website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Het ANP weet ook niet wat John de Mol wil

Dolf Rogmans — Geplaatst in persbureau op maandag 10 december 2018, 13:13

Opening van het nieuwe ANP-kantoor in Den Haag

Opening van het nieuwe ANP-kantoor in Den Haag

Het ANP wil de humuslaag van de Nederlandse journalistiek zijn en blijven. Maar vertrouwen de klanten van het nationale persbureau dat nog nu John de Mol én eigenaar is, én zelf een nieuwsmerk wil beginnen? Tijdens de feestelijke opening van het nieuwe ANP-pand begon de directie er zelf over.

Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) is terug in Den Haag. Het anonieme kantoor op een grauw bedrijventerrein in Rijswijk is ingeruild voor een flitsende verdieping in het World Trade Center in het hart van Den Haag. De redactie­vloer in Rijswijk had de uitstraling ‘hier wordt secuur met de centen omgesprongen’. Met de nieuwe locatie schaart het ANP zich nu in de rij van de NOS en het AD in Rotterdam. Een prachtige, ruime redactievloer waar niet alleen vertrouwen in de toekomst uit spreekt, maar ook optimisme. Hier is een verdieping gehuurd met het oog op groei.

Alleen hoe vanzelfsprekend is die groei? Is er in de nabije toekomst nog wel behoefte aan een nationaal persbureau. Immers, er zijn steeds minder grote klanten (nu nog de Persgroep, de publieke omroep, Talpa Network, Sanoma, RTL Nederland en Mediahuis) die veel diensten willen afnemen en een fatsoenlijk tarief kunnen betalen. En hoe lang willen zij nog klant zijn bij een nationaal persbureau dat in handen is van een van de grootste mediapartijen van ons land, Talpa Network, dat zelf ook nog eens een nieuw nieuwsmerk in de markt wil zetten?

Vragen die de ANP directie zelf aan orde stelde tijdens een debatje op het openingsfeest. Op het podium ANP-directeur Martijn Bennis, Elsevier-hoofdredacteur Arendo Joustra en NU.nl-hoofdredacteur Gert-Jaap Hoekman. In de zaal klanten en medewerkers. Grote afwezige: ANP-eigenaar John de Mol.

Waarom is er eigenlijk een nationaal persbureau? ­Bennis deed de voorzet om hem zelf in te koppen. Vanwege schaalvoordelen. Waarom allemaal achter hetzelfde nieuwtje aanlopen? Je kunt je beter die moeite besparen en tijd en geld steken in onderscheidende verhalen. Bovendien kunnen kleinere marktpartijen meeliften en op die manier ook nieuws inkopen. ‘Dat vergroot al met al de pluriformiteit. Het ANP is de humuslaag waarop anderen hun merk kunnen bouwen. Het water waar je je eigen bier mee kunt maken’, meent Bennis.

Vanaf het podium kwam de relativering van Hoekman. ‘Het kan waar zijn, maar het tegenovergestelde ook. Veel nieuws valt in de categorie “algemeen”. Als iedereen dat meldt, loop je het risico dat iedereen op elkaar gaat lijken. Als veel hetzelfde nieuws wordt geëchood zou ik dat niet meteen pluriform willen noemen.’

Is er dan misschien een meer dwingende reden om klant te zijn bij het ANP? Ja, weet Bennis. De agenda van het ANP en de fotodienst. Met de agenda kun je vervolgens zelf je nieuwskeuzes maken. En met de overname van Hollandse Hoogte heeft ANP inmiddels een monopolie op beeld. Foto-directeur Bas van Beek: ‘Dagelijks leveren wij 50.000 tot 60.000 beelden waarvan 5000 tot 6000 uit Nederland’. Tel daarbij op het archief met vele miljoenen foto’s en niemand kan om het nationale persbureau heen. Temeer daar alle foto’s in licentie zijn verstrekt. Wie zijn contract beëindigt, kan zijn (online) archief leeghalen.

Maar waarom heeft De Mol het ANP gekocht? Omdat het een rendabel bedrijf is, luidt de korte versie. Een woordvoerder van eigenaar Talpa Network via de telefoon: ‘Wij stellen ons op als aandeelhouder. Het ANP is een deelneming waar we tegelijk ook klant zijn. We hebben er geen enkel belang bij daar anders mee om te gaan want het zou waarschijnlijk betekenen dat we andere klanten dan zouden schofferen. En dat willen we niet.’

Bennis ervaart het ook zo. ANP-hoofdredacteur Marcel van Lingen knikt ook. ‘Talpa is al een klant van het ANP. En wordt met evenveel toewijding en zorg omringd als elke andere mediapartij, groot of klein. Ook daar letten we hier scherp op.’

Het is een uitleg die niet overal weerklank vindt. ‘Ik voel wantrouwen’, zegt Bennis tegen de aanwezigen. En hij wil vanuit de zaal horen of dat klopt en waar dat vandaan komt. Arend van den Berg van Business Insider, klant van het ANP, wil het geen wantrouwen noemen, eerder onzekerheid. Want wat is De Mol echt van plan met zijn aangekondigde nieuwsplatform en welke rol speelt het ANP daarin? En gaat De Mol via het ANP spelen met de tarieven?

Bennis: ‘Wij leveren een halffabricaat. Dat is onze rol. Het is bij de overname door De Mol nadrukkelijk uitgesloten dat wij een consumentenmerk worden. Wij willen die humuslaag blijven. Als het om de ambities van De Mol gaat, staan wij op zakelijke afstand. Wij weten het ook niet. Talpa Network is niet meer dan een klant van ons. We brengen offertes aan hen uit en onderhandelen met ze over de prijs.’

Ook journalistiek zijn er Chinese muren opgetrokken tussen Talpa en de redactie van het ANP. Van Lingen: ‘Ik ben daar na de overname nog scherper op gaan letten. En dat bleek een overbodige actie. De redactie van het ANP hoeft op dat punt niet bijgestuurd te worden. Dat zit in het DNA hier. En Talpa raakt dat gewoon niet aan. Kom met een voorbeeld. Zodra ergens een verdenking over ongewenste invoed vanuit Talpa op het ANP opduikt, hoor ik het wel. Zelfs met behulp van een elektronen­microscoop zijn daar geen sporen van te vinden.’

Maar hoe zit het dan met dan nieuwsmerk van Talpa Network? Om de twee, drie maanden belt Villamedia met de woordvoerder over de nieuwsplannen van het bedrijf. Aanvankelijk zou daar voor de zomer duidelijkheid over komen, toen na de zomer. Maar ook nu weer luidt het antwoord: ‘Ik kan je nog niet veel meer vertellen dan dat we er over nadenken en dat het niet iets is dat je 1,2,3 doet.’

Het antwoord is uiteindelijk voor Hoekman, en vast ook voor Van den Berg, wel van belang. Voor NU.nl is er op zich geen reden om weg te gaan bij het ANP. Hoekman: ‘Als wij het contract verlengen, kijken wij naar wat we willen bereiken en of het ANP daarbij past. Daarbij speelt natuurlijk ook een rol dat er geen alternatief is.’ En even later in de discussie geeft Hoekman aan dat het voor hem wel belangrijk is dat de huidige, zakelijke afstand tussen Talpa Network en ANP op zijn minst gelijk blijft.

De hoofdredacteur van NU.nl heeft nog wel een lekkere roddel. Hij weet dat de nieuwssite van De Mol in januari begint en in elk geval de naam Inside in zich draagt. Met Veronica Inside over voetbal en het tv-programma 6 ­Inside over entertainment klinkt dat niet onlogisch. Ook is inside.nl vastgelegd door Talpa Network. Maar een bevestiging dat de roddel klopt, is niet te krijgen.

Voor Hoekman is klant blijven bij het ANP dus een louter zakelijke afweging. Hoe zit de Persgroep daarin, de grootste klant? Journalistiek directeur Erik van Gruijthuijsen: ‘De Persgroep heeft nog een twee jaar lopend contract met het ANP en is van plan dat uit te dienen zolang we de afgesproken kwaliteit en kwantiteit krijgen voor de prijs die we betalen. Als een grote klant ANP verlaat, kan dat ernstige gevolgen hebben voor de kwaliteit.’

‘Voor het AD en onze regionale kranten wordt de binnenland verslaggeving van het ANP wel steeds minder belangrijk omdat we met onze redacteuren en correspondenten vrijwel het hele land afdekken. Ook gezien onze samenwerking met de noordelijke kranten en Limburg. Ik begrijp dat het ANP zich dat realiseert en zijn dienstverlening daarop wil aanpassen.’

Van Gruijthuijsen heeft dezelfde vragen over de rol van het ANP binnen Talpa Network als zijn collega’s. ‘Ik heb geen goede indruk van de mate waarin Talpa zich bemoeit met het ANP. Dus ook geen reden tot wantrouwen. Wij zijn wel benieuwd hoe een nieuwsmerk van Talpa, waar kennelijk driftig aan wordt gewerkt, zich tot het ANP gaat verhouden.’

Kortom, de klanten van ANP wachten af waar Talpa zelf mee gaat komen. Een nieuwsmerk dat zwaar leunt op het ANP dan wel de koers van het ANP gaat beïnvloeden, kan op een kritische ontvangst rekenen.

Of heeft Talpa het ANP om een andere reden gekocht? In NRC schetst Pim Schmitz, CEO van Talpa Holding, het beeld van een Nederlandse mediamarkt waarop over een paar jaar nog voor maar voor één, hooguit twee grote spelers plaats is. En Talpa wil daarbij horen. In dat geval heeft het ANP geen klanten meer en kun je het maar beter in bezit hebben en zelf gebruiken.

De woordvoerder van Talpa: ‘Ik heb het bij Schmitz nagevraagd. Ook als onze visie uitkomt, blijven er naar onze mening nog voldoende klanten over voor het ANP. Dan moet je denken aan de publieke omroep en een groot aantal kleinere niche spelers. Wij hebben vertrouwen in de toekomst van het ANP.’

Van Gruijthuijsen: ‘Ik las in dat verhaal dat Talpa zelfs niet uitsluit dat Talpa als enig mediabedrijf overblijft. Nou ja, dan hebben we verder geen discussie, hooguit over de pluriformiteit van onze pers. Met twee overblijvende mediaconcerns acht ik een rol voor ANP niet uitgesloten.’

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.