NVJ compleet lid

— dinsdag 26 maart 2024, 07:30 | 0 reacties, praat mee

Joop Bouma, specialist doodstraf bij Trouw, gaat na dertig jaar terug naar de VS om boek te schrijven

Joop Bouma, specialist doodstraf bij Trouw, gaat na dertig jaar terug naar de VS om boek te schrijven
© Werry Crone

In de rubriek De Schepping schrijven journalisten zelf over de totstandkoming van hun werk. Dit keer onderzoeksjournalist Joop Bouma over zijn boek ‘De Dood als Straf’ over de wrede doodstrafpraktijk in de VS – waar Nederland amper tegen protesteert. Laatste wijziging: 26 maart 2024, 10:54

Het doodstrafverhaal begint voor mij enkele jaren voor de Olympische Spelen in Atlanta (Georgia, 1996). De toeristenindustrie in de Amerikaanse staat nodigt in 1992, ruim voor de Spelen, journalisten uit om te komen kijken hoe mooi het is in Georgia. In het maandblad Wordt Vervolgd publiceert Amnesty Nederland rond die tijd een brief van een terdoodveroordeelde in Georgia, die correspondentievrienden zoekt. De eenzaamheid die deze gevangene beschrijft, raakt lezers van het blad. Bij Trouw rijst het plan om het één met het ander te combineren: een toeristische reportage over Georgia en een interview met de terdoodveroordeelde.

Zo kom ik begin jaren negentig in contact met Victor Roberts, terdoodveroordeeld voor een inbraak, waarbij hij een vrouw heeft doodgeschoten. De oproep in het blad van Amnesty levert hem honderden brieven op. Roberts kan de brieven niet allemaal beantwoorden, vertelt hij, want hij heeft geen geld voor postzegels.

Sinds dat interview ben ik, hoewel verslaggever binnenland, bij de krant de specialist doodstraf, zo werkt dat bij een dagblad. Ruim dertig jaar en talloze verhalen later, besluit ik de artikelen – die aan actualiteit niets hebben verloren – te bewerken voor een boek. Ik reis terug naar de VS voor meer interviews.

Ik spreek in South Carolina de moeder van een meisje van zes dat in 1979 is vermoord. Zij wacht al meer dan 40 jaar verbittterd op de executie van de dader, die in Florida in de dodencel zit. Ook hem bezocht ik.

In Nederland heb ik lange gesprekken met mensenrechtenadvocaat Bart Stapert, met wie ik sinds halverwege de jaren negentig vaak contact heb. Hij is dan één van de advocaten van de dader van de moord op dat meisje. Stapert is in Georgia een tijdlang onderzoeker voor Steven Bright, een bekende Amerikaanse doodstrafadvocaat. Later wordt Stapert in de staat Louisiana beëdigd tot advocaat. Hij legt zich toe op de verdediging van terdoodveroordeelden en hij is getuige van executies van cliënten. Na terugkeer in Nederland treedt hij in 2015 namens de Staat op als advocaat van de Nederlander Ank Kiem Soei die in Indonesië wordt geëxecuteerd voor betrokkenheid bij de productie van XTC.

Mijn boek gaat niet alleen over de doodstraf in de VS. Ook de lankmoedige opstelling van de Nederlandse overheid bij mensenrechtenschendingen in de VS wordt besproken. De staat afficheert zich internationaal als beschermer van mensenrechten, vooral in landen waar we geen hechte vriendschapsbanden mee hebben of profijtelijke economische relaties. Maar de zwakke protesten tegen de wrede doodstrafpraktijk door bevriende natie Amerika laat Nederland laf over aan Brussel. Nederland is een land van dominees én kooplieden.

Joop Bouma (1954) werkte van 1987 tot 2020 voor dagblad Trouw, onder meer als onderzoeksjournalist. Hij is een van de oprichters van de VVOJ. In 2018 werd hij samen met Jet Schouten (NRC) uitgeroepen tot Journalist van het Jaar voor een internationaal onderzoek naar ondeugdelijke medische implantaten. Bouma schreef boeken over de tabaksindustrie en de farmaceutische industrie en in 2023 publiceerde hij samen met neuroloog Rien Vermeulen een boek over Functionele Neurologische Stoornis.

De dood als straf, Vergelding en vergeving in de VS verschijnt 12 april bij uitgever Walburg Pers. ISBN 9789464563337, paperback, 304 pagina’s, € 27,50.

Bekijk meer van

Joop Bouma de schepping

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.