— maandag 30 mei 2016, 13:19 | 0 reacties, praat mee

Hoe kom ik van idee naar verhaal? Deel 2

Nieuwe media brengen nieuwe journalistiek voort; onder meer die van storytelling en beeldverhalen. Karel Witteveen, docent creatief denken en schrijven, geeft een aantal tips hoe je van idee tot verhaal komt. Deel 2 Meer weten? Volg dan zijn cursus bij de NVJ Academy.

Van idee naar verhaal (1)

Van idee naar verhaal (2)

‘Deze man gaat iedereen doden. Ik moet iets doen’, dacht Mark Moogalian op 25 augustus 2015 in de Thalys van Amsterdam naar Parijs. Met deze zin opent een artikel in de Volkskrant, tien dagen na de gebeurtenis. Moogalinan:’Het is afgelopen. Ik dacht: hij gaat me een kogel door de kop schieten’. De emoties spatten van het papier. Het is huiveringwekkend, heldhaftig en heilzaam. Een rijke bron voor een lesje scène schrijven, de bouwsteen van elk verhaal.

Huiveringwekkend
Binnen enkele minuten staat de wereld van deze 51-jarige Frans-Amerikaanse docent Engels op zijn kop. Door zijn actie belandt hij in een spannend avontuur. Met huiveringwekkende afloop.
Moogalian ontfutselt de kalasjnikov van Ayoub El-Khazzani, de vermeende aanslagpleger.

Hij neemt het geweer mee terug naar zijn coupé. Niet wetende dat El-Khazzani nog een pistool heeft. Deze snelt hem achterna en vuurt een kogel af. Moogalian valt neer, voelt zijn overhemd doorweekt raken van het bloed. Hij is bang voor een fataal schot en komt in een droomtoestand: ‘Ik was niet meer in de trein. Ik zag een houten huis, wit geverfd, zoals mijn kindertijd’.

Verhaalelementen
Zie hier de scène in spe. Een scène is een afgeronde episode in een verhaal, zo staat in mijn boek ‘Van idee naar tekst. Creatief denken en schrijven voor professionals’ (2014). Elke scène bevat een actie, een hoofpersonage en een motief.

Hierin voorziet het Volkskrantartikel: Moogalian als hoofdpersonage met El-Khazzani als tegenspeler. De actie: het afpakken van het geweer. Het motief: een terroristische aanslag willen voorkomen.

Heldhaftig
Moogalian reist samen met zijn vrouw naar Parijs. Hij ziet een Arabische man met een forse rolkoffer het toilet ingaan. Hij besluit polshoogte te nemen. El-Khazzani is in gevecht geraakt met een andere reiziger. Moogalian komt tussenbeide en ontfermt zich over de kalasjnikov. Daarbij raakt hij zwaar gewond. Uiteindelijk overmeesteren drie andere reizigers de terrorist.
Moogalian wordt met spoed naar een ziekenhuis gebracht. Hij krijgt een heldenstatus in Frankrijk.

Held
Elk goed verhaal heeft een held. Deze maakt gedurende het verhaal een ontwikkeling door. Door zijn actie verandert de situatie met een goede of slechte afloop. Ongeacht het resultaat, komt de held er anders uit tevoorschijn: wijzer zogezegd. Moogalian maakt duidelijk een ontwikkeling door: van doorsnee Thalys-reiziger naar redder in nood. Hij handelt zowel impulsief – hij wil een massaslachting voorkomen – als naïef, want hij vergeet het pistool van El-Khazzani.

Heilzaam
Achter elk verhaal schuilt nog een verhaal. Noem het de moraal. Dit geeft verhalen juist universele kracht: wij kunnen van de personages iets leren over het leven. In dit geval: impulsiviteit gepaard aan dapperheid loont ondanks de offers die je ervoor moet brengen. Moogalian heeft zijn leven willen geven voor tientallen anderen in de trein. Zijn actiebereidheid en durf heeft een heilzame werking op ons, lezers en reizigers in de tijd.

Simulatie
In de tweedaagse cursus Van (nieuws)bron naar storyplan verdiep je je in een vertelsituatie. Je analyseert een journalistiek artikel, zoals bovenstaand voorbeeld, op feiten en verhaal-elementen. Wat is bruikbaar uit het artikel en wat behoeft aanvulling? In subgroepen onderzoek je bepaalde facetten op hun context. Zo verzamel je als groep in korte tijd relevante informatie. Met als finale opdracht: schrijf individueel een spannende scène en laat de lezer op het puntje van zijn stoel zitten.

Tips schrijven in scènes
- Traceer per onderwerp verhaalelementen zoals plaats, tijd en gebeurtenis
- Kies het hoofdpersonage en enkele bijrollen
- Laat het hoofdpersonage handelen (denken, voelen, doen)
- Kies de scène die je wilt beschrijven
- Zoek bij deze scène naar het motief van het hoofdpersonage
- Beschrijf de scène zo concreet mogelijk
- Gebruik dialoog
- Lees de scène hardop voor.

Zelf aan de slag?
Schrijf je in op de tweedaagse cursus Van (nieuws)bron naar storyplan | Verhalend schrijven voor journalisten | 8 en 22 juni 2016 (exclusief het boek Van idee naar tekst. Creatief denken en schrijven voor professionals, € 29,90)

Bekijk meer van

vaardigheden Praktijk

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.