— dinsdag 21 oktober 2014, 09:34 | 0 reacties, praat mee

Niet te missen tijdens IDFA

Hoofdredacteur Poul Madsen (met wit overhemd) van Ekstra Bladet

Niet te missen tijdens IDFA. Van 19 tot en met 30 november op verschillende locaties in Amsterdam.

Vlieg op de redactiemuur
Deprimerend zijn de grafieken die om de paar minuten in beeld komen. Het aantal verkochte exemplaren van de Deense tabloid Ekstra Bladet blijft dalen. Ver onder de 50.000 zelfs. Tegelijk heeft de krant de best bekeken nieuwswebsite van Denemarken. Waar vooralsnog te weinig geld aan wordt verdiend.

Regisseuse Mikala Krogh kreeg enkele jaren toegang tot de redactie­vloer en filmt als een vlieg op de muur. Hoe redacteuren, hoofd­redactie en directie omgaan met de crisis in krantenland, wordt door haar uitgebreid in beeld gebracht.
De documentaire kantelt als de krant fanatieker begint te berichten over Søren en Eddy – twee Deense bemanningsleden van het schip MV Leonard van het bedrijf Shipcraft – die anderhalf jaar daarvoor ontvoerd zijn door Somalische piraten. Ekstra Bladet adopteert hun zaak en zet ze dagenlang op de voorpagina.

Al snel krijgt Ekstra Bladet mail van de familie waarin gesmeekt wordt om te stoppen met de berichtgeving. Het zou de prijs alleen maar opstuwen en de gijzelaars geen goed doen, menen zij. Bij het dagblad twijfelen ze. Komt deze reactie van de familie zelf of is het hen ingefluisterd door overheid? Ze besluiten door te gaan. De hele discussie en de gevolgen ervan zijn in deze documentaire interessanter dan het verhaal over de journalistieke crisis. Dat kennen we al en de Deense krant heeft ook geen oplossing. De andere discussie laat zien waarom serieuze journalistiek zo belangrijk is. Dat berichtgeving gewogen moet worden en hoe essentieel een stevige discussie is. En wat de achterliggende motivatie is. Want zet Ekstra Bladet nu de gijzelaars op de voorpagina om hen te redden of willen ze vooral zelf een goede sier te maken? Iedere kijker zal een ander oordeel vellen. En voor zichzelf bepalen hoe zij met dit soort kwesties omgaan.

The Newsroom: Off the Record.
Regisseur: Mikala Krogh. ✩  ✩  ✩  ✩

In de cel vanwege de media?

Nog voor haar proces was ze eigenlijk al veroordeeld. Het smeuïge verhaal dat al snel naar boven kwam, werd groots uitgelicht door de media. Volgens Pamela Smart zelf hebben die media haar proces enorm beïnvloed. Alle objectiviteit ontbrak, beweert ze in deze documentaire. Smart heeft nooit bekend, maar zit wel tot aan haar dood vast voor de moord op haar echtgenoot Greggory Smart in 1990.

Het verhaal van de mooie blonde vrouw spreekt tot de verbeelding. De 22-jarige lerares zou een affaire zijn begonnen met een 15-jarige leerling en hem de opdracht tot moord hebben gegeven. Toen de eerste bewijzen bij elkaar kwamen, werd op tv en in de kranten meteen een oordeel geveld. Dat Smart bij interviews weinig emotie toonde, werd als extra bewijs gezien. De zaak werd in heel Amerika breed uitgemeten. In de slipstream van de gebeurtenissen pikte zelfs een aantal journalisten hun graantje roem mee. Zo mocht WMUR-reporter Bill Spencer bij de talkshow van Phil Donahue aanschuiven.

De vrouw zelf verklaart in deze documentaire dat ze enkel in de cel zit vanwege de media. De spannende reconstructie roept interessante vragen op, laat zien hoe groot de invloed van de journalistiek is en wat de macht ervan kan zijn. Waarbij de kijker uiteindelijk achterblijft met de vraag: ‘Wat nou als ze het echt niet heeft gedaan?’

Captivated: The Trials of Pamela Smart.
Regie: Jeremiah Zagar. ✩  ✩  ✩  ✩

Snowden avant la lettre

Lang voordat Edward Snowden geheime informatie van de NSA lekte, was er een klein groepje mensen dat iets soortgelijks deed. In 1971 braken zij in bij het FBI-kantoor van het kleine plaatsje Media en namen honderden documenten mee. Ze ontdekten dat de FBI op grote schaal inbreuk maakte op de privacy van vele Amerikanen. Demonstranten tegen de oorlog in Vietnam en leden van de vrouwenbeweging werden scherp in de gaten gehouden.

In deze film is te zien hoe die actie de Amerikaanse media én de veiligheidsdiensten totaal veranderde. Terwijl de NYT de documenten – zonder te publiceren – direct aan de overheid overhandigde, besloot de Washington Post ze wel te gebruiken.

Een schokgolf trok door het land, toen bleek hoeveel mensen zonder goede reden in de gaten werden gehouden. Het respect waarmee de veiligheidsdiensten tot dan toe door journalisten werden benaderd, verdween vrijwel direct en maakte plaats voor een kritische houding. De gestolen documenten zorgden uiteindelijk voor een complete hervorming bij de FBI. De daders werden nooit gepakt. In deze film – de zaak is inmiddels verjaard – maken ze zichzelf bekend. Ook wordt nagespeeld hoe zij het voor elkaar kregen om geheime documenten te stelen. De productie kijkt weg als een avontuurlijk jongensboek en laat tegelijk zien hoe belangrijk burgerlijke ongehoorzaamheid kan zijn. En dat slechts acht mensen het voor elkaar kregen om de Amerikaanse journalistiek totaal te veranderen.

1971.
Regie: Johanna Hamilton. ✩  ✩  ✩  ✩

Bejaarde fashionista’s wereld­beroemd door blogger

Terwijl ‘oude’ media blijven experimenteren en verdienmodellen zoeken op internet, vieren bloggers hun successen. Ari Seth Cohen is één van hen. Sinds 2008 fotografeert hij stijlvolle oudere dames voor zijn fotoblog Advanced Style. De bejaarde fashionista’s vallen op in het New Yorkse straatbeeld. Dankzij internet gingen hun foto’s de wereld over en werden ze wereldberoemd.

Tussen alle relatief zware producties over media en journalistiek op IDFA is dit een luchtig tussendoortje. We zien Cohen door de straten lopen, speurend naar mooie outfits en bijbehorende dragers. Voorzichtig spreekt hij interessante vrouwen aan, om ze vervolgens uitgebreid te complimenteren. In de film wordt een aantal van hen verder gevolgd. Ze vertellen vrolijk over hun leven, hun passie voor mode en wat volgens hen ‘stijl’ is. Allemaal lijken ze het leven te vieren en – gezien de reacties – inspireren ze vele andere vrouwen. Mooi is het moment waarop een huisvrouw uit een buitenwijk verklaart: ‘Nadat ik het blog zag, dacht ik; dat ben ik ook. Ik heb die creativiteit net zo in me. Nu durf ik eindelijk te combineren.’ De meningen en outfits van Cohen’s dames prikkelden zelfs de mode-industrie en zorgden ervoor dat oudere modellen in campagnes werden gebruikt. De productie zelf zwabbert een beetje, maar het is indrukwekkend wat Cohen met zijn project wist te bereiken. Bovendien is de levendigheid van de vrouwen hartverwarmend. 

Advanced Style.
Regie: Lina Plioplyte. ✩  ✩  ✩

Hoe internet zich tegen je kan keren

We verafschuwen de afluisterpraktijken van de Stasi en winden ons op als blijkt dat politieke leiders worden afgeluisterd. Tegelijk wordt elke stap die wij zelf zetten op internet geregistreerd en – meestal – opgeslagen. Door commerciële bedrijven die ze met liefde doorverkopen. Ergens is het een wonder dat we niet de straten opgaan om meer privacy te eisen, vinden de hoofdpersonen van ‘Killswitch’.

Dat veel mensen niets te verbergen hebben, is volgens de Amerikaanse academicus Tim Wu bijvoorbeeld niet waar. Wie weleens een illegaal filmpje heeft gedownload of zijn leeftijd verkeerd heeft ingevuld, heeft de wet al overtreden. Hij of zij kan dus opgepakt worden als dat nodig is. Natuurlijk gebeurt dat niet zomaar, maar met alle clouds en bewaarde gegevens wordt het op deze manier wel gemakkelijk om een ‘vijand van de staat’ uit te schakelen.

Aaron Schwartz is daar een voorbeeld van. Als activist hackte hij computers en netwerken om aan te tonen hoe bijvoorbeeld de rechten van de mens en de vrijheid van meningsuiting online werden aangetast. In 2011 werd hij opgepakt en aangeklaagd voor negen illegale activiteiten die hij online had begaan. Er stond hem wellicht een boete van 1 miljoen euro te wachten en 35 jaar cel. Zo ver kwam het niet, want in 2013 hing hij zichzelf op in zijn appartement. Zijn verhaal staat centraal in ‘Killswitch’. De documentaire is soms wat droog, maar dwingt iedere kijker om na te denken over zijn of haar internetgebruik en hoe het zich ooit tegen je kan keren. 

Killswitch.
Regie: Ali Akbarzadeh. ✩  ✩  ✩

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.