.

“Wij kunnen niet inschatten of dit inderdaad zo is, maar kunnen niet anders dan dit verzoek deels inwilligen”, zegt hoofdredacteur Joost Oranje. “De verantwoordelijkheid voor mensenlevens gaat boven het journalistieke belang van openbaarheid. Nieuwsuur gaat verder met de research van dit verhaal en zal te zijner tijd alles publiceren wat verantwoord is.”

Marco Kroon heeft recent verklaringen afgelegd dat hij in 2007 tijdens een geheime missie een Afghaan heeft gedood. Over de details van dat incident wil Kroon niets zeggen omdat het staatsgeheim is. Er loopt inmiddels een strafrechtelijk onderzoek naar het incident. Leden van het Korps Commandotroepen (KCT) zijn ongerust. Ze willen dat Kroon niet langer in de media vertelt over zijn tijd in Afghanistan, omdat de publicaties over staatsgeheime operaties de veiligheid van andere commando’s in gevaar brengt.

Nieuwsuur geeft aan de afgelopen weken deze kwestie uitgebreid onderzocht te hebben en met verschillende bronnen te hebben gesproken. “In dat licht kent Nieuwsuur inmiddels een aantal feiten en details over een veiligheidsrisico in een missiegebied dat al langere tijd bestaat. Dat veiligheidsrisico blijkt ook nu nog actueel te zijn. Daar is de onrust van leden van het KCT op gestoeld,” meldt Nieuwsuur.

Nieuwsuur was van plan dit verhaal vrijdag te publiceren en heeft vrijdagmorgen haar bevindingen voor wederhoor voorgelegd aan het ministerie van Defensie. Daarop heeft minister Bijleveld Nieuwsuur-hoofdredacteur Joost Oranje uitdrukkelijk verzocht niet over te gaan tot publicatie omdat enkele feiten en details mensenlevens in gevaar brengen. De laatste keer dat Defensie bij media een beroep deed op het staatsgeheim was veertien jaar geleden, in de zaak rond marinier Erik O. (die betrokken was bij een schietincident in Irak), zo zegt directeur communicatie Wim Kok in Trouw (betaald, via Blendle). In een verantwoording schrijft Joost Oranje over de achtergrond van het besluit.

Bekijk meer van

Nieuwsuur Defensie

Praat mee

8 reacties

Yohannes, 26 februari 2018, 11:10

“Nieuwsuur was van plan dit verhaal vrijdag te publiceren en heeft vrijdagmorgen haar bevindingen voor wederhoor voorgelegd aan het ministerie van Defensie. Daarop heeft minister Bijleveld Nieuwsuur-hoofdredacteur Joost Oranje uitdrukkelijk verzocht niet over te gaan tot publicatie omdat enkele feiten en details mensenlevens in gevaar brengen. De laatste keer dat Defensie bij media een beroep deed op het staatsgeheim was veertien jaar geleden, in de zaak rond marinier Erik O. (die betrokken was bij een schietincident in Irak), zo zegt directeur communicatie Wim Kok in Trouw (betaald, via Blendle). In een verantwoording schrijft Joost Oranje over de achtergrond van het besluit.”

Cesnsuur? Cesnorship is volgens Oxford Dictionary: “The suppression or prohibition of any parts of books, films, news, etc. that are considered obscene, politically unacceptable, or a threat to security.”

Verder zit ik toch met een vraag hoe wij zouden reageren wanneer Erdogan van Turkije of Al Sissi van Egypte of Afewerki van Eritrea journalisten zou bellen met het verzoek om delen van een film, boek, gedicht of journalistieke publicatie te schrappen op grond van de redenen zoals genoteerd in de definitie van Censorhsip: “The suppression or prohibition of any parts of books, films, news, etc. that are considered obscene, politically unacceptable, or a threat to security.”

Met met twee maten?

Yohannes, 26 februari 2018, 11:10

zou moeten zijn: Meten met twee maten

Wim van der Noort, 26 februari 2018, 16:59

Een dringend verzoek met een beroep op de eigen journalistieke verantwoordelijkheid is iets anders dan censuur. De vergelijking met Erdogan en Sissy is bizar. Media sluiten, journalisten opsluiten is toch echt wel andere koek

Yohannes, 26 februari 2018, 18:11

Dank Wim van der Noort, zelfs met inderdaad bizarre vergelijking lijkt de boodschap niet overgekomen. Misschien ligt dat aan mij.

De voornoemde dictators zijn inderdaad totaal anders dan minister Bijleveld die op een vriendelijke manier wijst op de journalistieke verantwoordelijkheid van Nieuwsuur. Nieuwsuur had het verzoek naast zich neer kunnen leggen en de volledige informatie integraal uitzenden. Dan zou de Nederlandse regering niet overgaan tot het sluiten van Nieuwsuur of in de gevangenis gooien van Joost Oranje.  Wat wel het geval zou zijn in Turkje en Eritrea; om er maar twee landen te noemen.

Maar vergeet niet dat dezelfde redenering die de Nederlandse regering (minister Bijleveld) heeft gebruikt om het Nederlandse publiek “dom” te houden -wat dit onderwerp betreft-  ook door Turkje en Eritrea worden gebruikt om het publiek dom te houden: “staatsgeheim”, “publicatie kan tot onrust leiden”, “publicatie kan tot etnische tegenstellingen leiden”, “obsceniteit” en “blasphemy”.

Wat mij verbaast is dat wij als westen en westerse journalisten brand en moord schreeuwen wanneer andere regeringen een poging wagen om publicaties tegen te gaan op grond van voornoemde instrumenten van censuur.  Meestal begint in die landen ook met een vriendelijk verzoek. Als de journalisten gehoor geven aan vriendelijke verzoeken, dan zal met die journalisten ook niets gebeuren.

Bizar is ook dat wij heel anders omgaan met Westerse “staatsgeheimen” en ” Westerse mensenlevens” dan met “staatsgeheimen” en “mensenlevens” van landen die we verwerpelijk vinden.

Ik vind dat journalisten niet een archief moeten houden -op een “vriendelijke verzoek” of niet van een minister die andere belangen heeft dan het publiek-  van “classified information”. Dat is de verantwoordelijkheid van regeringen, maar niet van de media. De media horen ten alle tijde het publiek te informeren over onderwerpen die maatschappelijk relevant zijn; niet alleen over gevoelige onderwerpen in Turkije, maar ook over gevoelige onderwerpen in Nederland. En wanneer gaat Nieuwsuur het op_vriendelijk_verzoek_gecensureerde deel uitzenden? Wanneer is dan de tijd rijp voor? En wie bepaalt dat? Bizar dat dit gebeurt terwijl The Post over the Pentagon Papers in Nederland draait.

Ik probeer wat te leren. 

Wim van der Noort, 26 februari 2018, 19:19

Beste Yohannes,

Censuur is als een publicatie voorafgaand verboden wordt. Hier oordeelt de rechter achteraf of er sprake is van een strafbaar feit, i.c. het openbaren van staatsgeheime informatie. Dat dit strafbaar is lijkt me terecht. Je kunt een discussie starten of niet al te gemakkelijk het stempel staatsgeheim wordt gegeven, maar als eens in de 14 jaar zo’n verzoek komt, dan mag je toch ook een beetje vertrouwen hebben dat daar een goede reden voor is. Ik blijf de suggestie dat we bij ons oordeel over Erdogan en de eigen overheid met twee maten meten bizar vinden.

Yohannes, 26 februari 2018, 21:17

Beste Wim,

Wederom dank. Natuurlijk leven we niet in een land, waar we alles wat we schrijven en uitzenden vooraf ter goedkeuring aan het “ministerie van informatie & cultuur)  moeten voorleggen. Gelukkig maar.

Elke vergelijking loopt mank. Maar stel je voor dat een onafhankelijke Russische medium achter informatie komt waaruit blijkt welke Russische generaals betrokkenzijn bij gif-aanvallen in Syrië, of de MH17. Een een Russiche minister belt het betreffende medium met een nadrukkelijk verzoek om sommige delen niet uit te zenden omdat die delen “levens van Russiche diplomaten, militairen en “geheime missies in Syrië” in gevaar gaan brengen. Wij zouden niet blij mee zijn.

En Reporters Sans Frontières en vergelijkbare instanties zouden de actie van Putin of van zijn minister als een bemoeienis met de journalistieke onafhankelijkheid beschouwen.  Zoals je weet is het staatsgeheim van de ene natie of bondgenootschap een vijandelijke aanval op een nadere natie of bondgenootschap.

Een onafhankelijke Afghaanse journalist zou alles gepubliceerd hebben.

Joost Oranje zegt: “De verantwoordelijkheid voor mensenlevens gaat boven het journalistieke belang van openbaarheid. Nieuwsuur gaat verder met de research van dit verhaal en zal te zijner tijd alles publiceren wat verantwoord is.”

Maar welke mensenlevens? Voglens mij niet de “mensenlevens” van wat wij als “vijand” hebben bestempeld.  Zijn dat mensenlevens van onze Nederlanders op geheime missies? Niemand weet het behalve de redactie van Nieuwsuur en minister Bijleveld.


Wim van der Noort, 27 februari 2018, 09:57

Beste Yohannes,

Zolang de journast zelf de integere afweging kan maken wel of niet publiceren, is er geen sprake van censuur of inbreuk op de vrije pers. Dat is de maatlat die we aanleggen, hier en elders.

Yohannes, 27 februari 2018, 12:35

Beste Wim van der Noort,

Wat u schrijft is niet onwaar, maar wel selectief. Laat ik er maar twee zinnen uithalen uit het mailbericht van minister Bijleveld aan hoofdredacteur Joost Oranje (Let in het bijzonder op de woorden Met Klem en Strafbaar):

“Om die reden verzoek ik u met klem de informatie niet te publiceren. Voor de goede orde meld ik u tevens dat het openbaar maken van staatsgeheime informatie strafbaar is gesteld.”

“In een mail aan Oranje laat Bijleveld weten: “Naar aanleiding van de door Nieuwsuur verstrekte informatie, zoals geschreven in mailverkeer tussen uw redactie en een van mijn medewerkers, meld ik u dat deze mail (Staats)geheime operationele informatie bevat. Bij publicatie brengt u mensenlevens in gevaar. Om die reden verzoek ik u met klem de informatie niet te publiceren. Voor de goede orde meld ik u tevens dat het openbaar maken van staatsgeheime informatie strafbaar is gesteld.”

“Wij kunnen niet inschatten of dit inderdaad zo is, maar kunnen niet anders dan dit verzoek deels inwilligen”, zegt hoofdredacteur Joost Oranje. “De verantwoordelijkheid voor mensenlevens gaat boven het journalistieke belang van openbaarheid. Nieuwsuur gaat verder met de research van dit verhaal en zal te zijner tijd alles publiceren wat verantwoord is.”  Omroep Brabant

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.