In Memoriam Wim Koole (1929-2009)

Maandag 12 april is op 79-jarige leeftijd oud Ikon-directeur Wim Koole overleden in zijn woonplaats Muiderberg. Met zijn dood verliest niet alleen de Ikon, maar de hele Nederlandse televisiewereld één van haar meest gedreven inspiratoren.

In 1964 begon Wim Koole als directeur bij het toenmalige Ikor. Televisie was nog jong in Nederland. De radioafdeling van de kleine kerkelijke omroep bestond al langer en had naast het verzorgen van kerkdienstuitzendingen een weg gevonden naar een bredere,  maatschappelijk gerichte programmering. Koole trok die lijn enthousiast door. Zijn opvattingen over theologie en pastoraat wilde hij verbinden met de eigen mogelijkheden van televisie. Die lagen voor hem in het persoonlijke, het dialogische en het verhalende. Die opvattingen leidden in zijn 25-jarig directeurschap tot een lange reeks vernieuwende programma’s. Honderden schrijvers, dramaturgen, regisseurs, acteurs, fotografen, cameramensen en journalisten moeten door Koole geïnspireerd zijn. Een speciaal oog had hij voor nieuw talent dat een kans verdiende.

De dood, in 1982 en 1989, van vijf Ikon-journalisten die neergeschoten werden in El Salvador heeft hem met vele andere collega’s in het diepst van zijn ziel geraakt. Bij Koole riep het de vraag op naar de uiteindelijke zin van televisie maken. Zijn hele carrière lang had hij het medium verdedigd. Tegen domheid, maar ook tegen intellectuelen en moralisten die televisie sowieso weinig krediet gaven. Na 1982 werd de vraag naar de legitimatie existentieel. Het antwoord dat hij voor zichzelf vond lag in het begrip troost.

In de Nederlandse en internationale mediawereld was Wim Koole een even enthousiaste als verbindende figuur. Hij wist waar de beste producten gemaakt werden en haalde die naar Nederland. De IKON kreeg er een Nipkowschijf voor, later gevolgd door de ere-Nipkow die de omroepjournalistiek hem toekende voor zijn integrale werk. Koole was een bruggenbouwer in de wereldorganisaties van levensbeschouwelijke omroepen en producenten. In Nederland stond hij mede aan de wieg van de zender Nederland 3. Niet omdat er zonodig weer een zender bij moest, maar omdat hier een kans lag op een echt kwaliteitskanaal. Op heel veel plaatsen was Wim Koole een aanjager en een bezieler. Hij kon dat doen, en het werd verwelkomd, omdat hij er geen ander belang bij had dan kwaliteitsverbetering. De IKON gedenkt hem met een warm hart en in grote dankbaarheid.

Lejo Schenk,
werkte als programmamaker bij de Ikor/Ikon en was van 1995-2000 algemeen directeur van de Ikon. Thans is hij directeur van het Tropenmuseum in Amsterdam.

Dit is de verkorte tekst van een In Memoriam dat in zijn geheel te vinden is op www.ikon.nl, evenals een filmisch In Memoriam dat op 13 april is uitgezonden op Nederland 2.

Foto: Martine Sprangers/Ikon