Lisanne van Sadelhoff: ‘Om mijn eigen privacy te beschermen gooide ik het adres van mijn vader te grabbel’

Ooit belde een mij onbekende man aan bij het ouderlijk huis waar ik al vijftien jaar niet meer woon. Hij zei dat hij mijn boek had gelezen. Mijn vader noch zijn vriendin kende de man, maar aangezien mijn vader tot de alleraardigste mensen op onze aardbol behoort, liet hij de onbekende man binnen. Onder toeziend oog en hoofdschuddend hoofd van zijn vriendin, en later, toen ik erover hoorde, schudde ook ik mijn hoofd (‘Páp, is dat niet een beetje gék?’).

De man was een jaar of 70 en droeg een militair jack met een geel hesje eroverheen. Het moest misschien belangrijkheid uitstralen. Hij nam plaats aan de keukentafel en stalde formulieren uit. Mijn boek, zo zag mijn vader, was nog ongelezen want de rug was ongerimpeld. Tussen de formulieren zaten enkele plattegronden van begraafplaatsen, onder andere de begraafplaats in mijn geboortedorp. Mijn vader gaf de man koffie.

Wat de man precies wilde is nooit helemaal duidelijk geworden. Hij had in elk geval geen kwaad in de zin. Na twintig minuten ging hij onverrichter zake weer naar huis. 

Ik hoorde pas een paar weken later over het voorval. Het werd me redelijk terloops verteld, zonder verwijten bovendien, maar schuldgevoel kroop als een schare kriebelspinnetjes over mijn hele lijf.

Ik had, een paar weken daarvóór, mijn adres geprobeerd af te schermen bij de Kamer van Koophandel (iets wat toen een hachelijker onderneming bleek dan als eerste finishen bij een Iron Man). Ik schreef destijds voor de krant over een aanrander die notabene in mijn eigen wijk toesloeg. De chef vond het een aangenamer idee dat mijn adres niet aan mijn naam gekoppeld zou worden. Kon ik in komen. Kon de vrouw aan de telefoon van de KvK ook wel in komen – het zou alleen ‘tja, tja, helaas, ja, errrrrg moeilijk’ worden. Afscherming was alleen in zeer uitzonderlijke gevallen mogelijk. Bij bestaande bedreiging bijvoorbeeld, of als de politie eraan te pas moest komen. Kalf, verdronken, put.

‘Máár’, zei de medewerker van het instituut dat werkelijk geen snars om de privacy van ondernemers gaf, ‘het kan nog op een andere manier’. De vrouw klonk alsof ze me een dienst bewees, maar in feite stelde ze me voor het adres van ‘iemand anders’ op te geven. En zo kwam het dat ik om mijn eigen privacy te beschermen, het adres van mijn vader en zijn vriendin te grabbel gooide.

In datzelfde jaar (mind you, dat is ruim drie jaar geleden) publiceerde een club prominente zelfstandigen een open brief in NRC: ‘De wijze waarop de Kamer van Koophandel omgaat met gegevens van zzp’ers werkt intimidatie en bedreiging in de hand.’ Daaronder stonden ook freelance journalisten, degenen die beroepshalve met naam en toenaam gebruikmaken van onze prachtige persvrijheid.

Ik gaf dan ook een klein solo-applausje toen ik las dat de KvK nu dan een stap onderneemt om ‘misbruik tegen te gaan’. Vanaf nu zijn telefoonnummers afgeschermd. Rijkelijk laat, maar ach, de put is gedempt, en bovendien: eerder werd ook de mogelijkheid om het adres af te schermen voor eenpitters iets vergemakkelijkt.

Proef op de som. Ik wilde de veiligheid met eigen ogen zien, en inderdaad: geen privégegevens meer onder mijn naam. Ik knikte goedkeurend.

Nog eens, proef op de som, bij een persoon die mij niet kent, en ik eigenlijk ook niet echt ken, maar die ik heel graag snel wil benaderen, om vervolgens via diegene iemand anders te benaderen voor een nog te schrijven verhaal. Wederom, ook weer: geen gegevens zichtbaar.

Shit. Shit shit shit. Shit. De put was gedempt, ja, niet enkel voor kwaadwillenden of onuitgenodigde koffiedrinkers, maar ook voor de goedwillenden, degenen die beroepshalve, met naam en toenaam, gebruikmaken van onze prachtige persvrijheid.