website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Kranten moeten geëngageerd zijn

Frank Bosman — Geplaatst in discussie op donderdag 3 december 2009, 12:11

Opinie

Fractievoorzitter Arie Slob (Christenunie) hekelt de campagne van de Telegraaf tegen de kilometerheffing: kranten moet objectief zijn. Maar iedereen weet al lang dat objectief nieuws niet bestaat. En dat geeft helemaal niets, vindt mediatheoloog Frank Bosman.

Arie Slob haalde recent fel uit naar de Telegraaf. De krant van wakker Nederland, die toch al niet bekend staat om zijn genuanceerde berichtgeving, zette vol de aanval in op de nieuw in te voeren kilometerheffing van minister Eurlings. Het is niet de eerste keer dat de Telegraaf een maatschappelijke actie voert: op het gebied van mobiliteit bijvoorbeeld heeft de krant een lange traditie van gepeperde artikelen met koppen in chocoladeletters.

Dat Slob zich hieraan ergert, is niet verwonderlijk, daar de Christenunie juist voor de kilometerheffing is. Maar zijn argumentatie doet naïef aan: ‘Ik vraag me af of de krant op deze wijze de grenzen van de geëngageerde journalistiek niet overschrijdt, en doelbewust probeert macht uit te oefenen.’ Dat laatste lijkt me een retorische vraag. De Telegraaf probeert luid en duidelijk de politiek-maatschappelijke realiteit te beïnvloeden. De vraag is echter of dat zo slecht is.

Ik word altijd wantrouwig als een politicus de media beschuldigt van manipulatie. Politici hebben er een handje van om moord en brand te roepen als een krant of televisieprogramma niet schrijft of uitzendt wat hem welgevallig of. De media zijn er om de politiek te controleren, en daar heeft een politicus het mee te doen. Natuurlijk mag hij zich verweren tegen fout citeren en dergelijke, maar niet tegen de kritiek zelf.

Waar Slob ook nog in lijkt te geloven is het idee van ‘objectief nieuws’. Nieuws is nooit objectief. Talloze studies hebben uitgewezen dat alleen al de keuze van onderwerpen en zelfs de grootte van het geschreven artikel een kwestie van interpretatie is. De keuze om een drama uit Urk wel of niet te brengen, is geen objectieve keuze, maar juist een subjectieve. Het heeft te maken met goede smaak en journalistieke afstand. Juist hierin kunnen media zich van elkaar onderscheiden. En als de vereniging Kritisch Prikken vijf regels tekst krijgt in de krantenkolommen, of een hele pagina, ook dat is geen objectieve keuze. In allerlei journalistieke codes staat dat journalisten het nieuws ‘waarachtig’ moeten brengen. Helaas is zelfs de waarheid geen objectief gegeven meer in onze laatmoderne samenleving. Als de waarheid al bestaat, is het onmogelijk die te kennen. Hoe zou een journalist dan ‘objectief nieuws’ kunnen brengen?

Nee, kranten kunnen beter transparant zijn in hun keuzebeleid, dan objectiviteit te veinzen. Ik heb liever een Telegraaf die er rond voor uit komt dat het tegen de kilometerheffing is, dan een krant die impliciet zijn politieke voorkeur uitspreekt door stelselmatig bepaalde politici wel of niet aan het woord te laten. Ik heb liever een Trouw die er voor uitkomt te kiezen voor de groene zinzoeker, dan een televisieprogramma dat zegt ‘er voor iedereen’ te zijn (en dat nooit is natuurlijk). Helderheid en transparantie in waar je als medium staat, is waarachtiger dan te pogen niet bestaand objectief nieuws te brengen.

Frank G. Bosman is mediatheoloog aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg.

8 reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Ronald K, 3 december 2009, 12:58

    Uh, wat doet een mediatheoloog eigenlijk?

  2. 2. Frank G. Bosman, 3 december 2009, 13:32

    Beste Ronald K.,

    Als cultuurtheoloog wil ik de cultuur van onze laatmoderne samenleving (ook zelf als drager van die cultuur) bestuderen en analyseren met specifieke belangstelling voor de expliciete en impliciete religieuze en levensbeschouwelijke elementen hierin. Voorbeelden van dit soort met ‘religieuze’ elementen geladen cultuuruitingen zijn literatuur en muziek, het politieke en het ethische domein. Als mediatheoloog ben ik binnen al deze cultuuruitingen vooral geïnteresseerd in (levensbeschouwelijke) films en videogames, de media in het algemeen.

  3. 3. chris, 3 december 2009, 18:25

    Baarlijke nonsens. Een krant mag best een mening hebben, maar dient die niet te mixen met de feiten. Ik wil als lezer geen krant die voor mij stelling neemt. Ik wil de informatie van alle kanten aan kunnen horen om zelf een mening te kunnen vormen. Natuurlijk is nieuws niet altijd objectief. Maar een keuze voor een onderwerp is heel wat anders dan bewust campagne voeren.

  4. 4. Paul, 4 december 2009, 12:08

    Ach ja, deze berichtgeving kwam Arie Slob heel slecht uit. Waarom zou een krant geen eigen mening mogen ventileren?

  5. 5. jepulepiepus, 6 december 2009, 15:08

    Het hoofdredactioneel commentaar vormt m.i. een prima platform om die zogenoemde eigen mening naar voren te brengen cq te ontwikkelen. Een krant die feiten en ‘fantasie’ met politieke belangen vermengt, loopt een grote kans zich als een lobby- cq propagandaclub je gedragen. Wat dat betreft ben ik het wel met chris eens dat een zo objectief mogelijke krant een eigen mening van de consument dient te stimuleren en m.a.w doet wat hij aangeeft, namelijk dat je informatie liefst van alle kanten kunt bekijken om zich daarna een zo objectief mogelijke eigen mening te vormen.
    Wat dhr. Slob dwarszit is het gepush door een krant die nieuws integraal verdraait en eendimensionaal opkleurt.
    Het gevaar hiervan reikt echter wel wat verder dan dat ik zo’n nooit zou kopen, namelijk omdat ‘hij’ doelbewust manipuuleert.Wanneer hebben we dat weliswaar voor andere doeleinden eerder gezien gezien

  6. 6. Jules de Dappere, 7 december 2009, 12:04

    Arie Slob, iemand die - objectief gezien - in sprookjes GELOOFT, verwijt een medium subjectiviteit? Hoe werkt de nieuwsselectie van de kranten uit zijn zuil (Trouw en Reformatorisch Dagblad) dan volgens hem?

  7. 7. Ernst Lissauer, 8 december 2009, 09:26

    Godsdienst is menslastering en een theo loog een overbodig en gevaarlijk denker voor anderen. Die tijd hebben we hier in het westen achter de rug. Ik raad Frank aan zich om te scholen tot Groenoloog, daar zit toekomst in.

  8. 8. Abjectief, 9 december 2009, 18:50

    Onderzoekt een mediatheoloog nu het geloof in de media? Of de media als geloof?

Journalist van het jaar 2018

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.