I.M. Volkskrant-journalist Wilco Dekker: Hij deed het onmogelijke: hij ontrafelde het netwerk waarin de fluisterelite elkaar de bal toespeelt

Het was een onmogelijke exercitie – het benoemen van de tweehonderd invloedrijkste Nederlanders. Het ging niet alleen om het aantal nevenfuncties, maar ook om wat er achter de schermen gebeurt. Wie ontmoet wie? En wie heeft een hotline met de premier?

Volkskrant-journalist Wilco Dekker maakte het onmogelijke mogelijk. Hij was de drijvende kracht achter de Volkskrant Top 200, de lijst van de invloedrijkste Nederlandse bestuurders, die hij vijftien jaar lang samen met zijn collega Ben van Raaij opstelde.

Ze ontrafelden het netwerk van banen en bijbanen waarin de fluisterelite elkaar de bal toespeelt. Ze speurden in sociëteit De Witte in Den Haag, bij de poloparty’s van vastgoedmakelaar Cor van Zadelhoff en in de foyers van het Concertgebouw en de Stopera.

Gedreven en onvermoeibaar
Uiteindelijk kregen ze iedereen te spreken en stonden de invloedrijken in de rij om zo hoog mogelijk op de lijst terecht te komen. Enige ijdelheid bleek topbestuurders als Alexander Rinnooy Kan, Bernhard Wientjes, Hans Wijers en Kim Putters uiteindelijk niet vreemd.

‘Wilco genoot er echt van’, zegt Ben van Raaij. ‘Hij was gedreven en onvermoeibaar. Hij had een olifantengeheugen voor de perfecte quote waarmee we een stuk konden beginnen.’

Daarnaast maakte hij jarenlang het salarisoverzicht van de topmensen in het bedrijfsleven, een lijst waarop sommige hoge pieten juist het liefst zo laag mogelijk stonden. Regelmatig klaagden CEO’s en financieel directeuren dat de cijfers niet klopten en dat de krant hierover niet zou mogen schrijven, omdat de verkregen opties nog niet waren uitgeoefend of de bonus nog niet binnen was.

Het grote graaien
Dat weerhield hem er niet van het grote graaien aan de kaak te stellen. Dekker was de redacteur die het vaakst berichtte over de grote ongelijkheid in de mondiale samenleving, altijd onderbouwd met cijfers.

Zijn echtgenote Marjolijn de Cocq: ‘Het aan de kaak stellen van ongelijkheid was zijn missie. Een citaat uit een eigen verhaal dat hij graag gebruikte, was ‘Nederland is niet zo’n egalitaire samenleving als menigeen denkt.’ Hij voegde ook de daad bij het woord. Hij bleek een dubbele levensverzekering te hebben afgesloten. Toen hij wist dat hij snel zou sterven, heeft hij het geld van een daarvan onder een aantal goede doelen verdeeld.’

Wilco Dekker overleed vrijdag 21 augustus op 62-jarige leeftijd, nadat hij vier maanden eerder de diagnose terminale longkanker had gekregen. Hij koos ervoor geen mogelijk levensrekkende behandelingen te ondergaan. Hij legde zich neer bij zijn naderende einde en wilde zo veel mogelijk zichzelf blijven in de tijd die hem restte.

Op de lawine aan reacties, kaartjes en brieven reageerde hij Wilcoiaans: ‘Het aankondigen van je dood geeft je zelfvertrouwen een enorme boost.’ Samen met De Cocq, kunst- en boekenredacteur bij Het Parool, had Dekker twee kinderen: Gill (22) en Jonathan (19).

Jong in de journalistiek
Wilco Dekker werd geboren in Oegstgeest als jongste in een gezin van drie kinderen en groeide op in Groningen. Zijn vader was tropisch landbouwkundig ingenieur en was in Groningen onder meer werkzaam als docent cultureel werk op de sociale academie. Ook deed hij bestuurlijk werk voor de PvdA. Zijn moeder Janny was lerares nijverheid en leidinggevende in de thuiszorg.

Al jong koos Dekker voor de journalistiek. Hij leerde het vak op de Academie voor Journalistiek in Kampen. In 1984 begon hij bij het Nieuwsblad van het Noorden (nu Dagblad van het Noorden), waar Ton Schuurmans de scepter zwaaide en illustere collega’s als Wierd Duk en Jacques d’Ancona rondliepen. De krant in de hippe studentenstad Groningen ging er prat op landelijke allure te hebben.

Dekker schreef over de gebeurtenissen in de stad, maar ook in de provincie Groningen, zoals over de Eemshaven, waar jarenlang meer werd verdiend met de uitgifte van jachtvergunningen dan met binnenkomende schepen.

Via GPD naar de Volkskrant
Na een aantal jaren stapte hij over naar de Gemeenschappelijke Persdienst (GPD) in Den Haag, een samenwerkingsverband van regionale kranten. Hij werkte er op de economieredactie, waarbij hij onder meer verslag deed over de ondergang van Fokker, en later op de politieke redactie.

Daar vormde hij een gezworen duo met Marc Peeperkorn, nu correspondent van de Volkskrant in Brussel. In 1998 werd Dekker naar de Volkskrant gehaald door toenmalig adjunct-hoofdredacteur Yvonne Zonderop, die hem kende van de GPD. Hij kwam terecht op de economieredactie, waar hij, afgezien van een korte uitstap naar de mediaredactie, zou blijven.

Hij liet de feiten spreken in zijn artikelen. Geen opsmuk, wel koppen die nieuwsgierig maakten. Waarom schrikt ‘sober Zweden’ op van ‘jets en jachthutten’? Waarom plempt Volkshuisvesting ‘wijken vol Trabantjes’? ‘De Belg en de bietenbrug’ en ‘Ten strijde tegen het old boys-netwerk’. Chef wilde hij nooit worden. Hij hoefde die status niet, noch het prestige of het hogere salaris. Hij was, zegt zijn vrouw, ‘in hart en nieren een verslaggever’.

Collegiaal
Maar hij nam wel zijn verantwoordelijkheid. Loyaal en collegiaal, zo stond hij op de redactie bekend. Hij coachte talrijke nieuwe collega’s. Hij coördineerde en nam de chef waar als die zijn atv-dag had. ‘Wilco is de meest onbelangrijk doende onmisbare mens die ik ken’, schreef Sheila Sitalsing heel treffend over hem in het afscheidskrantje dat twee maanden geleden werd gemaakt.

Marjolijn: ‘Eigenlijk wilde hij geen in memoriam in de krant. Ik ben gewoon verslaggever, zei hij dan.’

Dat laatste is een understatement. Hij was een rots waarop de krant rustte.